નવી દિલ્હી : ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આજે મહત્વપૂર્ણ સંકેત આપ્યો છે કે દેશમાં નીતિ દરો (Policy Rates) માં વધુ ઘટાડો થવાની સંભાવના છે. તેમણે એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું કે ઓક્ટોબરની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) ની બેઠકમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું હતું કે વ્યાજ દરમાં ઘટાડા માટે પૂરતી જગ્યા છે, અને ત્યારપછીના મેક્રોઇકોનોમિક ડેટાએ પણ આ અવકાશ ઓછો થયો નથી તેની પુષ્ટિ કરી છે.
દર ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ: રેકોર્ડ નીચો ફુગાવો: આર્થિક નિષ્ણાતો માને છે કે દર ઘટાડા માટેનું સૌથી મોટું ટ્રિગર ભારતીય ફુગાવો છે:
ઐતિહાસિક નીચું સ્તર: ભારતનો છૂટક ફુગાવો ઓક્ટોબરમાં ઘટીને માત્ર 0.25% ના અત્યાર સુધીના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે સેન્ટ્રલ બેંકને દર ઘટાડવા માટે મજબૂત તક પૂરી પાડે છે.
બજારની અપેક્ષા: MPC એ 2025 ના પ્રથમ છ મહિનામાં કુલ 100 બેસિસ પોઇન્ટનો ઘટાડો કરીને અગાઉ નોંધપાત્ર રાહત આપી હતી. હવે, આ ઐતિહાસિક નીચા ફુગાવાને કારણે બજારની અપેક્ષાઓ ડિસેમ્બરની MPC બેઠક પર ટકેલી છે.
આગળનું પગલું: ગવર્નરે સ્પષ્ટ કર્યું કે હવે દર ઘટાડવાનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે MPC (Monetary Policy Committee) પર નિર્ભર રહેશે.
રૂપિયાની નબળાઈ પર RBI ગવર્નરનું વલણ: તાજેતરમાં યુએસ ડોલર સામે રૂપિયાના રેકોર્ડ-નીચા સ્તર પર પણ ગવર્નરે ટિપ્પણી કરી:
કુદરતી ઘટાડો: સંજય મલ્હોત્રાએ રૂપિયાના ઘટાડાને બજાર-આધારિત ગણાવ્યો અને કહ્યું કે 3-3.5 ટકાનો વાર્ષિક ઘટાડો ઐતિહાસિક સરેરાશ સાથે સુસંગત છે.
હસ્તક્ષેપ મર્યાદિત: તેમણે કહ્યું કે RBI માત્ર અતિશય અસ્થિરતા (Excessive Volatility) ને રોકવા માટે જ હસ્તક્ષેપ કરે છે.
રેકોર્ડ નીચું: ગયા શુક્રવારે રૂપિયો ₹89.49 ના રેકોર્ડ નીચા સ્તરે બંધ થયો હતો.
ડિસેમ્બર MPC મીટિંગનું મહત્વ: ડિસેમ્બરમાં યોજાનારી MPC મીટિંગ પર રોકાણકારો અને કોર્પોરેટ જગતની નજીકની નજર છે. દર ઘટાડાથી લોન સસ્તી થઈ શકે છે, જેનાથી રોકાણને વેગ મળી શકે છે અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ઉત્તેજિત થઈ શકે છે. જોકે, વૈશ્વિક નાણાકીય અનિશ્ચિતતા અને નબળા રૂપિયાનું દબાણ સમિતિને સાવધ રહેવા માટે પ્રેરિત કરી શકે છે.