નવી દિલ્હી/જોહાનિસબર્ગ - દક્ષિણ આફ્રિકાના જોહાનિસબર્ગ ખાતે ચાલી રહેલા G20 નેતાઓના શિખર સંમેલનનું આજે (ચોક્કસ તારીખને બદલે આજે) સમાપન થશે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી શુક્રવારે આફ્રિકન ભૂમિ પર આયોજિત પ્રથમ G20 સમિટમાં ભાગ લેવા પહોંચ્યા હતા. આજે, શિખર સંમેલનના છેલ્લા દિવસે, પ્રધાનમંત્રી મોદી 'બધા માટે મુક્ત અને ન્યાયી ભવિષ્ય – મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, યોગ્ય કાર્ય અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ' વિષય પર આયોજિત ત્રીજા અને અંતિમ સત્રમાં ભાગ લેશે. આ સમિટમાં, ભારતે વૈશ્વિક વિકાસ અને સર્વાંગી પ્રગતિ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ એવા છ નવા પ્રસ્તાવો રજૂ કરીને વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
શિખર સંમેલનના પહેલા દિવસે જ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ વૈશ્વિક વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને છ મહત્ત્વપૂર્ણ પહેલોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે આ પહેલ ભારતના વિકાસ, પ્રગતિ અને સુખાકારી માટેના વિઝનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને સર્વાંગી વિકાસ પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરશે. આ છ મુખ્ય પ્રસ્તાવોમાં (૧) ગ્લોબલ ટ્રેડિશનલ નોલેજ રિપોઝિટરીની સ્થાપના, (૨) આફ્રિકાના યુવાનો માટે આફ્રિકા સ્કિલ્સ મલ્ટીપ્લાયર પ્રોગ્રામ, (૩) વૈશ્વિક આરોગ્ય પડકારોનો સામનો કરવા માટે ગ્લોબલ હેલ્થકેર રિસ્પોન્સ ટીમ, (૪) કાઉન્ટર-ડ્રગ અને ટેરરિઝમ નેક્સસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી પહેલ, (૫) ઓપન સેટેલાઇટ ડેટા પાર્ટનરશિપ અને (૬) ક્રિટિકલ મિનરલ સર્ક્યુલર ઇનિશિયેટિવનો સમાવેશ થાય છે.
શિખર સંમેલનના પ્રથમ સત્ર દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી મોદીએ સમાવેશક અને ટકાઉ આર્થિક વિકાસ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે સૂચન કર્યું કે G20 ભવિષ્યની પેઢીઓના લાભ માટે માનવતાના સામૂહિક શાણપણનો ઉપયોગ કરીને ગ્લોબલ ટ્રેડિશનલ નોલેજ રિપોઝિટરીની સ્થાપના કરશે. આ સાથે, તેમણે આફ્રિકા ખંડમાં યુવાનોને કૌશલ્ય પ્રદાન કરવા માટે દસ લાખ પ્રમાણિત તાલીમ આપનારાઓનો સમૂહ સ્થાપિત કરવાના લક્ષ્ય સાથે આફ્રિકા સ્કિલ્સ મલ્ટીપ્લાયર પ્રોગ્રામ શરૂ કરવાની દરખાસ્ત કરી હતી, જે આફ્રિકન દેશોના આર્થિક વિકાસ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ G20 ગ્લોબલ હેલ્થકેર રિસ્પોન્સ ટીમની રચનાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો, જેમાં દરેક G20 દેશના આરોગ્ય નિષ્ણાતોનો સમાવેશ થશે. આ ટીમ વિશ્વના કોઈપણ ભાગમાં વૈશ્વિક આરોગ્ય પડકારોનો સામનો કરવા માટે તાત્કાલિક તૈનાત કરી શકાશે. આ ઉપરાંત, તેમણે ડ્રગ હેરફેરના પડકારનો સામનો કરવા અને ડ્રગ્સ અને આતંકવાદ વચ્ચેના જોડાણને તોડવા માટે એક વિશેષ G20 પહેલનું સૂચન કર્યું, જે વૈશ્વિક સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. G20 દ્વારા આ પહેલોને કેવું સમર્થન મળે છે, તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.
રૂ.