મહિલાઓએ નીતિશને જીતાડયાઃ ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાની સ્કીમ ‘માસ્ટર સ્ટ્રોક'
નારીશકિતના ખાતામાં ૧૦,૦૦૦ તો નીતિશ ૧૦મી વખત સિંહાસન પર : દોઢ કરોડ મહિલાઓનો NDAને જીતાડવામાં સિંહ ફાળો
નવી દિલ્હી, તા.૧૪: નીતિશ કુમાર ૧૦મી વખત બિહારના મુખ્યમંત્રી બની શકે છે. બિહાર ચૂંટણીના પરિણામો દર્શાવે છે કે બિહારમાં NDA પ્રચંડ બહુમતી સાથે સત્તામાં પરત ફરી રહ્યું છે. ભારતીય રાજકારણમાં કોઈ રાજકારણીને આટલા લાંબા સમય સુધી જાહેર સમર્થન મળવું દુર્લભ છે. જોકે, નીતિશ કુમારે આ વિશિષ્ટતા પ્રાપ્ત કરી છે. મહિલાઓના ખાતામાં ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાની રોકડ ટ્રાન્સફર નીતિશ કુમારના ૧૦મા કાર્યકાળને સુનિ?તિ કરવામાં એક વળાંક સાબિત થયો.
મહિલાઓના ખાતામાં ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાની રોકડ ટ્રાન્સફર બિહાર ચૂંટણીમાં નીતિશ કુમાર માટે નિર્ણાયક ટર્નઅરાઉન્ડ પરિબળ સાબિત થયું, કારણ કે તેનાથી મહિલા મતદારોનો વિશ્વાસ મજબૂત થયો અને વિપક્ષની રણનીતિ નબળી પડી. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગયા મહિનાની ૨૬મી તારીખે આ યોજના વર્ચ્યુઅલી લોન્ચ કરી હતી. આ પ્રસંગે, તેમણે ૭.૫ મિલિયન મહિલા લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કર્યા, જે આંકડો પાછળથી વધીને ૧.૫ કરોડ થયો.
બિહાર NDA એ આ યોજનાને મુખ્યમંત્રી મહિલા રોજગાર યોજના નામ આપ્યું છે. નીતિશ સરકારે દાવો કર્યો હતો કે આ યોજના સ્વરોજગારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી.
૨૯ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૫ ના રોજ, ચૂંટણી પહેલા, નીતિશ કેબિનેટે આ યોજનાને મંજૂરી આપી. ત્યારબાદ વિપક્ષે સરકાર પર મત ખરીદવાનો આરોપ લગાવ્યો, પરંતુ ચૂંટણી પરિણામો દર્શાવે છે કે આ યોજનાએ નીતિશ સરકાર સામેના સત્તા વિરોધી પરિબળને ઉલટાવી દીધું.
નીતીશ સરકારની મુખ્ય મહિલા-કેન્દ્રિત યોજનાઓઃ
૧. મુખ્યમંત્રી કન્યા ઉત્થાન યોજનાઃ રાજ્યની સૌથી મોટી યોજનાઓમાંની એક, જે છોકરીઓના જન્મથી લઈને શિક્ષણ અને લગ્ન સુધી નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે. તે ઇન્ટરમીડિયેટ અને ગ્રેજ્યુએશન પાસ કર્યા પછી પણ નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.
૨. સાયકલ અને યુનિફોર્મ યોજના (મુખ્યમંત્રી કન્યા બાળ સાયકલ યોજના): શાળામાં જતી છોકરીઓને સાયકલ અને યુનિફોર્મ માટે ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવે છે, જેનાથી તેમની શાળામાં હાજરી વધી છે અને ડ્રોપઆઉટ દરમાં ઘટાડો થયો છે.
૩. જીવિકા (ગ્રામીણ મહિલા સ્વ-સહાય જૂથો): મહિલાઓને રોજગાર, તાલીમ અને માઇક્રોફાઇનાન્સ પૂરું પાડવા માટે જીવિકા જૂથોનો વ્યાપકપણે વિસ્તાર કરવામાં આવ્યો છે. લાખો મહિલાઓને આજીવિકાની નવી તકો મળી છે.૪. પંચાયત અને મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓમાં ૫૦% અનામતઃ સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓમાં મહિલાઓ માટે ૫૦% અનામત લાગુ કરી, પંચાયત સ્તરે મહિલા નેતળત્વને મજબૂત બનાવ્યું.
૫. મુખ્યમંત્રી નારી શક્તિ યોજનાઃ મહિલાઓને આર્થિક રીતે સશક્ત બનાવવા માટે વ્યવસાય, તાલીમ અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવા પર કેન્દ્રિત એક કાર્યક્રમ.
૬. મહિલા હેલ્પલાઇન ૧૮૧ અને વન-સ્ટોપ સેન્ટર્સઃ મહિલાઓની સલામતી અને તાત્કાલિક સહાય માટે ૧૮૧ હેલ્પલાઇન, કાઉન્સેલિંગ, કાનૂની સહાય અને આશ્રય સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી હતી.
૭. કન્યા વિદ્યાર્થીઓ માટે તાાતક પ્રોત્સાહનઃ ઉચ્ચ શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તાાતક થયા પછી નાણાકીય સહાય.
૮. દારૂબંધી (મહિલા સુરક્ષા સંબંધિત એક મુખ્ય નિર્ણય): દારૂબંધી કાયદાને મહિલા સશક્તિકરણ તરફ એક મુખ્ય પગલા તરીકે ગણાવવામાં આવ્યો હતો. સરકારે દાવો કર્યો હતો કે તેનાથી ઘરેલુ હિંસા અને સામાજિક તણાવમાં ઘટાડો થયો છે.
નીતિશની યોજના ચૂંટણીમાં ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ. આ યોજના હેઠળ, ૧૫ મિલિયન મહિલાઓના ખાતામાં ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા. બિહારમાં મહિલા મતદારોની સંખ્યા આશરે ૩૬ મિલિયન છે. મહિલા રોજગાર યોજનાનો લાભ ૧.૫ કરોડ મહિલાઓને મળ્યો, જેનો NDAને ફાયદો થયો.
જો આ ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાનું ભંડોળ ૧૫ મિલિયન મહિલાઓના ખાતામાં ગયું, તો તેની પરોક્ષ અસર લગભગ ૪ થી ૫ કરોડ પરિવારો પર પડી. આમ, માત્ર ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા મેળવનાર મહિલાઓ જ નહીં, પરંતુ તેમના પરિવારની અન્ય મહિલાઓએ પણ NDA ને મત આપ્યો. એમ કહી શકાય કે આ યોજનાએ નીતિશ અને ભાજપને નોંધપાત્ર મત હિસ્સો મેળવવામાં મદદ કરી.દ્ધ
આ યોજના મુજબ, મહિલાઓને આ ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાની રકમ ચૂકવવાની જરૂર નથી, એટલે કે તે લોન નથી. તે મહિલાઓને રોજગારની તકો ઊભી કરવા માટે આપવામાં આવે છે.
સરકારે જણાવ્યું છે કે જો મહિલાઓ આ ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાનો ઉપયોગ કરીને સફળતાપૂર્વક રોજગારની તકો ઊભી કરે છે, તો તેમને ૨ લાખ રૂપિયાની વધારાની લોન આપવામાં આવશે.
નીતીશ કુમારનો મહિલાઓના હિતમાં યોજનાઓ પહોંચાડવાનો લાંબો ઇતિહાસ છે. આમાં મફત સાયકલ, દારૂ પર પ્રતિબંધ, શિષ્યવળત્તિ, પંચાયત બેઠકોમાં ૫૦ ટકા અનામત અને સરકારી નોકરીઓમાં ૩૫ ટકા અનામતનો સમાવેશ થાય છે. આ વખતે, નીતિશ કુમારે માત્ર ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા રોકડમાં વચન આપ્યું જ નહીં પરંતુ તે પણ પૂરું કર્યું. આનાથી નીતિશને મહિલાઓ સાથે ટ્રસ્ટ ચેઇન વિકસાવવામાં મદદ મળી, જેના પરિણામે તેમને બમ્પર વોટ મળ્યા.
નીતીશ કુમાર અત્યાર સુધી નવ વખત બિહારના મુખ્યમંત્રી તરીકે સેવા આપી ચૂકયા છે. મુખ્યમંત્રીની ખુરશી ૧૦મી વખત તેમની રાહ જોઈ રહી છે. તેઓ ભારતના સૌથી લાંબા સમય સુધી સેવા આપનારા મુખ્યમંત્રીઓમાંના એક છે, જેમનો કુલ કાર્યકાળ ૨૦ વર્ષથી વધુનો છે.
નીતિશ કુમાર પહેલી વાર ૩ માર્ચ, ૨૦૦૦ ના રોજ સાત દિવસ માટે બિહારના મુખ્યમંત્રી બન્યા. તે લઘુમતી સરકાર હતી, અને નીતિશ કુમારે રાજીનામું આપવું પડ્યું. માર્ચમાં સાત વર્ષ રાહ જોયા બાદ, નીતિશ ૨૦૦૫ માં સત્તામાં પાછા ફર્યા. નવેમ્બર ૨૦૦૫ માં, તેઓ સંપૂર્ણ બહુમતી સાથે સત્તામાં પાછા ફર્યા. ૨૦૧૦ માં, તેઓ ત્રીજી વખત મુખ્યમંત્રી બન્યા.
ત્યારબાદ ૨૦૧૪ માં તેઓ ભાજપથી અલગ થયા. ૨૦૧૫ માં મહાગઠબંધનની પ્રચંડ જીત સાથે, નીતિશ પાછા ફર્યા. ૨૦૧૭ માં, તેઓ ફરી એકવાર મહાગઠબંધનથી અલગ થયા અને NDA માં જોડાયા.
૨૦૨૦ ની ચૂંટણીમાં નીતિશ ફરી એકવાર મુખ્યમંત્રી બન્યા. ૨૦૨૨ માં, નીતિશ ફરીથી NDA છોડીને મહાગઠબંધન સાથે મુખ્યમંત્રી બન્યા. જાન્યુઆરી ૨૦૨૪ માં, નીતિશ ફરી એકવાર મહાગઠબંધન છોડીને BJP માં જોડાયા, નવમી વખત મુખ્યમંત્રી બન્યા. હવે ૧૦મી વખત બિહારના CM પદ તેમની રાહ જોઈ રહ્યું છે.
(3:40 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
