નવી દિલ્હી. દેશના સૌથી ખતરનાક અને રહસ્યમય નક્સલવાદી કમાન્ડરોમાંના એક ગણાતા માડવી હિડમાની હત્યા સાથે, સુરક્ષા એજન્સીઓએ દાયકાઓ જૂના પડકારને નિર્ણાયક રીતે હરાવી દીધો છે. હિડમા, જેના પર ₹૫૦ લાખથી ₹૧ કરોડનું ઇનામ હતું, તેના પર છેલ્લા દસ વર્ષમાં પોલીસ અને કેન્દ્રીય દળો પર ૨૬ થી વધુ હુમલાઓનું આયોજન કરવાનો આરોપ હતો. તે બસ્તર, સુકમા, દાંતેવાડા અને મલકાનગિરી સુધી ફેલાયેલા નક્સલવાદી કોરિડોરમાં અનેક ઘાતક હુમલાઓનો માસ્ટરમાઇન્ડ હતો. ગુપ્તચર એજન્સીઓ અને સ્થાનિક સ્ત્રોતોની મદદથી લગભગ 34 કલાકની દેખરેખ પછી, સુરક્ષા દળોએ તેની ગતિવિધિઓ વિશે સચોટ માહિતી એકત્રિત કરી. ત્યારબાદ કેન્દ્રીય દળોએ બહુ-સ્તરીય ઘેરો ગોઠવ્યો. એક નાની ટીમ આગળ વધી. ચાર કલાકના ઓપરેશનમાં હિડમા અને તેની પત્ની સહિત છ નક્સલવાદીઓ માર્યા ગયા.

ગ્રેહાઉન્ડ ફોર્સે આ સમગ્ર ઓપરેશનનું આયોજન અને નેતૃત્વ કર્યું. વર્ષોથી, સુરક્ષા દળો માટે સૌથી મોટો પડકાર એ હતો કે વાસ્તવિક સમયમાં હિડમાની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવી લગભગ અશક્ય સાબિત થઈ. દંડકારણ્ય પ્રદેશના ગાઢ જંગલો, પર્વતીય ભૂપ્રદેશ અને અત્યંત મર્યાદિત રોડ કનેક્ટિવિટીએ તેને કુદરતી કવચ પૂરું પાડ્યું. પ્રદેશની ભૂગોળ પર તેમનો કમાન્ડ તેમને વારંવાર મોટા ઓપરેશનોથી બચવા દેતો હતો. તેમના યુનિટે જંગલના રસ્તાઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો જે સુરક્ષા દળો દ્વારા નબળી રીતે નિયંત્રિત હતા. આ જ કારણ છે કે, ભારે દળોની તૈનાતી છતાં, તે ઘણીવાર છેલ્લી ક્ષણે ભાગી જવામાં સફળ રહ્યો.

સ્ત્રોતો જણાવે છે કે હિડમાની સૌથી મોટી સફળતા તેનું "ગ્રાઉન્ડ નેટવર્ક" હતું. સુકમામાં જન્મેલા, હિડમાનું સ્થાનિક બોલી અને આદિવાસી સમુદાયો પરનું પ્રભુત્વ એટલું મજબૂત હતું કે ગામલોકો તેમની આંખ અને કાન તરીકે કામ કરતા હતા. તેઓ ઘણીવાર તેમને સુરક્ષા દળોની ગતિવિધિઓ વિશે અગાઉથી માહિતી આપતા હતા, જ્યારે અન્ય લોકો દળોને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે ખોટી માહિતી પણ આપતા હતા. સંદેશાવ્યવહાર નેટવર્કનો અભાવ અને ગામડાઓના દૂરસ્થ સ્થાનને કારણે સમયસર ગુપ્ત માહિતી ખૂબ જ મુશ્કેલ બની ગઈ હતી. ગુપ્ત માહિતી પ્રાપ્ત થાય ત્યારે પણ, સુરક્ષા દળો તેમના લક્ષ્ય સુધી પહોંચે ત્યાં સુધીમાં સ્થાન છોડી ચૂક્યા હતા.

હિડમાના સતત સ્થાનો બદલાતા

હિડમાની બીજી વ્યૂહાત્મક તાકાત તેના વારંવાર કેમ્પમાં ફેરફાર હતા. સુરક્ષા દળો ઘણીવાર એવા સ્થળોનો સામનો કરતા હતા જે થોડી મિનિટો પહેલા જ છોડી દેવામાં આવ્યા હોય તેવું લાગતું હતું. તેમની ટીમ ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો ટાળતી હતી, ટ્રેક થવાના જોખમને ટાળવા માટે કોડ, સિગ્નલો અને કુદરતી સંકેતોનો ઉપયોગ કરીને સંદેશા મોકલતી હતી. જંગલમાં ભળી જવાની તેમની ક્ષમતા, કાવતરામાં તેમની કુશળતા અને તેમના શિસ્તને કારણે તેમને સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે મુશ્કેલ લક્ષ્ય બનાવવામાં આવ્યા હતા. હવે જ્યારે તેમને ખતમ કરવામાં આવ્યા છે, ત્યારે છત્તીસગઢ-આંધ્ર સરહદ પર કામગીરી વધુ તીવ્ર બનાવવામાં આવી છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ આને એક મોટી સફળતા માની રહી છે અને હવે નક્સલવાદી સંગઠનના બાકીના ટોચના નેતૃત્વ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.