નવી દિલ્હી :  નકલી અને ભેળસેળયુક્ત દૂધના વેપારીઓ માનવ સ્વાસ્થ્ય સાથે ખળભળાટ મચાવી રહ્યા છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં દરરોજ 640 મિલિયન લિટર દૂધ વેચાય છે, જેમાંથી 500 મિલિયન લિટર ભેળસેળયુક્ત અને નકલી હોવાની શંકા છે. દરમિયાન, લોકો દરરોજ 60 મિલિયન લિટર પેકેજ્ડ દૂધ પીવે છે.

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠને ભારત સરકારને ચેતવણી આપી છે કે જો ભેળસેળયુક્ત અને નકલી દૂધનો વેપાર બંધ નહીં થાય, તો ભારતીયો કેન્સર જેવા ભયંકર રોગનો ભોગ બનશે. સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, પંજાબમાં 25 લાખ ગાયો અને 40 લાખ ભેંસો છે, પરંતુ દૂધ ઉત્પાદક પ્રાણીઓની સંખ્યા ઘણી ઓછી હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે.

પંજાબ દરરોજ 1.6 મિલિયન લિટર દૂધનું ઉત્પાદન કરે છે. રાજ્યના કુલ દૂધ ઉત્પાદનના 60 ટકા લોકો દ્વારા વપરાશમાં લેવાય છે, અને 40 ટકાનો ઉપયોગ માખણ, દહીં, ચીઝ, સૂકું દૂધ અને પેકેજ્ડ દૂધ બનાવવા માટે થાય છે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા હાથ ધરાયેલા સર્વે મુજબ, રાજ્યમાં 37 ટકા દૂધના નમૂના પરીક્ષણમાં નિષ્ફળ ગયા છે.

એવું જાણવા મળ્યું છે કે શહેરો અને ગામડાઓ બંનેમાં ડેરી સંચાલકો વધુ નફાની ઇચ્છામાં, એરોરુટ, રંગો, વોશિંગ પાવડર, ગ્લુકોઝ અને દૂધ પાવડરથી દૂધ તૈયાર કરીને માનવ સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડા કરી રહ્યા છે.

નકલી દૂધના વધતા વેચાણને કારણે, સાચા દૂધ ઉત્પાદક ખેડૂતોને સંપૂર્ણ કિંમત મળી રહી નથી. પરિણામે, ગામડાઓમાં લોકો તેમના પ્રાણીઓ વેચી રહ્યા છે, અને નકલી દૂધનો વેપાર ફૂલીફાલી રહ્યો છે. નકલી દૂધના વધતા વપરાશથી લોકો કેન્સર, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ડિપ્રેશન, થાઇરોઇડ, ચિંતા અને પેટની બીમારીઓનો ભોગ બની રહ્યા છે.