નવી દિલ્હી. ભારતના પડોશી દેશ ઈરાને ભારતીય નાગરિકોને મોટો ફટકો પડ્યો છે. 22 નવેમ્બરથી અમલમાં આવતા, ઈરાને તેની વિઝા નીતિમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. હવે, સામાન્ય પાસપોર્ટ ધરાવતા ભારતીય નાગરિકો હવે વિઝા વિના ઈરાનમાં પ્રવેશ કરી શકશે નહીં. અગાઉ, ઈરાને પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ફેબ્રુઆરી 2024 માં ભારતીયો માટે વિઝા મુક્તિ રજૂ કરી હતી.

ભારતમાં ઈરાની દૂતાવાસે X પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે, "ઈસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાનમાં સામાન્ય પાસપોર્ટ ધરાવતા ભારતીય નાગરિકો માટે એકપક્ષીય પ્રવાસી વિઝા રદ કરવાના નિયમોનો અમલ 22 નવેમ્બર, 2025 સુધી સ્થગિત કરવામાં આવ્યો છે. આ તારીખથી, સામાન્ય પાસપોર્ટ ધરાવતા ભારતીય નાગરિકોએ ઈરાનમાંથી પ્રવેશવા અથવા પરિવહન કરવા માટે વિઝા મેળવવાની જરૂર રહેશે."

વિદેશ મંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે કેન્દ્રનું ધ્યાન એવી ઘટનાઓ તરફ દોરવામાં આવ્યું છે જ્યાં ભારતીય નાગરિકોને રોજગાર અથવા ત્રીજા દેશોમાં પરિવહનના ખોટા વચનો દ્વારા ઈરાન લાવવામાં આવ્યા હતા.

મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "સામાન્ય ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકો માટે ઉપલબ્ધ વિઝા મુક્તિ સુવિધાનો લાભ લઈને લોકોને ઈરાનની મુસાફરી કરવા માટે લલચાવવામાં આવ્યા હતા. તેમાંથી ઘણાનું ઈરાન પહોંચ્યા પછી ખંડણી માટે અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું."

તેહરાને એ પણ અહેવાલ આપ્યો હતો કે આવી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, તેહરાને ઈરાન મુસાફરી કરતા સામાન્ય ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકો માટે ઉપલબ્ધ વિઝા મુક્તિ સુવિધા સ્થગિત કરી દીધી છે.

આ સસ્પેન્શનનો હેતુ ગુનાહિત તત્વો દ્વારા આ સુવિધાનો વધુ દુરુપયોગ અટકાવવાનો છે. 22 નવેમ્બરથી, સામાન્ય પાસપોર્ટ ધરાવતા ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનમાં પ્રવેશવા અથવા પરિવહન કરવા માટે વિઝા મેળવવાની જરૂર પડશે.

મંત્રાલયે ઈરાન જવા માંગતા ભારતીય નાગરિકોને પણ સતર્ક રહેવા અને વિઝા-મુક્ત મુસાફરી અથવા ઈરાન થઈને ત્રીજા દેશોમાં આગળ મુસાફરી કરવાની ઓફર કરતા એજન્ટોથી બચવાની સલાહ આપી છે.

આ વર્ષે મે મહિનામાં, ગેરકાયદેસર રીતે ઓસ્ટ્રેલિયા જઈ રહેલા પંજાબના ત્રણ લોકોનું ઈરાનમાં અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું. પંજાબના એક એજન્ટે હુશનપ્રીત સિંહ (સંગરુર), જસપાલ સિંહ (એસબીએસ નગર) અને અમૃતપાલ સિંહ (હોશિયારપુર) ને દુબઈ-ઈરાન રૂટ દ્વારા ઓસ્ટ્રેલિયા મોકલવાનું વચન આપ્યું હતું.

તેમણે અહેવાલ મુજબ તેમને ખાતરી આપી હતી કે તેમને ઈરાનમાં રહેવાની સુવિધા આપવામાં આવશે. જોકે, 1 મેના રોજ ઈરાન પહોંચ્યા પછી તરત જ, તેમનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું. પીડિતોના પરિવારોના જણાવ્યા અનુસાર, અપહરણકારોએ ₹1 કરોડની ખંડણી માંગી હતી.

ભારતે ઈરાની અધિકારીઓને આ મામલે હસ્તક્ષેપ કરવા વિનંતી કર્યા પછી ત્રણેય લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા. સપ્ટેમ્બરમાં, ભારતે ઈરાનમાં રોજગાર શોધતા તેના નાગરિકોને છેતરપિંડી ભરતી નોકરીની ઓફરના તાજેતરના કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને વધુ સતર્ક રહેવાની ચેતવણી આપી હતી.