નવી દિલ્હી: રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની આગામી ભારત મુલાકાત દરમિયાન, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેની વાર્ષિક સમિટનું કેન્દ્રબિંદુ ત્રણ મુખ્ય મુદ્દાઓ પર રહેશે: ક્રૂડ ઓઇલ વેપાર, સંરક્ષણ સહયોગ, અને યુક્રેન યુદ્ધની સ્થિતિ. યુક્રેન યુદ્ધ અને પશ્ચિમી પ્રતિબંધોથી સંઘર્ષ કરી રહેલા રશિયન અર્થતંત્ર માટે ભારત એક જીવનરેખા સમાન છે, પરંતુ તાજેતરમાં ભારતીય કંપનીઓ દ્વારા રશિયન તેલ આયાતમાં કરાયેલા ઘટાડાને કારણે મોસ્કો ચિંતિત છે. પુતિન કોઈપણ ભોગે આ જંગી બજાર ગુમાવવા માંગતા નથી.૧. ક્રૂડ ઓઇલ અને ઉર્જા ભાગીદારી

ક્રૂડ ઓઇલ વેપાર સમિટનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો હશે. રશિયા ભારતને રશિયન ક્રૂડની ખરીદી વધારવા માટે અગાઉ મળતા ડિસ્કાઉન્ટને જાળવી રાખવા અથવા તેમાં વધારો કરવાની ઓફર કરે તેવી અપેક્ષા છે. 2021 માં ભારતની કુલ આયાતમાં રશિયન ક્રૂડનો હિસ્સો માત્ર 3% હતો, જે 2024-25 સુધીમાં 37% સુધી પહોંચી ગયો હતો, જે દર્શાવે છે કે ભારત રશિયા માટે ચીન પછીનું બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું બજાર છે. રશિયન તેલ ઉદ્યોગ, જે દેશની કુલ આવકના 40% જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે, તે ભારત જેવા વિશાળ ગ્રાહકને ગુમાવવા પર ભારે દબાણ અનુભવી રહ્યો છે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ દ્વારા રશિયન ક્રૂડ આયાત બંધ કરવાની તાજેતરની જાહેરાતને પગલે, પુતિન આ સંબંધોને મજબૂત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

૨. સંરક્ષણ સહયોગ અને બાકી રહેલા કરારો 
લાંબા સમયથી, ભારત અને રશિયા સંરક્ષણ ભાગીદારી ધરાવે છે. આગામી સમિટમાં સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સહયોગ ચર્ચાનો બીજો મુખ્ય વિષય હશે. ખાસ કરીને, S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સના બાકીના યુનિટની ડિલિવરી, સ્પેરપાર્ટ્સની સપ્લાય અને સંયુક્ત ઉત્પાદન પ્રોજેક્ટ્સ પર ચર્ચા થઈ શકે છે. પશ્ચિમી પ્રતિબંધોને કારણે રશિયાની સંરક્ષણ સપ્લાય ચેઇનને અસર થઈ હોવા છતાં, ભારત તેની સૈન્ય જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે રશિયા પર નિર્ભર છે, અને પુતિન આ વ્યૂહાત્મક જોડાણને જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરશે.

૩. યુક્રેન યુદ્ધ અને વૈશ્વિક રાજકારણ
પુતિન ચાર વર્ષના ગાળા પછી ભારતની મુલાકાતે આવી રહ્યા છે. તેમની છેલ્લી મુલાકાત યુક્રેન યુદ્ધની શરૂઆત પહેલા થઈ હતી, અને આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે અમેરિકા અને યુરોપિયન દેશો યુદ્ધ સમાપ્તિ માટે નક્કર પહેલ કરી રહ્યા છે. પીએમ મોદી અને પુતિન વચ્ચે યુક્રેન સંઘર્ષની વર્તમાન સ્થિતિ અને વૈશ્વિક શાંતિ માટે ભારતની ભૂમિકા પર પણ ચર્ચા થવાની સંભાવના છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે મુલાકાતનું મુખ્ય ધ્યાન આર્થિક ભાગીદારી પર રહેશે, પરંતુ સંરક્ષણ, ઊર્જા અને ભૌગોલિક રાજકારણના ક્ષેત્રોમાં કરારો પર હસ્તાક્ષર થવાની અપેક્ષા છે, જે બે દેશો વચ્ચેના 'વિશેષ અને વિશેષાધિકૃત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી' ને વધુ મજબૂત બનાવશે.