ઢાકા, તા.૧૭: બાંગ્‍લાદેશની આંતરરાષ્‍ટ્રીય ન્‍યાય અદાલતે શેખ હસીના વિરુદ્ધ ચુકાદો આપ્‍યો છે. કોર્ટે તેમને જુલાઈના બળવા માટે દોષિત ઠેરવ્‍યા છે અને તેમને મળત્‍યુદંડની સજા ફટકારી છે. હસીના પર જુલાઈના બળવા દરમિયાન નિઃશષા નાગરિકો પર ગોળીબાર કરવાનો આદેશ આપવાનો આરોપ છે. આ કોર્ટનો નિર્ણય હસીનાની મુશ્‍કેલીઓ વધારી શકે છે. શેખ હસીના હાલમાં ભારતમાં છે. આ પછી, બાંગ્‍લાદેશ સરકાર ઇન્‍ટરપોલ દ્વારા ધરપકડ વોરંટ જારી કરશે.બાંગ્‍લાદેશી મીડિયા પ્રથમ આલો અનુસાર, ચુકાદો આપતી વખતે, કોર્ટે હસીનાનું એક ઓડિયો રેર્કોડિંગ પણ બહાર પાડ્‍યું હતું જે બાંગ્‍લાદેશમાં વાયરલ થયું હતું. આ ઓડિયોમાં, હસીના પોલીસ વડાને નાગરિકો પર ગોળીબાર કરવાનું કહેતી જોવા મળે છે. કોર્ટે તેના ચુકાદામાં માનવ અધિકાર પંચના અહેવાલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે.

બાંગ્‍લાદેશમાં બળવાના પંદર મહિના પછી, ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને બાંગ્‍લાદેશ માટે આંતરરાષ્‍ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્‍યુનલ (ICT-BD) દ્વારા દોષિત ઠેરવવામાં આવ્‍યા છે અને મળત્‍યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી છે. શેખ હસીના સામે મળત્‍યુદંડની સજા સંભળાવવામાં આવતા જ ટ્રિબ્‍યુનલની અંદર તાળીઓના ગડગડાટથી ગૂંજી ઉઠ્‍યું.

ICT-BD એ સોમવાર, ૧૭ નવેમ્‍બરના રોજ બાંગ્‍લાદેશમાં કડક સુરક્ષા અને હિંસા વચ્‍ચે પોતાનો ચુકાદો આપ્‍યો. તેણે શેખ હસીનાને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓમાં દોષિત ઠેરવ્‍યા. શેખ હસીના, તેમની સરકારના ગળહમંત્રી અસદુઝમાન ખાન કમાલ અને પોલીસ વડા અબ્‍દુલ્લા અલપ્રમામુન સાથે, દોષિત ઠેરવ્‍યા. અબ્‍દુલ્લા અલ-મામુનને ઓછી સજા મળી કારણ કે તે સાક્ષી બન્‍યા.

કોર્ટે શેખ હસીનાને ત્રણ ગુનાઓમાં દોષિત જાહેર કર્યાઃ લોકોને ઉશ્‍કેરવા, હત્‍યાનો આદેશ આપવા અને ગુનેગારો સામે કાર્યવાહી કરવામાં નિષ્‍ફળતા. તેમને પ્રથમ ગુના માટે આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, જ્‍યારે બીજા ગુના માટે - ઘાતક શષાો અને ડ્રોન હેલિકોપ્‍ટરના ઉપયોગનો આદેશ આપવા બદલ - મળત્‍યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.

ત્રણ સભ્‍યોની ICT-BD એ ૨૮ કાર્યકારી દિવસો સુધી કેસની સુનાવણી કરી. આખરે, ૨૩ ઓક્‍ટોબરના રોજ, ટ્રાયલ પૂર્ણ થઈ, જેમાં ૫૪ સાક્ષીઓએ કોર્ટ સમક્ષ જુબાની આપી.

આંતરરાષ્‍ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્‍યુનલે જુલાઈના બળવા દરમિયાન માનવતા વિરુદ્ધ ગુનાઓ કરવા બદલ પદભ્રષ્ટ વડા પ્રધાન શેખ હસીના, ભૂતપૂર્વ ગળહ પ્રધાન અસદુઝ્‍ઝમાન ખાન કમાલ અને ભૂતપૂર્વ પોલીસ મહાનિરીક્ષક ચૌધરી અબ્‍દુલ્લા અલ-મામુનને દોષિત ઠેરવ્‍યા છે. બાંગ્‍લાદેશ ટેલિવિઝન (BTV) આંતરરાષ્‍ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્‍યુનલ-૧ ના કોર્ટરૂમમાંથી ચુકાદાનું જીવંત પ્રસારણ કરી રહ્યું છે. કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે શેખ હસીનાએ જુલાઈ ૨૦૨૪ માં થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવાનો ક્રૂર પ્રયાસ કર્યો હતો, જેમાં ૧,૪૦૦ લોકો માર્યા ગયા હતા. કોર્ટે કહ્યું હતું કે આરોપીઓને એટલી કડક સજા મળવી જોઈએ કે ભવિષ્‍યના કોઈ પણ વડા પ્રધાન કે રાજ્‍યના વડા આવી હિંસાનો પ્રયાસ ન કરે. કોર્ટે કહ્યું હતું કે પુરાવા એટલા મજબૂત છે કે વિશ્વની કોઈપણ અદાલત આ ગુનેગારોને મહત્તમ સજા ફટકારી શકે છે.

કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્‍યું હતું કે શેખ હસીનાએ વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવાનો આદેશ આપ્‍યો હતો. શેખ હસીનાના આદેશનું પાલન કરીને, વિદ્યાર્થી વિરોધીઓના આંદોલનને નિર્દયતાથી દબાવવામાં આવ્‍યું હતું. શેખ હસીના વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શનોના ક્રૂર દમનથી વાકેફ હતા. વધુમાં, ઘાયલોને હોસ્‍પિટલોમાં જવા દેવામાં આવ્‍યા ન હતા, હોસ્‍પિટલોને સારવાર આપવાથી અટકાવવામાં આવ્‍યા હતા, અને ઘાયલોની સારવાર કરતા ડોકટરોને તાત્‍કાલિક સ્‍થાનાંતરિત કરવામાં આવ્‍યા હતા, જે બધા માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ હતા. કોર્ટે નોંધ્‍યું હતું કે ભૂતપૂર્વ પોલીસ મહાનિરીક્ષક ચૌધરી અબ્‍દુલ્લા અલપ્રમામુન આજે કોર્ટમાં હાજર એકમાત્ર પ્રતિવાદી હતા. તેમણે ગયા વર્ષના બળવામાં તેમની ભૂમિકા માટે જુલાઈમાં દોષિત ઠેરવ્‍યા હતા અને રાજ્‍ય સાક્ષી તરીકે જુબાની આપી હતી. કોર્ટે ભૂતપૂર્વ પોલીસ મહાનિરીક્ષક ચૌધરી અબ્‍દુલ્લા અલપ્રમામુનને રાજ્‍ય સાક્ષી બનવા બદલ માફ કરી દીધા હતા. કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે તેમણે સંપૂર્ણ ખુલાસો કર્યો છે અને કોર્ટ સમક્ષ સત્‍ય રજૂ કર્યું છે.

કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે શેખ હસીનાએ હેલિકોપ્‍ટરથી વિરોધીઓ સામે ઘાતક શષાોનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી હતી અને તેમના આદેશ પર વિરોધીઓ પર નજર રાખવા માટે ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્‍યો હતો. આના પરિણામે ઘાતક શષાોનો ઉપયોગ કરીને મહિલાઓ અને બાળકો સહિત ૧,૪૦૦ વિરોધીઓ માર્યા ગયા. તેથી, શેખ હસીના, અસદુઝ્‍ઝમાન ખાન કમાલ (તત્‍કાલીન ગળહમંત્રી) અને ચૌધરી અબ્‍દુલ્લા અલ-મામુન (તત્‍કાલીન પોલીસ મહાનિરીક્ષક) ને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવે છે.

કોર્ટે કહ્યું કે શેખ હસીનાએ ઢાકા યુનિવર્સિટીના વાઇસ ચાન્‍સેલરને ફોન પર ધમકી આપી હતી કે જે રીતે રઝાકારોને ફાંસી આપવામાં આવી હતી તે જ રીતે આ વિરોધીઓને પણ મારી નાખવામાં આવશે. કોર્ટે કહ્યું કે શેખ હસીનાએ વિરોધીઓ પર હેલિકોપ્‍ટરમાંથી ઘાતક બોમ્‍બ ફેંકવાનો આદેશ આપ્‍યો હતો. કોર્ટે કહ્યું કે શેખ હસીના પાસે વિરોધીઓને કેવી રીતે નિર્દયતાથી મારી નાખવામાં આવી રહ્યા છે તેની સંપૂર્ણ માહિતી હતી. શેખ હસીના પોતે આવા હુમલાઓનો આદેશ આપી રહી હતી. શેખ હસીનાના કહેવા પર, પોલીસે હિંસક કાર્યવાહી કરી અને ૧૪૦૦ લોકોને મારી નાખ્‍યા. ઢાકા યુનિવર્સિટીમાં શાંતિપૂર્ણ વિરોધ દરમિયાન, પોલીસે ઘાતક હથિયારોનો ઉપયોગ કર્યો અને તેમના પર ગોળીબાર કર્યો.

બાંગ્‍લાદેશની આંતરરાષ્‍ટ્રીય ન્‍યાય અદાલતે શેખ હસીના વિરુદ્ધ ચુકાદો આપ્‍યો છે. કોર્ટે જુલાઈના બળવા માટે હસીનાને દોષી ઠેરવીને સજા ફટકારી છે. હસીના પર જુલાઈના બળવા દરમિયાન નિઃશષા નાગરિકો પર ગોળીબાર કરવાનો આદેશ આપવાનો આરોપ છે. આ કોર્ટનો નિર્ણય હસીનાની મુશ્‍કેલીઓ વધારી શકે છે.

બાંગ્‍લાદેશી મીડિયા પ્રથમ આલો અનુસાર, ચુકાદો આપતી વખતે કોર્ટે હસીનાનો ઓડિયો પણ જાહેર કર્યો હતો, જે બાંગ્‍લાદેશમાં વાયરલ થયો હતો. આ ઓડિયોમાં, હસીના પોલીસ વડાને લોકો પર ગોળીબાર કરવાનું કહેતી જોવા મળે છે. કોર્ટે ચુકાદો આપતી વખતે માનવ અધિકાર પંચના અહેવાલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.(૨૩.૨૩)