મુંબઈ:નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) એ ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) માર્કેટમાં વધુ સ્થિરતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી છે. એક્સચેન્જે તેના ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ડેક્સ 'ફિન નિફ્ટી' કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટેની ક્વોન્ટિટી ફ્રીઝ મર્યાદા (Quantity Freeze Limit) માં ફેરફાર કર્યો છે, જે ડિસેમ્બર ૧, ૨૦૨૫ થી અમલમાં આવશે.
એનએસઇ દ્વારા જારી કરાયેલા પરિપત્ર મુજબ, ફિન નિફ્ટી માટેની સુધારેલી જથ્થાબંધ ફ્રીઝ મર્યાદા હવે ૧,૮૦૦ કોન્ટ્રાક્ટ્સમાંથી ઘટાડીને ૧,૨૦૦ કોન્ટ્રાક્ટ્સ કરવામાં આવી છે
શું છે ક્વોન્ટિટી ફ્રીઝ મર્યાદા?: ક્વોન્ટિટી ફ્રીઝ મર્યાદા બજારમાં એક સુરક્ષા કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે. શેરબજારમાં F&O ટ્રેડિંગ દરમિયાન, જો કોઈ ભૂલથી અથવા અકસ્માતે ("ફેટ ફિંગર ટ્રેડ") અસામાન્ય રીતે મોટો ઓર્ડર મૂકી દે, તો તે ઓર્ડર બજારની સ્થિરતામાં મોટો વિક્ષેપ પેદા કરી શકે છે. આ જોખમને રોકવા માટે, NSE દરેક કરાર પર એક સમયે વેપારી કેટલી મહત્તમ રકમ મૂકી શકે છે તેની મર્યાદા નક્કી કરે છે.
જો કોઈ ઓર્ડર આ મર્યાદા કરતાં વધી જાય, તો એક્સચેન્જની સિસ્ટમ તે ઓર્ડરને આપોઆપ રદ (Reject) કરી દે છે, જેનાથી બજારને મોટા નુકસાનથી બચાવી શકાય છે. ફિન નિફ્ટીની મર્યાદા ઘટાડવાનો નિર્ણય આ જોખમને વધુ ઘટાડવા માટે લેવામાં આવ્યો છે.
હાલમાં, અન્ય મુખ્ય ઇન્ડેક્સ માટેની મર્યાદાઓ નીચે મુજબ છે:
બેંક નિફ્ટી: ૬૦૦
નિફ્ટી: ૧,૮૦૦
મિડકેપ નિફ્ટી: ૨,૮૦૦
નિફ્ટી નેક્સ્ટ ૫૦: ૬૦૦
'આઇસબર્ગ ઓર્ડર' દ્વારા મર્યાદા ટાળવાનો માર્ગ: જોકે, કેટલાક મોટા રોકાણકારો અને સંસ્થાઓએ આ જથ્થા ફ્રીઝ મર્યાદાને ટાળવાનો એક માર્ગ શોધી કાઢ્યો છે, જેને "આઇસબર્ગ ઓર્ડર" કહેવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં, સંસ્થાઓ તેમના મોટા ઓર્ડરને નાના ભાગોમાં વિભાજિત કરે છે. દરેક ભાગની રકમ ક્વોન્ટિટી ફ્રીઝ મર્યાદાથી નીચે સેટ કરવામાં આવે છે. આનાથી સિસ્ટમ કોઈ પણ ઓર્ડરને નકારતી નથી, અને રોકાણકાર અસરકારક રીતે મર્યાદા કરતાં વધુ લોટ મૂકી શકે છે. એનએસઇના આ પગલાથી હવે ફિન નિફ્ટીમાં મોટા ઓર્ડર મૂકવા માટે વધુ નાના ટુકડાઓ (Icebergs) માં વિભાજન કરવું પડશે.