<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 25th November 2025

ન કપડા પર કે ન જુતા પર.. ભારતીયો સૌથી વધુ ખર્ચ કોની પાછળ ખર્ચે છે?

ખર્ચનો ટ્રેન્‍ડ બદલાયોઃ સંપત્તિ વૃધ્‍ધી તરફ વધુ ખર્ચ

નવી દિલ્‍હી, તા.૨૫: પ્રધાનમંત્રી આર્થિક સલાહકાર પરિષદના એક નવા અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં ખર્ચ કરવાની પદ્ધતિ બદલાઈ રહી છે. પરિવારો હવે ફક્‍ત દૈનિક જરૂરી ચીજવસ્‍તુઓ પર ખર્ચ કરી રહ્યા નથી, પરંતુ તેમની સંપત્તિમાં વધારો કરતી વસ્‍તુઓ પર વધુ ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરી રહ્યા છે. ટાઇમ્‍સ ઓફ ઇન્‍ડિયા અનુસાર, આ અહેવાલ દર્શાવે છે કે વ્‍યક્‍તિગત વસ્‍તુઓ (જેમ કે સૌંદર્ય પ્રસાધનો, એસેસરીઝ) અને રસોઈ અને ઘરગથ્‍થુ ઉપકરણો (જેમ કે મિક્‍સર અને ટોસ્‍ટર) ને હવે કપડાં અને જૂતા જેવી પરંપરાગત જરૂરિયાતો કરતાં વધુ મહત્‍વ આપવામાં આવી રહ્યું છે. આ પરિવર્તન હવે દેશના સૌથી ગરીબ ૪૦% પરિવારોમાં પણ દેખાય છે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ઘરગથ્‍થુ ખર્ચ કપડાં અને ફૂટવેર જેવી મૂળભૂત જરૂરિયાતોથી વ્‍યક્‍તિગત વસ્‍તુઓ અને રસોઈ અને ઘરગથ્‍થુ ઉપકરણો જેવી સંપત્તિ નિર્માણ ખર્ચ તરફ સ્‍થળાંતર કરી રહ્યો છે. આ પરિવર્તનને ઘણા પરિબળો આગળ ધપાવી રહ્યા છે, જાગળતિમાં વધારો, નાણાકીય સહાયની સરળ પહોંચ અને સુધારેલ બજાર જોડાણ. આ પરિબળોથી આવકમાં વધારો થયો છે અને જીવનશૈલીમાં સુધારો થયો છે.

EAC-PM એ ૨૦૧૧-૧૨ અને ૨૦૨૩-૨૪ ના ઘરગથ્‍થુ વપરાશ ખર્ચ સર્વેક્ષણોના ડેટાનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ મુજબ, વાહનો દેશમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતી ટકાઉ સંપત્તિ છે, જે પ્રથમ ક્રમે છે.

વાહન વેચાણમાં આ વધારો શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્‍તારો વચ્‍ચેના અંતરને દૂર કરી રહ્યો છે. ખાસ કરીને, દેશના સૌથી ગરીબ ૪૦% પરિવારો હવે બાકીના પરિવારો સાથે પહોંચી રહ્યા છે. સુધારેલા રસ્‍તાઓ, મજબૂત બજાર જોડાણો અને સરળ વાહન લોન ઉપલબ્‍ધતા આ વળદ્ધિના મુખ્‍ય ડ્રાઇવરો છે.

બીજી બાજુ, ટીવી માલિકીમાં વળદ્ધિ ખૂબ જ ધીમી રહી છે. હકીકતમાં, ઘણા શહેરી વિસ્‍તારોમાં, ટીવી ધરાવતા લોકોની સંખ્‍યામાં ઘટાડો થયો છે, પછી ભલે તે સામાન્‍ય વસ્‍તીમાં હોય કે ગરીબ ૪૦% પરિવારોમાં.

અહેવાલ સૂચવે છે કે આ થઈ રહ્યું છે કારણ કે હવે લગભગ દરેક વ્‍યક્‍તિ પાસે મોબાઇલ ફોન છે. મોબાઇલ ફોને મનોરંજન અને માહિતી મેળવવાની રીત બદલી નાખી છે. લોકો ટેલિવિઝનને બદલે અથવા તેની સાથે મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ વધુને વધુ કરી રહ્યા છે.

મોબાઇલ ફોન હવે સૌથી ધનિક ૨૦% અને સૌથી ગરીબ ૪૦% બંનેમાં લગભગ દરેક વ્‍યક્‍તિ પાસે છે. તેથી, તે ભારતમાં સૌથી સમાન રીતે વિતરિત ટકાઉ સંપત્તિ બની ગઈ છે. અહેવાલમાં એવું પણ જાણવા મળ્‍યું છે કે કોઈપણ ટકાઉ સંપત્તિ વિનાના પરિવારોની સંખ્‍યા હવે બધા આવક જૂથો અને પ્રદેશોમાં ૫% કે તેથી ઓછી થઈ ગઈ છે. આ સંપત્તિ સંબંધિત ગરીબીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો દર્શાવે છે. 

(3:25 PM IST)