નવી દિલ્હી:  કેન્દ્ર સરકારે જાહેર સંસ્થાઓના નામ બદલીને વહીવટી અને સાંસ્કૃતિક પરિવર્તનની દિશામાં વધુ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. હવેથી, પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (PMO) નું નામ બદલીને "સેવા તીર્થ" કરવામાં આવ્યું છે, અને આ કાર્યાલય ૭૮ વર્ષ જૂના સાઉથ બ્લોકથી સેન્ટ્રલ વિસ્ટા રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટના નવા કેમ્પસમાં સ્થાનાંતરિત થશે. આ ફેરફાર શાસનના વિચારને સત્તામાંથી સેવા અને સત્તામાંથી જવાબદારી તરફ બદલવાના વ્યાપક પ્રયાસનો એક ભાગ છે.

આ પરિવર્તનના ભાગરૂપે, દેશભરના રાજભવનોના નામ પણ બદલી દેવામાં આવ્યા છે. હવે આ ભવનો "લોક ભવન" તરીકે ઓળખાશે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે 'રાજભવન' નામ વસાહતી માનસિકતાનું પ્રતિબિંબ હતું. તેથી, રાજ્યપાલો અને લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરોના કાર્યાલયો હવે અનુક્રમે લોક ભવન અને લોક નિવાસ તરીકે ઓળખાશે. આ નામકરણ જન કલ્યાણ અને લોકશાહીની ભાવનાને રેખાંકિત કરે છે, જે 'વિશિષ્ટતા'ને બદલે 'કલ્યાણ'ને પ્રાધાન્ય આપે છે.

અધિકારીઓના મતે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ, શાસનના ક્ષેત્રોને 'ફરજ' અને પારદર્શિતાને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે ફરીથી ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે. અગાઉ, રાજપથનું નામ બદલીને કર્તવ્ય પથ રાખવામાં આવ્યું હતું, જે સંદેશ આપે છે કે સત્તા એ અધિકાર નથી, પરંતુ એક ફરજ છે. ૨૦૧૬ માં પણ પ્રધાનમંત્રીના સત્તાવાર નિવાસસ્થાનનું નામ રેસકોર્સ રોડમાંથી લોક કલ્યાણ માર્ગમાં બદલવામાં આવ્યું હતું. આ તમામ ફેરફારો એક ગહન વૈચારિક પરિવર્તનનું પ્રતીક છે.

સરકારનો તર્ક છે કે નામોમાં આ ફેરફારો માનસિકતામાં પરિવર્તનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આજે ભારતીય લોકશાહી સત્તા કરતાં જવાબદારી અને પદ કરતાં સેવા પસંદ કરી રહી છે. નવા નામ જેમ કે 'સેવા તીર્થ' અને 'લોક ભવન' જાહેર સેવાને એક પ્રતિબદ્ધતા તરીકે રજૂ કરે છે. આ પગલાં આગામી સમયમાં વહીવટી સંસ્કૃતિમાં કેટલો બદલાવ લાવે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.