મુંબઈ: બોલિવૂડના 'હી-મેન' ગણાતા ધર્મેન્દ્ર દેઓલ આમ તો તેમના રફ એન્ડ ટફ અંદાજ માટે જાણીતા છે, પરંતુ ૧૯૭૪માં આવેલી ફિલ્મ 'દોસ્ત' વખતે કંઈક એવું બન્યું હતું જેણે આ સુપરસ્ટારને ધ્રુજાવી દીધા હતા. પોતાની ફિલ્મ ફ્લોપ જશે તેવી ભીતિથી ધર્મેન્દ્ર મુંબઈ છોડીને જતા રહ્યા હતા, પરંતુ જ્યારે પરત ફર્યા ત્યારે એક અલગ જ દ્રશ્ય સર્જાયું હતું. વાંચો આ રોચક કિસ્સો.

*ફિલ્મની રિલીઝ પહેલા જ ધર્મેન્દ્ર ગાયબ!*

વાત જાણે એમ છે કે, ૧૯૭૪માં જ્યારે ફિલ્મ 'દોસ્ત' રિલીઝ થવાની તૈયારીમાં હતી, ત્યારે ધર્મેન્દ્રને ખાતરી થઈ ગઈ હતી કે આ ફિલ્મ બોક્સ ઓફિસ પર પીટાઈ જશે.

નિષ્ફળતાના ડર અને સંકોચને કારણે ફિલ્મનું પ્રીમિયર યોજાય તે પહેલા જ તેઓ કોઈને કહ્યા વગર મુંબઈથી ગાયબ થઈ ગયા. ફિલ્મ સાથે જોડાયેલા તમામ લોકો ચિંતામાં હતા. બાદમાં ખબર પડી કે સાહેબ તો બીજી કોઈ ફિલ્મના શૂટિંગના બહાને છેક કાશ્મીર પહોંચી ગયા છે. આખરે ધર્મેન્દ્રની ગેરહાજરીમાં જ ફિલ્મનું નાનકડું પ્રીમિયર યોજાયું અને ફિલ્મ રિલીઝ કરી દેવામાં આવી.

*કાશ્મીરના થિયેટરમાં જોયો ચમત્કાર*

સોમવાર આવતા સુધીમાં તો ચિત્ર બદલાઈ ગયું હતું. કાશ્મીરમાં બેઠેલા ધર્મેન્દ્રને સમાચાર મળ્યા કે 'તમારી ફિલ્મ તો સુપરહિટ થઈ ગઈ છે અને લોકો તેને ખૂબ પસંદ કરી રહ્યા છે.' ખુદ કાશ્મીરમાં પણ તમામ શો હાઉસફુલ હતા. આ સાંભળીને ધર્મેન્દ્ર જાતે વેશપલટો કરીને કાશ્મીરના એક સિનેમા હોલમાં પહોંચ્યા. ત્યાં પ્રેક્ષકોનો ફિલ્મ પ્રત્યેનો પ્રેમ અને પ્રતિક્રિયા જોઈને તેઓ ગદગદ થઈ ગયા. તેમનો ડર હવે ખુશી અને પસ્તાવામાં બદલાઈ ગયો હતો.

*સવારના ૯ વાગ્યે ડિરેક્ટરના ઘરે હાઈવોલ્ટેજ ડ્રામા*

પોતાની ભૂલ સમજાતા ધર્મેન્દ્રએ બીજા જ દિવસે સવારની પહેલી ફ્લાઈટ પકડી અને સીધા મુંબઈ આવ્યા. એરપોર્ટથી તેઓ સીધા ફિલ્મના ડિરેક્ટર દુલાલ ગુહાના ઘરે પહોંચ્યા. સવારના નવ વાગ્યા હતા અને ધર્મેન્દ્રએ સતત ડોરબેલ વગાડવાનું શરૂ કર્યું. વારંવાર વાગતી ઘંટડીથી અકળાઈને દુલાલ ગુહાના પુત્ર પુતુલ ગુહાએ દરવાજો ખોલ્યો, તો સામે ધર્મેન્દ્રને જોઈને તે હેરાન થઈ ગયો. ધર્મેન્દ્રની હાલત એવી હતી જાણે તેઓ આખી રાત સૂતા ન હોય. ધર્મેન્દ્ર પહેલા દુલાલ ગુહાના વૃદ્ધ માતાને મળ્યા અને તેમના આશીર્વાદ લીધા. જેવા ડિરેક્ટર દુલાલ ગુહા રૂમમાં આવ્યા, તો ધર્મેન્દ્ર જમીન પર સૂઈ ગયા અને તેમને 'સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ' કર્યા. ધર્મેન્દ્રની આંખોમાં આંસુ હતા.

*રડતા અવાજે દુલાલ ગુહાની માફી માંગી*

ધર્મેન્દ્રએ રડતા સ્વરે દુલાલ ગુહાને કહ્યું, "મારા પરિવારના લોકોને ફિલ્મો વિશે જરા પણ અંદાજ નથી. અમે જે આ ફિલ્મ વિશે વિચારી રહ્યા હતા તે એકદમ ખોટું હતું. મને માફ કરી દો." દુલાલ ગુહાએ તેમને શાંત કર્યા અને પ્રેમથી નાસ્તો કરાવ્યો. ત્યાં બેસીને જ ધર્મેન્દ્રએ ફિલ્મના પ્રોડ્યુસર પ્રેમજીની પણ ફોન કરીને માફી માંગી હતી.

*ત્યાં જ નક્કી થઈ નવી ફિલ્મ 'પ્રતિજ્ઞા'*

માફી માંગ્યા બાદ ધર્મેન્દ્રએ તરત જ પોતાના ભાઈ અજીત સિંહને ફોન કરીને ત્યાં બોલાવ્યા. થોડીવારમાં અજીત સિંહ આવ્યા અને તેમણે દુલાલ ગુહાના હાથમાં ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા મૂક્યા. ડિરેક્ટર આશ્ચર્યચકિત હતા કે આ પૈસા શેના? ત્યારે ધર્મેન્દ્રએ કહ્યું કે, "આ તમારી સાથેની મારી આગામી ફિલ્મની સાઈનિંગ એમાઉન્ટ છે." વાસ્તવમાં, અજીત સિંહ પાસે એક વાર્તા હતી જેમાં એક ટ્રક ડ્રાઈવરને તેની માતા મરતી વખતે કહે છે કે તે એક પોલીસ ઓફિસરનો દીકરો છે. આ વાર્તા પરથી જ આગળ જતા સુપરહિટ ફિલ્મ 'પ્રતિજ્ઞા' બની હતી.

*ધર્મેન્દ્રને ફિલ્મ ફ્લોપ જવાનો ડર શા માટે હતો?*

આ ડર પાછળ ૧૯૬૯ની ફિલ્મ 'સત્યકામ' જવાબદાર હતી.

 * સત્યકામ ધર્મેન્દ્રની હોમ પ્રોડક્શન ફિલ્મ હતી અને તેનું નિર્દેશન ઋષિકેશ મુખર્જીએ કર્યું હતું.

 * ફિલ્મમાં ધર્મેન્દ્રનો અભિનય શ્રેષ્ઠ હતો અને ઋષિદા તેને પોતાની બેસ્ટ ફિલ્મ માનતા હતા, પણ બોક્સ ઓફિસ પર તે ખરાબ રીતે ફ્લોપ ગઈ હતી.

 * ફિલ્મ 'દોસ્ત'નું પાત્ર પણ સત્યકામ જેવું જ નૈતિક મૂલ્યોવાળું, ચોરી અને બેઈમાનીને ધિક્કારનારું હતું.

 * ધર્મેન્દ્રને લાગ્યું કે સત્યકામની જેમ આ 'આદર્શવાદી' હીરો પણ દર્શકોને નહીં ગમે, તેથી તેમણે શૂટિંગ પણ મનેકમને પૂરું કર્યું હતું.

 

*ફિલ્મ 'દોસ્ત' (૧૯૭૪) એક નજર*

 * કલાકારો: ધર્મેન્દ્ર, હેમા માલિની, શત્રુઘ્ન સિંહા અને મહેમાન કલાકાર તરીકે અમિતાભ બચ્ચન.

 * સુપરહિટ ગીત: કિશોર કુમારના અવાજમાં "ગાડી બુલા રહી હૈ, સીટી બજા રહી હૈ..."

 * બોક્સ ઓફિસ: ૧૯૭૪ની સાલમાં 'રોટી કપડા ઔર મકાન' અને 'ચોર મચાયે શોર' પછી ત્રીજા નંબરની સૌથી વધુ કમાણી કરનાર ફિલ્મ બની હતી.

*જ્યારે રાજેશ ખન્ના મેદાન મારી ગયા હતા*

ધર્મેન્દ્રને ડિરેક્ટર દુલાલ ગુહા પર ખૂબ ભરોસો હતો કારણ કે અગાઉ તેઓ 'ચાંદ ઔર સૂરજ' (૧૯૬૫)માં સાથે કામ કરી ચૂક્યા હતા.

 * દુલાલ ગુહા જ્યારે 'દુશ્મન' ફિલ્મ બનાવી રહ્યા હતા ત્યારે તે રોલ (એક ટ્રક ડ્રાઈવર જે એક્સિડન્ટ કરે છે અને પીડિત પરિવારનું ભરણપોષણ કરે છે) મેળવવા ધર્મેન્દ્ર ઉત્સુક હતા.

 * પરંતુ દુલાલ ગુહાએ તે રોલ માટે તે સમયના સુપરસ્ટાર રાજેશ ખન્નાને સાઈન કરી લીધા હતા, જેનાથી ધર્મેન્દ્ર ખૂબ નારાજ થયા હતા.

 * આ નારાજગી દૂર કરવા જ દુલાલ ગુહા અને લેખક સચિન ભૌમિકે 'દોસ્ત'ની વાર્તા ધર્મેન્દ્ર માટે તૈયાર કરી હતી.