નવી દિલ્હી : અઢારમી લોકસભાનું છઠ્ઠું સત્ર એક કાયદાકીય પાવરહાઉસ બનવા માટે તૈયાર છે, જેમાં કેન્દ્ર સરકારે નાણાં, શાસન, કોર્પોરેટ કાયદાઓ અને ઉચ્ચ શિક્ષણમાં પ્રણાલીગત સુધારા પર કેન્દ્રિત એક મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્યસૂચિ તૈયાર કરી છે. કામકાજની કામચલાઉ યાદી સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સરકાર મુખ્ય કાયદાઓમાં તર્કસંગતતા અને વ્યૂહાત્મક સુધારા દ્વારા "લઘુત્તમ સરકાર, મહત્તમ શાસન" તરફ નિર્ણાયક દબાણ કરી રહી છે.

 

આર્થિક અને નાણાકીય સુધારાઓ: એકીકૃત કોડ્સ: આ સત્રના કાર્યસૂચિના કેન્દ્રમાં ત્રણ મુખ્ય નાણાકીય ક્ષેત્રના બિલ છે, જે ભારતીય બજારોમાં વ્યવસાય કરવાની સરળતા વધારશે:

 

સિક્યોરિટીઝ માર્કેટ્સ કોડ (SMC) બિલ, 2025: આ બિલનો ઉદ્દેશ્ય SEBI એક્ટ, 1992, ડિપોઝિટરીઝ એક્ટ, 1996 અને સિક્યોરિટીઝ કોન્ટ્રાક્ટ્સ (રેગ્યુલેશન) એક્ટ, 1956 ની જોગવાઈઓને એક જ માળખામાં એકીકૃત કરવાનો છે, જેનાથી નિયમનકારી પાલન સરળ બનશે.

 

વીમા કાયદા (સુધારા) બિલ, 2025: આ સુધારો વીમા ક્ષેત્રમાં પ્રવેશને વધુ ગાઢ બનાવવા અને વૃદ્ધિને વેગ આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

 

કોર્પોરેટ કાયદા (સુધારા) બિલ, 2025: આ બિલ કંપની કાયદા, 2013 અને LLP કાયદા, 2008 ને સુવ્યવસ્થિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેથી સરળ વ્યવસાય વાતાવરણને વધુ પ્રોત્સાહન મળે.

 

શાસન સુધારા અને કાયદાકીય સફાઈ: શાસન સુધારાનો પાયાનો પથ્થર જન વિશ્વાસ (જોગવાઈઓમાં સુધારો) બિલ, 2025 છે. આ બિલ વિવિધ કેન્દ્રીય કાયદાઓમાં નાના, તકનીકી અથવા પ્રક્રિયાગત બિન-પાલન માટેની સંભવિત જેલની સજાને નાણાકીય દંડ સાથે બદલશે. તેનો ઉદ્દેશ્ય વિશ્વાસ-આધારિત શાસન વધારવાનો, અદાલતો પરનો બોજ ઘટાડવાનો અને વ્યવસાયો માટે પાલનનો ભાર હળવો કરવાનો છે.

 

આ ઉપરાંત, રદ અને સુધારો બિલ, 2025, લગભગ 120 જૂના કાયદાઓ ને દૂર કરીને કાયદાકીય સફાઈની પ્રક્રિયા ચાલુ રાખશે, જેણે તેમનો હેતુ પૂર્ણ કર્યો છે અને કાયદા પુસ્તકને અવ્યવસ્થિત કર્યું છે.

 

માળખાકીય ફેરફારો: શિક્ષણ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: આ સત્ર રાષ્ટ્રીય વિકાસ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર માળખાકીય ફેરફારો રજૂ કરવા માટે પણ તૈયાર છે:

 

ઉચ્ચ શિક્ષણ સુધારણા: ભારતીય ઉચ્ચ શિક્ષણ આયોગ (HECI) બિલ, 2025, શૈક્ષણિક નિયમનમાં મોટા પાયે ફેરફારનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. તે યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) અને અન્ય સંસ્થાઓને બદલવા માટે HECI ની સ્થાપના કરશે, જે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 માં કલ્પના કર્યા મુજબ, યુનિવર્સિટીઓને વધુ સ્વાયત્તતા આપશે.

 

માળખાકીય સુવિધાઓ: રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો (સુધારા) બિલ, 2025 મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ઝડપી અને વધુ પારદર્શક જમીન સંપાદન પ્રક્રિયાઓ સુનિશ્ચિત કરશે.

 

પરમાણુ ઊર્જા બિલ, 2025: આ ક્ષેત્રને વધુ ખાનગી ભાગીદારી માટે ખુલ્લું મૂકવાની અપેક્ષા છે.

 

વિવાદ નિરાકરણ: મહત્વપૂર્ણ નાદારી અને નાદારી સંહિતા (સુધારા) બિલ, 2025 અમલીકરણ અવરોધોને દૂર કરશે અને નિરાકરણ સમયરેખાને ઝડપી બનાવશે.

 

અંતમાં, સરકાર વર્ષ 2025-26 માટે ગ્રાન્ટ માટે પૂરક માંગણીઓના પ્રથમ બેચને લઈને તેની નાણાકીય જરૂરિયાતો માટે સંસદીય મંજૂરી મેળવશે. આ સત્ર ભારતના લાંબા ગાળાના કાયદાકીય સુધારાઓને વેગ આપવા માટે એક નિર્ણાયક તબક્કો બનશે.