નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકારે સંસદમાં સ્વીકાર્યું છે કે ભારતમાં ડૉક્ટર-દર્દીનો ગુણોત્તર હજી પણ WHOના નિર્ધારિત ધોરણો કરતાં ઓછો છે અને તે ૧:૮૧૧ છે. રાજ્યસભામાં લેખિત જવાબમાં, કેન્દ્રીય આરોગ્ય પ્રધાન જે.પી. નડ્ડાએ જણાવ્યું હતું કે દેશમાં ૧૩.૮૮ લાખ રજિસ્ટર્ડ એલોપેથિક અને ૭.૫૧ લાખ આયુષ ડૉક્ટરો છે, જેમાંથી ૮૦% પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યા છે તેવું ધારીએ તો આ ગુણોત્તર ૧:૮૧૧ થાય છે. જોકે, સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ ગુણોત્તરમાં સુધારો કરવા માટે યુદ્ધના ધોરણે પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.

ડૉક્ટરોની સંખ્યા વધારવા માટે સરકારે ૨૦૧૪ પછી મેડિકલ શિક્ષણમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. મેડિકલ કોલેજોની સંખ્યા ૩૮૭ થી વધીને ૮૧૮ થઈ છે, MBBS બેઠકો ૫૧,૩૪૮ થી વધીને ૧,૨૮,૮૭૫ અને PG બેઠકો ૩૧,૧૮૫ થી વધીને ૮૨,૦૫૯ થઈ છે. આ ઉપરાંત, ગ્રામીણ અને દૂરના વિસ્તારોમાં ડૉક્ટરોની અછત દૂર કરવા માટે, જિલ્લા હોસ્પિટલો સાથે નવી ૧૫૭ મેડિકલ કોલેજો ખોલવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેમાંથી ૧૩૭ પહેલેથી જ કાર્યરત થઈ ગઈ છે.

સૌથી મહત્વનો ફેરફાર ગ્રામીણ સેવા પર ભાર મૂકવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. MBBS અભ્યાસક્રમમાં હવે 'કુટુંબ દત્તક કાર્યક્રમ' ઉમેરવામાં આવ્યો છે. આ કાર્યક્રમ હેઠળ, મેડિકલ કોલેજો ગામડાઓને દત્તક લે છે, અને વિદ્યાર્થીઓ ગામડાના પરિવારોને દત્તક લઈને તેમને રસીઓ, પોષણ, માસિક સ્રાવની સ્વચ્છતા અને સારી જીવનશૈલી જેવી આરોગ્યસંભાળ પૂરી પાડે છે. આનાથી તબીબી વિદ્યાર્થીઓનું ગ્રામીણ આરોગ્ય સાથે સક્રિય જોડાણ સુનિશ્ચિત થાય છે.

વધુમાં, સરકારે નિષ્ણાત ડૉક્ટરોને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આકર્ષવા માટે ઘણા પ્રોત્સાહનો આપ્યા છે. 'હાર્ડ એરિયા ભથ્થાં' અને સારા રહેઠાણની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય મિશન હેઠળ, રાજ્ય સરકારોને ઇચ્છનીય પગાર આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, રાષ્ટ્રીય તબીબી આયોગએ વિદેશી-લાયકાત ધરાવતા ડૉક્ટરોને તાલીમ, સંશોધન અને ફેલોશિપ માટે ભારતમાં કામચલાઉ નોંધણી મેળવવાની મંજૂરી આપીને ડૉક્ટરોની અછતને દૂર કરવાનો માર્ગ ખોલ્યો છે.