રાંચી : ઝારખંડના મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેનને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) સમન્સનું પાલન ન કરવાના મામલે ઝારખંડ હાઇકોર્ટ તરફથી એક મોટો અને નિર્ણાયક ઝટકો લાગ્યો છે. જસ્ટિસ અનિલ કુમાર ચૌધરીની બેન્ચે સોરેનને ૪ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ આપવામાં આવેલી વચગાળાની રાહત રદ કરી દીધી છે. આ સાથે જ કોર્ટે MP-MLA સ્પેશિયલ કોર્ટને આ કેસમાં ટ્રાયલની કાર્યવાહી આગળ વધારવાનો સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો છે. EDએ રાંચીના બાર્ગેન વિસ્તાર સાથે સંબંધિત જમીન કૌભાંડના સંદર્ભમાં પૂછપરછ માટે ઓગસ્ટ ૨૦૨૩ થી જાન્યુઆરી ૨૦૨૪ દરમિયાન સોરેનને કુલ દસ સમન્સ જારી કર્યા હતા, જેમાંથી તેઓ માત્ર બેમાં જ હાજર થયા હતા. આ ગેરહાજરીના આધારે, ED એ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪ માં પ્રિવેન્શન ઑફ મની લૉન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) ની કલમ ૬૩ અને IPC ની કલમ ૧૭૪ હેઠળ CJM કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ કરી હતી, જેનું કોર્ટે સંજ્ઞાન લીધું હતું.

સોરેન દ્વારા હાઇકોર્ટમાં આ કોર્ટના સંજ્ઞાનને પડકારવામાં આવ્યું હતું. તેમણે દલીલ કરી હતી કે ગેરહાજર રહેવા બદલ તેમણે ED સમન્સના લેખિત જવાબો આપ્યા હતા અને ત્યારબાદ નવા સમન્સ પર તેઓ ED સમક્ષ હાજર પણ થયા હતા. મુખ્યમંત્રીએ ED પર દ્વેષભાવથી વારંવાર સમન્સ મોકલવાનો આરોપ લગાવીને ફરિયાદ રદ કરવાની માંગ કરી હતી. હાઇકોર્ટે તેમની અરજી પર સુનાવણી કરતાં તેમને અગાઉ વ્યક્તિગત હાજરીમાંથી મુક્તિ આપીને વચગાળાની રાહત આપી હતી. જોકે, મંગળવારની સુનાવણીમાં સ્થિતિ પલટાઈ ગઈ. સોરેનના વકીલે દલીલો માટે વધુ સમય અને વચગાળાની રાહત લંબાવવાની વિનંતી કરી હતી, પરંતુ હાઇકોર્ટે બંને વિનંતીઓને ફગાવી દીધી હતી. હાઇકોર્ટનો આ આદેશ સૂચવે છે કે કોર્ટે EDની દલીલોને ગંભીરતાથી લીધી છે અને ટ્રાયલની પ્રક્રિયા રોકવા માટે કોઈ પૂરતું કારણ જોયું નથી.

હાઇકોર્ટના આ તાત્કાલિક અને કડક આદેશને પગલે, હવે આ કેસમાં કાયદાકીય પ્રક્રિયાનો તબક્કો શરૂ થશે. MP-MLA કોર્ટમાં આ કેસની સુનાવણીની તારીખ ૨૮ નવેમ્બર નક્કી કરવામાં આવી છે. આ તારીખે મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેને કોર્ટમાં હાજર રહેવું પડશે. કોર્ટના સંજ્ઞાન બાદ ટ્રાયલ શરૂ થવાનો નિર્દેશ મળતા, આ મામલો હવે એક રાજકીય અને કાયદાકીય વળાંક પર આવી ગયો છે. જો ટ્રાયલ આગળ વધે તો સોરેન માટે કાયદાકીય મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે. પૂર્વમાં જમીન કૌભાંડ સંબંધિત ED તપાસના પગલે સોરેનની જાન્યુઆરી ૨૦૨૪ માં ધરપકડ પણ થઈ ચૂકી છે, અને હાલમાં તેઓ જામીન પર બહાર છે.

હાઇકોર્ટનો આ નિર્ણય માત્ર હેમંત સોરેન માટે જ નહીં, પરંતુ ઝારખંડના રાજકીય પરિદ્રશ્ય માટે પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. મુખ્યમંત્રીએ હવે એક તરફ વહીવટી અને રાજકીય જવાબદારીઓ સંભાળવાની છે, અને બીજી તરફ ED સમન્સના પાલન ન કરવાના આ કેસમાં પોતાનો બચાવ કરવો પડશે. કાયદાકીય નિષ્ણાતો માને છે કે MP-MLA કોર્ટમાં ટ્રાયલ શરૂ થવાથી કેસ ઝડપી બનશે અને મુખ્યમંત્રી પર દબાણ વધશે. આ નિર્ણય કાયદા સમક્ષ સમાનતાના સિદ્ધાંતને મજબૂત કરે છે અને દર્શાવે છે કે ઉચ્ચ હોદ્દા પર હોવા છતાં કાયદાકીય કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આગામી સુનાવણી ૨૮ નવેમ્બરે શું વળાંક લે છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.