નવી દિલ્હી : ભારત અને અફઘાનિસ્તાન હવે પાકિસ્તાનના જમીન માર્ગના અવરોધને બાયપાસ કરવા માટે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત કરી રહ્યા છે. અફઘાનિસ્તાનના કાર્યકારી ઉદ્યોગ અને વાણિજ્ય પ્રધાન નૂરુદ્દીન અઝીઝીની આગેવાની હેઠળના મોટા વ્યાપારી પ્રતિનિધિમંડળની પાંચ દિવસની ભારત મુલાકાત દરમિયાન, બંને દેશોએ દ્વિપક્ષીય વેપારને વિસ્તૃત કરવા માટે હવાઈ અને સમુદ્રી માર્ગો પર આધારિત વ્યાપક યોજનાની જાહેરાત કરી છે.

સમુદ્રી માર્ગ: ઈરાનના ચાબહાર બંદર પર વધુ નિર્ભરતા: પાકિસ્તાનના ગેરકાયદેસર કબજા હેઠળના ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન પ્રદેશને કારણે ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે સીધો જમીન માર્ગ વ્યવહારીક રીતે અશક્ય છે. આના જવાબમાં, કાબુલ અને નવી દિલ્હી ઈરાનના ચાબહાર બંદર નો વધુ વ્યાપક ઉપયોગ કરીને દ્વિપક્ષીય વેપારને વિસ્તૃત કરવા તૈયાર છે, જ્યાં ભારતે અફઘાન માલ માટે પ્રવેશદ્વાર તરીકે ભારે રોકાણ કર્યું છે.

અઝીઝીએ ખાસ કરીને નીચેના મુદ્દાઓ પર ભાર મૂક્યો:

ચાબહાર બંદરથી સુનિશ્ચિત શિપિંગ સેવાઓ.

ઈરાની સરહદ નજીક અફઘાનિસ્તાનના નિમરુઝ પ્રાંતમાં ડ્રાય પોર્ટનું નિર્માણ.

મહારાષ્ટ્રના ન્હાવા શેવા (JNPT) બંદર પર અફઘાન કાર્ગોનું સરળ સંચાલન.

હવાઈ માર્ગ: ઝડપી નિકાસ માટે નવી કાર્ગો ફ્લાઇટ્સ: ભારત અને અફઘાનિસ્તાનના અધિકારીઓએ બે સમર્પિત કાર્ગો ફ્લાઇટ રૂટ સ્થાપિત કરીને દ્વિપક્ષીય વેપારને વધારવાની પણ જાહેરાત કરી છે. દિલ્હી અને અમૃતસરથી કાબુલ માટે કાર્ગો ફ્લાઇટ કામગીરી ટૂંક સમયમાં શરૂ થવાની ધારણા છે. આ પગલું તાજા ફળો અને ઔષધીય વનસ્પતિઓ જેવા નાશવંત અફઘાન નિકાસની ઝડપી હિલચાલ શક્ય બનાવશે, જે હાલમાં ગ્રાઉન્ડ ટ્રાન્ઝિટમાં વિલંબથી પીડાય છે.

રોકાણ અને વ્યાપાર પ્રોત્સાહનો: પાકિસ્તાન સાથેના બગડતા પરિવહન સંબંધોની પૃષ્ઠભૂમિમાં, તાલિબાનના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારે ભારતીય ઉદ્યોગોને અફઘાનિસ્તાનમાં રોકાણ કરવા માટે ખુલ્લું આમંત્રણ આપ્યું છે. આ રોકાણ પ્રોત્સાહનોમાં મુખ્યત્વે નીચેના પગલાંઓનો સમાવેશ થાય છે:

ખાણકામ, કૃષિ, આરોગ્યસંભાળ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, આઇટી, ઊર્જા અને કાપડ જેવા ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારી માટે આમંત્રણ.

કાચા માલ અને મશીનરી પર માત્ર 1% ટેરિફ.

મફત જમીન ફાળવણી અને વિશ્વસનીય વીજ પુરવઠો.

નવા ઉદ્યોગો માટે પાંચ વર્ષની કર મુક્તિ.

ભારતીય અધિકારીઓએ વ્યવસાય વિઝા પ્રક્રિયા સરળ બનાવવા અને બેંકિંગ ચેનલોને મજબૂત બનાવવાનું વચન આપ્યું છે. અઝીઝીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે "વ્યવસાય અને રાજકારણને મિશ્રિત ન કરવું જોઈએ" અને કાબુલનું ધ્યાન અનુકૂળ વ્યવસાયિક વાતાવરણ બનાવવા પર છે.