બેઇજિંગ : ચીને દુર્લભ પૃથ્વી તત્વો (Rare Earth Elements - REEs) ની નિકાસ પરના નિયંત્રણોનો એક નવો સમૂહ જારી કર્યો છે, જે સંભવિતપણે યુએસ લશ્કરી અંતિમ ઉપયોગને સીધો લક્ષ્ય બનાવી શકે છે. આ પગલાથી અમેરિકન સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મોટી ચિંતા ઊભી થઈ છે, કારણ કે યુએસ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ માટે આ તત્વો અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ચીનના વાણિજ્ય મંત્રાલય (MOFCOM) દ્વારા ૧ ડિસેમ્બરથી લાગુ થનારી અપડેટેડ લાઇસન્સિંગ સિસ્ટમ હેઠળ, બિન-લશ્કરી શિપમેન્ટ માટે મંજૂરીઓ ઝડપી કરવામાં આવશે, પરંતુ યુએસ સંરક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓને કાયમી ધોરણે લાઇસન્સ આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવી શકે છે. આનાથી અદ્યતન અમેરિકન શસ્ત્રો અને એરોસ્પેસ સિસ્ટમમાં ઉપયોગમાં લેવાતા દુર્લભ પૃથ્વી ચુંબક અને સામગ્રીનો પ્રવાહ અવરોધિત થઈ શકે છે.

અમેરિકન સપ્લાય ચેઇન પર અસર
ચીન વૈશ્વિક સ્તરે લગભગ ૮૫% REEs ના ખાણકામ અને ૯૫% REE પ્રક્રિયા દ્વારા નિયંત્રણ કરે છે. નવા નિયંત્રણોમાં એવા સાત ભારે REEs નો સમાવેશ થાય છે જે યુએસ મિસાઇલ માર્ગદર્શન પ્રણાલીઓ, ફાઇટર જેટ અને અન્ય સંરક્ષણ તકનીકો માટે નિર્ણાયક છે.

સંરક્ષણ લક્ષ્ય: લશ્કરી-સંબંધિત અરજીઓ સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢવામાં આવશે. લોકહીડ માર્ટિન અને રેથિઓન સહિત ૧૬ મુખ્ય યુએસ કોન્ટ્રાક્ટરોને પહેલેથી જ ચીનની નિકાસ નિયંત્રણ સૂચિમાં ઉમેરવામાં આવ્યા છે.

ગંભીર નિર્ભરતા: યુએસ તેના લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ REE ચીનથી આયાત કરે છે. F-૩૫ જેટ, ટોમાહોક મિસાઇલો અને રડાર પ્લેટફોર્મ જેવી મોટાભાગની અદ્યતન યુએસ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ ચીની-પ્રોસેસ્ડ REE પર નિર્ભર છે.

યુએસ સંરક્ષણ ક્ષેત્ર માટે આ એક ગણતરીપૂર્વકની દબાણ યુક્તિ માનવામાં આવે છે. વિશ્લેષકોના મતે, આ પગલાથી યુએસ શસ્ત્ર ઉત્પાદન સમયરેખાને નુકસાન થઈ શકે છે, જેમાં એક વર્ષ સુધીનો વિલંબ થઈ શકે છે. આ વ્યૂહરચના ચીનના એશિયામાં યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહી સામે અવરોધક તરીકે ખનિજ પ્રભુત્વ જાળવી રાખવાના ઇરાદા પર ભાર મૂકે છે.