પટણા : બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં JDU ટિકિટ પર મોકામા બેઠક પરથી જંગી જીત મેળવનારા અને હાલમાં પટણાની બેઉર જેલમાં બંધ શક્તિશાળી નેતા અનંત સિંહ ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. વિધાનસભા સત્ર શરૂ થવા જઈ રહ્યું છે અને પ્રો-ટેમ સ્પીકર નવા ચૂંટાયેલા ધારાસભ્યોને શપથ લેવડાવશે, ત્યારે પ્રશ્ન એ છે કે જેલમાં બંધ અનંત સિંહ શપથ કેવી રીતે લેશે? શું શપથ લીધા વિના તેમનું સભ્યપદ જોખમમાં મૂકાશે?
ધારાસભ્ય પદ માટે શપથ લેવાના નિયમો: ભારતીય કાયદા અને બંધારણના નિયમો સ્પષ્ટ છે કે વિધાનસભાના સભ્ય બનવા માટે, ચૂંટાયેલા સભ્યએ તેમની ચૂંટણીના છ મહિનાની અંદર વિધાનસભામાં શપથ લેવા ફરજિયાત છે. જો આ સમયગાળામાં સભ્ય શપથ લેવામાં નિષ્ફળ જાય, તો તેમનું સભ્યપદ ગુમાવવામાં આવે છે. આ છ મહિનાનો સમયગાળો અનંત સિંહ માટે મુખ્ય ચિંતાનો વિષય નથી, પરંતુ શપથ લેવાની પદ્ધતિ પર સૌની નજર છે.
જો કોઈ વિજયી નેતા જેલમાં હોય તો બે વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે:
1.    પેરોલ દ્વારા શપથ: મોટે ભાગે, જેલમાં બંધ નેતા સભ્યપદ માટે કોર્ટમાં પેરોલ અરજી દાખલ કરે છે. જો કોર્ટ પેરોલ મંજૂર કરે, તો તેઓ સત્ર દરમિયાન વિધાનસભામાં હાજર થઈ શકે છે અને અધ્યક્ષ સમક્ષ સભ્યપદના શપથ લઈ શકે છે. 2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ અનંત સિંહે જેલમાંથી જીત મેળવી હતી અને સત્ર શરૂ થતાં જ તેમને પેરોલ આપવામાં આવ્યા હતા. આ વખતે પણ તેમની ટીમ પેરોલ અરજી દાખલ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે, જેથી તેઓ શપથ લઈ શકે અને ફરી જેલમાં પરત ફરે.
2.    રાજ્યપાલ દ્વારા શપથ (કલમ 188): જો કોર્ટ દ્વારા પેરોલ ન મળે અને નેતાને બહાર આવવાની મંજૂરી ન હોય, તો બંધારણની કલમ 188 હેઠળ રાજ્યપાલ અથવા રાજ્યપાલ દ્વારા અધિકૃત અધિકારી જેલમાં જઈને સભ્યને શપથ લેવડાવી શકે છે.
શું સભ્યપદ ફરી ગુમાવવાનો ભય છે?
અનંત સિંહ હાલમાં દુલારચંદ યાદવ હત્યા કેસમાં આરોપી છે અને તેમની જામીન અરજી ફગાવી દેવામાં આવી છે. તેમ છતાં, નિયમો મુજબ, તેમને તેમની બેઠક જાળવી રાખવા માટે છ મહિનાની અંદર શપથ લેવાનો સમય મળે છે. જોકે, ભૂતકાળમાં દોષિત ઠર્યા બાદ અનંત સિંહે એકવાર તેમની ધારાસભ્ય બેઠક ગુમાવી દીધી હતી. જોકે, તે જ કેસમાં હાઈકોર્ટ દ્વારા નિર્દોષ જાહેર થયા બાદ તેમણે 2025માં ફરી ચૂંટણી લડી અને જીત મેળવી હતી.
હાલમાં, તેમની કાનૂની ટીમનું મુખ્ય ધ્યાન એ સુનિશ્ચિત કરવા પર છે કે અનંત સિંહ નિર્ધારિત સમયમાં શપથ લઈ શકે અને મોકામાના ધારાસભ્ય તરીકેની બેઠક સ્વીકારી શકે.