નવી દિલ્હી: યુક્રેન અને ગાઝાના યુદ્ધો સહિત વૈશ્વિક સ્તરે વધતા તણાવ અને લશ્કરી ખર્ચમાં ઉછાળાને કારણે શસ્ત્ર ઉદ્યોગ તેજીમાં છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના નવા અહેવાલ મુજબ, વિશ્વની ટોચની ૧૦૦ શસ્ત્ર કંપનીઓની સંયુક્ત આવક ગયા વર્ષે ૫.૯% વધીને $૬૭૯ બિલિયન (આશરે ₹૫૬.૭ લાખ કરોડ) થઈ ગઈ છે. આ આંકડા વૈશ્વિક સુરક્ષાની ચિંતાઓ અને રાષ્ટ્રો દ્વારા સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાના પ્રયાસોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

આ વૈશ્વિક તેજીમાં ભારતની ત્રણ મુખ્ય સરકારી કંપનીઓ પણ પાછળ નથી. યાદીમાં સામેલ હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ (HAL), ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ (BEL) અને મઝાગોન ડોક શિપબિલ્ડર્સ (MDL) ની સંયુક્ત આવક ૮.૨% વધીને $૭.૫ બિલિયન થઈ ગઈ છે. આ વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે ભારતીય સશસ્ત્ર દળો તરફથી મળેલા સ્થાનિક સંરક્ષણ ઓર્ડરને કારણે થઈ છે, જે ભારતના આત્મનિર્ભર સંરક્ષણ ઉત્પાદનને વેગ આપી રહ્યા છે. HAL ૪૪મા ક્રમે, BEL ૫૮મા ક્રમે અને MDL ૯૧મા ક્રમે રહી છે.

વૈશ્વિક સ્તરે, શસ્ત્ર ઉદ્યોગમાં યુએસ અને યુરોપિયન કંપનીઓનું પ્રભુત્વ યથાવત્ છે. યુએસ કંપનીઓની સંયુક્ત આવક ૩.૮% વધીને $૩૩૪ બિલિયન થઈ છે. જોકે, SIPRI એ નોંધ્યું છે કે વધતી માંગના પ્રતિભાવમાં, ઘણી કંપનીઓએ ઉત્પાદન લાઇનનો વિસ્તાર કર્યો છે અને નવી ફેક્ટરીઓ ખોલી છે. યુરોપિયન કંપનીઓએ રશિયન ધમકી અને યુક્રેન યુદ્ધની માંગને કારણે સંયુક્ત આવકમાં ૧૩% નો મોટો વધારો નોંધાવ્યો છે. એટલું જ નહીં, મધ્ય પૂર્વની નવ કંપનીઓ પ્રથમ વખત ટોચની ૧૦૦ માં પ્રવેશી છે, જેની સંયુક્ત આવક $૩૧ બિલિયન છે.

આ રિપોર્ટ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય તણાવની અસર શસ્ત્રોના ઉત્પાદન અને વેચાણ પર સીધી પડી રહી છે. યુએસની લોકહીડ માર્ટિન જેવી ટોચની પાંચ કંપનીઓ સતત આવકમાં વધારો કરી રહી છે. ખાસ કરીને, સ્પેસએક્સ જેવી કંપની પણ પહેલી વાર લશ્કરી કમાણી બમણી કરીને આ યાદીમાં સામેલ થઈ છે. SIPRIનો આ ડેટા રાષ્ટ્રોના વધતા લશ્કરીકરણ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં થયેલા ટેકનોલોજીકલ ફેરફારોને પ્રકાશિત કરે છે.