નવી દિલ્હી : સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્નાએ જણાવ્યું હતું કે ચુકાદાઓને ફક્ત એટલા માટે બાજુ પર ન રાખવા જોઈએ કે જેમણે ન્યાયાધીશોએ ચુકાદા લખ્યા હતા તેઓ બદલાઈ ગયા છે અથવા નિવૃત્ત થઈ ગયા છે. તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયોને ઉથલાવી દેવાની તાજેતરની ઘટનાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે કોર્ટના નિર્ણયો સમય જતાં ટકી રહેવા જોઈએ. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે ન્યાયિક સ્વતંત્રતાનો અર્થ એ છે કે ચુકાદો, એકવાર આપવામાં આવે તે પછી, અંતિમ હોવો જોઈએ, કારણ કે તે રેતીમાં નહીં, શાહીથી લખાયેલો હોય છે.

 રોજ હરિયાણાના સોનીપતમાં ઓ.પી. જિંદાલ ગ્લોબલ યુનિવર્સિટી ખાતે ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા પર આયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદમાં ન્યાયમૂર્તિ નાગરત્ને આ ટિપ્પણીઓ કરી હતી. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે ન્યાયિક સ્વતંત્રતા અને કાયદાની સર્વોચ્ચતા એકસાથે ખાતરી કરે છે કે કાયદાનું શાસન કોઈપણ સમયે અસ્તિત્વમાં રહેલા રાજકીય દબાણથી નબળું ન પડે. તેમણે કહ્યું કે ન્યાયાધીશોને રાજકીય અને બાહ્ય પ્રભાવથી રક્ષણ આપવું આ ઉદ્દેશ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી, બંને ખ્યાલો કાયદાના શાસનના મહત્વપૂર્ણ પાયા છે, જેને ઓછો અંદાજ ન આપી શકાય.

    તેમણે કહ્યું કે ન્યાયિક સ્વતંત્રતાની વિકસિત સમજણ માટે આપણી કાનૂની વ્યવસ્થા એ સુનિશ્ચિત કરવી જરૂરી છે કે ન્યાયાધીશનો નિર્ણય સમયની કસોટી પર ખરો ઉતરે, કારણ કે તે રેતીમાં નહીં, શાહીમાં લખાયેલો હોય છે. ન્યાયાધીશે કહ્યું કે કાયદાનું શાસન બેવડા વિશ્વાસ પર આધારિત અભિગમ છે. તેમણે કહ્યું કે કાનૂની સમુદાય અને શાસન સાથે સંકળાયેલા તમામ લોકોનું કર્તવ્ય છે કે તેઓ નિર્ણયનો આદર કરે. જો કોઈ વાંધો હોય, તો તેને કાનૂની પરંપરાઓ અનુસાર ઉઠાવવો જોઈએ, અને ફક્ત એટલા માટે નિર્ણયને નકારી કાઢવાનો પ્રયાસ ન કરવો જોઈએ કારણ કે ચહેરાઓ (અધિકારીઓ/અધિકારીઓ) બદલાઈ ગયા છે. તેમણે કહ્યું કે લોકશાહીમાં શાસન બંધારણ અને અદાલતોમાં જાહેર વિશ્વાસ દ્વારા ટકાવી રાખવામાં આવે છે.

  સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્નાએ કહ્યું કે ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા ફક્ત નિર્ણયો દ્વારા જ નહીં પરંતુ ન્યાયાધીશોના વ્યક્તિગત વર્તન દ્વારા પણ સુરક્ષિત છે. આ માટે, ન્યાયાધીશોનું રાજકીય અલગતા આવશ્યક છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ન્યાયિક સ્વતંત્રતાની વધુ સારી સમજણ આપણી કાનૂની વ્યવસ્થાને ખાતરી આપે છે કે ન્યાયાધીશનો નિર્ણય સમય જતાં ટકી રહેશે, કારણ કે તે રેતીમાં નહીં, શાહીમાં લખાયેલ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ન્યાયતંત્ર રાષ્ટ્રના શાસનનો અભિન્ન ભાગ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ભારતીયોના ભવિષ્યને લગતા અસંખ્ય પ્રશ્નો પર અદાલતોને ઘણીવાર નિર્ણય લેવો પડે છે. આજે, ન્યાયતંત્રની ફરજ છે કે જ્યારે પણ કાયદાનું ઉલ્લંઘન થાય ત્યારે તેનું શાસન સુનિશ્ચિત કરે.

   ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્નનું આ નિવેદન સુપ્રીમ કોર્ટમાં તાજેતરમાં વનશક્તિ, દિલ્હી ફટાકડા પર પ્રતિબંધ, તામિલનાડુના રાજ્યપાલનો નિર્ણય અને ભૂષણ સ્ટીલ નાદારી કેસ જેવા નિર્ણયો થોડા મહિનામાં જ ઉલટાવી દેવાયા હોવાના પ્રકાશમાં આવ્યું છે. 26 નવેમ્બરના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટે પોતે એવા કેસોની વધતી સંખ્યા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી જેમાં અગાઉની બેન્ચના નિર્ણયોને અનુગામી બેન્ચો અથવા ખાસ રચાયેલી બેન્ચો દ્વારા ઉલટાવી દેવામાં આવી રહ્યા છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે નિર્ણયોની અંતિમતા માત્ર અનંત મુકદ્દમાને અટકાવતી નથી પરંતુ ન્યાયતંત્રમાં જાહેર વિશ્વાસ પણ જાળવી રાખે છે.