શ્રીનગર: કાશ્મીરનો વિશ્વભરમાં જાણીતો કેસર ઉદ્યોગ તેના સૌથી મુશ્કેલ વર્ષોમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે, જેમાં ઉત્પાદન સામાન્ય ઉપજ કરતાં ઘટીને માત્ર લગભગ ૫-૧૦ ટકા જેટલું જ રહ્યું છે. આના કારણે બજારમાં કેસરની કિંમતોમાં લગભગ ૨૦ ટકાનો વધારો થયો છે. ખેડૂતો અને વેપારીઓએ આ સંકટ માટે લાંબા સમયનો દુષ્કાળ, બદલાતા હવામાન પેટર્ન અને કેસરના પરંપરાગત ખેતરોન ભાગલા થવાને જવાબદાર ગણાવ્યું છે. ખેડૂતોએ સરકારી મદદની તાત્કાલિક અપીલ કરી છે, જેમાં યોગ્ય સિંચાઈ વ્યવસ્થા અને મિશન કેસર પ્રોજેક્ટને મજબૂત કરવાના પગલાં સામેલ છે.

​કાશ્મીરનો વિશ્વભરમાં જાણીતો કેસર ક્ષેત્ર તાજેતરના દિવસોમાં તેના સૌથી મુશ્કેલ વર્ષોમાંથી એકનો સામનો કરી રહ્યો છે, જેમાં ઉત્પાદન ખૂબ જ વધારે ઘટીને સામાન્ય ઉપજનું લગભગ ૫-૧૦ ટકા જેટલું જ રહ્યું છે. આના કારણે, બજારમાં કેસરની કિંમતો લગભગ ૨૦ ટકા વધી ગઈ છે, અને વેપારીઓને ડર છે કે આવનારા અઠવાડિયામાં દરો વધુ વધી શકે છે.

​પામ્પોરના કેસર ઉગાડનાર મુહમ્મદ અશરફએ, જેમને ઘણીવાર 'કાશ્મીરનો કેસરનો વાટકો' કહેવામાં આવે છે, જણાવ્યું કે આ વર્ષના ઉત્પાદને ખેડૂતોને બરબાદ કરી દીધા છે. તેમણે કહ્યું, "અમે ઉત્પાદનમાં આટલો ઘટાડો ક્યારેય જોયો નથી. આપણામાંથી મોટાભાગના લોકોએ માંડ થોડા ગ્રામ જ ઉપજ મેળવી. જો આવું જ ચાલતું રહ્યું, તો ઘણા ખેડૂતો પાસે કેસરની ખેતી છોડવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નહીં હોય."

​લેથપોરાના અન્ય ખેડૂત હલીમાએ જણાવ્યું કે ઓછી ઉપજને કારણે ઘણા પરિવારો આર્થિક સંકડામણમાં મુકાઈ ગયા છે.

​કેસરનો વ્યવસાય કરતા વેપારીઓનું કહેવું છે કે પુરવઠાની અછતને કારણે કિંમતોમાં પહેલેથી જ નોંધપાત્ર તેજી આવી ગઈ છે. દક્ષિણ કાશ્મીરના અનંતનાગ જિલ્લાના એક વેપારી બશીર અહમદએ કહ્યું કે, "થોડા જ અઠવાડિયામાં કિંમતો લગભગ ૨૦ ટકા વધી ગઈ છે. જો બજારમાં સ્ટોક ઓછો આવતો રહ્યો, તો અમે જલ્દી જ વધુ એક તેજી જોઈ શકીએ છીએ." અન્ય એક વેપારી ઇમરાન રાથરએ કહ્યું કે માંગ સ્થિર છે, પરંતુ પુરવઠો ખૂબ ઓછો છે. તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી કે જો સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં ઘટાડો ચાલુ રહેશે તો અન્ય દેશોનું કેસર બજાર પર કબજો કરી શકે છે.

​કેસર ઉગાડનાર અબ્દુલ મજીદએ કહ્યું કે અમને વૈજ્ઞાનિક મદદ, સારી સિંચાઈ વ્યવસ્થા અને જમીન પર કબજો કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહીની જરૂર છે. સરકારી મદદ વિના, કાશ્મીરના કેસર ઉદ્યોગને ગંભીર ખતરો છે. કેસર ઉગાડનારાઓએ સરકારને તાત્કાલિક મદદની અપીલ કરી છે.