મુંબઈ: મહારાષ્ટ્રનું રાજકારણ ફરી એકવાર મુંબઈના નામ પર ગરમાયું છે. કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે IIT બોમ્બે ખાતેના એક કાર્યક્રમમાં કરેલા વિવાદાસ્પદ નિવેદન બાદ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે મોટો નિર્ણય લીધો છે. સિંહે ટિપ્પણી કરી હતી કે, "ભગવાનનો આભાર કે IIT બોમ્બેનું નામ એ જ રહે છે. તમે તેને મુંબઈ નથી બદલ્યું," જેના પર મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના ના વડા રાજ ઠાકરેએ ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. આ મામલો શાંત પાડવા માટે, સીએમ ફડણવીસે જાહેરાત કરી છે કે તેઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલયને પત્ર લખીને IIT બોમ્બેનું સત્તાવાર નામ બદલીને IIT મુંબઈ કરવાની માંગ કરશે.

રાજ ઠાકરેએ કેન્દ્રીય મંત્રીના નિવેદનને ગંભીરતાથી લેતા તેને ભાજપનું મુંબઈને મહારાષ્ટ્રથી અલગ કરવાનું કાવતરું ગણાવ્યું હતું. ઠાકરેએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું કે "મંત્રીનું નિવેદન સરકારની વિચારસરણીને સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત કરે છે," અને આને "દાયકાઓથી તેમના પેટમાં રહેલી કડવાશ" ગણાવી. તેમણે મરાઠી લોકોને જાગૃત રહેવાની અપીલ કરી, ખાસ કરીને મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન (MMR) માં રહેતા લોકોને, કારણ કે તેમના મતે, "તેઓ શાંતિથી શહેરનો નિયંત્રણ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે," અને નામ 'બોમ્બે' જાળવી રાખવા પાછળનું કારણ મુંબઈની મૂળ દેવી, મુમ્બા દેવીના નામ સાથે સંકળાયેલી મરાઠી ભાવનાને ઠેસ પહોંચાડવાનું છે.

આ રાજકીય ધમાસાણ વચ્ચે, મુખ્યમંત્રી ફડણવીસે તાત્કાલિક ડેમેજ કંટ્રોલ કરતા સ્પષ્ટ કર્યું કે, "અમારા માટે, તે મુંબઈ છે. બોમ્બેનું નામ બદલીને મુંબઈ કરવામાં ભાજપે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી." આ નિવેદન દ્વારા તેમણે મહારાષ્ટ્રના લોકોની લાગણીઓને માન આપીને, રાજ ઠાકરેના આરોપોને પલટવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેમણે વચન આપ્યું કે આ મુદ્દે વડાપ્રધાન મોદી અને શિક્ષણ મંત્રાલયને ટૂંક સમયમાં પત્ર લખવામાં આવશે. આ પગલું સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે મહારાષ્ટ્રમાં પ્રાદેશિક ગૌરવ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર ભાજપ કોઈ જોખમ લેવા માંગતી નથી અને વિપક્ષને આ મુદ્દો ઉછાળવાની વધુ તક આપવા માંગતી નથી.

હાલમાં, બોમ્બેનું નામ સત્તાવાર રીતે મુંબઈ રાખવામાં આવ્યું હોવા છતાં, IIT જેવી કેટલીક કેન્દ્રીય સંસ્થાઓ હજી પણ તેમના જૂના નામનો ઉપયોગ કરી રહી છે. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર નામકરણ અને પ્રાદેશિક ઓળખના મુદ્દાઓને રાજકીય ચર્ચાના મોખરે લાવી દીધા છે. હવે, દેશના બે મોટા નેતાઓ  પીએમ મોદી અને સીએમ ફડણવીસ વચ્ચેના આ પત્રવ્યવહારના પરિણામ પર સૌની નજર ટકેલી છે. જો IIT બોમ્બેનું નામ બદલીને IIT મુંબઈ કરવામાં આવે તો તે મહારાષ્ટ્રની પ્રાદેશિક ઓળખની જીત ગણાશે.