નવી દિલ્હી : અવકાશમાં આપણી પૃથ્વીથી લગભગ 500 પ્રકાશવર્ષ દૂર સ્થિત TOI-1422 સિસ્ટમમાં યુરોપિયન ખગોળશાસ્ત્રીઓએ એક નવા અને રહસ્યમય એક્સોપ્લેનેટ 'TOI-1422 c' ની શોધ કરી છે, જે બ્રહ્માંડના ગ્રહ નિર્માણના નિયમોને પડકારે છે.
આ નવી 'એલિયન દુનિયા' વિશેના તથ્યો વૈજ્ઞાનિકોને આશ્ચર્યચકિત કરી રહ્યા છે:
વજન અને કદ: તે કદમાં પૃથ્વી કરતાં માત્ર ત્રણ ગણો મોટો છે, પરંતુ વજનમાં 14 ગણો ભારે છે.
વર્ષની લંબાઈ: આ ગ્રહ તેના તારાની ખૂબ નજીક છે, જેના કારણે તે માત્ર 34.5 દિવસમાં એક ભ્રમણકક્ષા પૂર્ણ કરે છે. આનો અર્થ છે કે અહીં એક વર્ષ ફક્ત એક મહિનાનું હોય છે.
તાપમાન: ગ્રહની સપાટીનું તાપમાન આશરે 628 કેલ્વિન (355°C) હોવાનો અંદાજ છે, જે એટલું ગરમ છે કે તે સીસું પીગળી શકે છે.
સૌરમંડળનું 'ઉલ્ટું' માળખું: આ સિસ્ટમમાં પહેલાથી હાજર TOI-1422 b નામનો એક આંતરિક ગ્રહ છે. સામાન્ય રીતે, આંતરિક ગ્રહો બાહ્ય ગ્રહો કરતાં ભારે હોય છે, પરંતુ અહીં બધું ઊલટું છે:
નવો બાહ્ય ગ્રહ (TOI-1422 c) આંતરિક ગ્રહ (TOI-1422 b) કરતાં 50 ટકા ભારે છે, પરંતુ કદમાં નાનો છે. વૈજ્ઞાનિકો આ 'દળ-ઘનતા ઊંધી' (Mass-Density Inversion) માળખાને દુર્લભ ગણાવી રહ્યા છે.
'અદ્રશ્ય' ત્રીજા ગ્રહનું રહસ્ય: સંશોધનમાં વધુ એક રહસ્ય સામે આવ્યું છે. આંતરિક ગ્રહ (TOI-1422 b) તેના નિર્ધારિત સમયપત્રક મુજબ આગળ વધી રહ્યો નથી. તેના સંક્રમણ સમયમાં બદલાવ (TTV - Transit Timing Variation) જોવા મળી રહ્યો છે, જે સૂચવે છે કે સિસ્ટમમાં એક ત્રીજો, 'અદ્રશ્ય' ગ્રહ છુપાયેલો છે. આ 'ભૂત' ગ્રહ તેના ગુરુત્વાકર્ષણ બળથી અન્ય ગ્રહોને ખેંચી રહ્યો છે.
NASAના TESS (ટ્રાન્ઝિટિંગ એક્સોપ્લેનેટ સર્વે સેટેલાઇટ) ના ડેટાનો ઉપયોગ કરીને થયેલી આ શોધ દર્શાવે છે કે ગ્રહોની રચનાના નિયમો દરેક જગ્યાએ સમાન નથી, અને આપણું સૌરમંડળ બ્રહ્માંડમાં એક અપવાદ હોઈ શકે છે.