નવી દિલ્હી: ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ (ICAR) અને 'જીએમ-મુક્ત ભારત માટેનું જોડાણ' ફરી એકવાર આમને-સામને છે. જોડાણે બે નવી જીનોમ-સંપાદિત ચોખાની જાતો – પુસા DST-1 અને DRR ધન 100 (કમલા) – ના પરીક્ષણ પરિણામોમાં ગંભીર છેડછાડના આરોપો લગાવ્યા છે. જોડાણનો દાવો છે કે ICAR એ ઉપજના ભ્રામક દાવા કરીને ખેડૂતોને ગેરમાર્ગે દોર્યા છે.

જોકે, ICAR એ આ તમામ આરોપોને સખત રીતે નકારી કાઢ્યા છે, તેને ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોની વિશ્વસનીયતાને નબળી પાડવા માટેનું "વિકાસ વિરોધી કાવતરું" ગણાવ્યું છે.

ડેટા પર વિવાદ: સાચું કોણ?: જીએમ-મુક્ત જોડાણનો આરોપ છે કે:
પુસા DST-1: આ જાતે 20 માંથી 12 સ્થળોએ તેની મૂળ જાત (MTU-1010) કરતા ખરાબ પ્રદર્શન કર્યું, છતાં માત્ર 8 સ્થળોના ડેટાના આધારે 30% વધુ ઉપજનો ખોટો દાવો કરવામાં આવ્યો.

DRR ધન 100 (કમલા): આ જાત 20 દિવસ વહેલા પરિપક્વ થવાના દાવા સામે માત્ર 3 દિવસ વહેલી પાકે છે, અને તેની સરેરાશ ઉપજ મૂળ જાત કરતા 4% ઓછી રહી છે.

જોડાણે આ દાવાઓને તાત્કાલિક પાછા ખેંચવાની અને સ્વતંત્ર વૈજ્ઞાનિક તપાસની માંગ કરી છે.
જોકે, ICAR એ પોતાના દાવાને સાબિત કરવા માટે ડેટા રજૂ કર્યા. ICAR નું કહેવું છે કે આ જાતોનું ઓલ ઈન્ડિયા કોઓર્ડિનેટેડ રાઇસ રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ હેઠળ 24 થી વધુ સ્થળોએ સખત પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે, અને તમામ પ્રોટોકોલનું પાલન થયું છે. ઉદાહરણ તરીકે, પુસા DST-1 એ ઝોન VII માં તેની પેરેન્ટ વેરાયટી (3,254 કિલો/હેક્ટર) કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરીને સરેરાશ 3,731 કિલો પ્રતિ હેક્ટર ઉપજ આપી હતી.

ICAR ના અધિકારીઓએ કહ્યું કે આ વિવાદ એક જૂનો ટ્રેન્ડ છે અને આરોપો ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોના પ્રયત્નોને નિષ્ફળ બનાવવાના હેતુથી પ્રેરિત છે.