નવી દિલ્હી  : સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે દેશના અનેક રાજ્યોમાં ચાલી રહેલી મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા (Special Intensive Revision - SIR) પ્રક્રિયાને પડકારતી અરજીઓ પર સુનાવણી હાથ ધરી હતી, જેના પગલે ચૂંટણી પંચને મહત્ત્વના નિર્દેશો આપવા પડ્યા છે. ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઈન્ડિયા (CJI) સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની બેન્ચે કેરળ, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળ સંબંધિત સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો.

કેરળમાં SIR સમયમર્યાદાનો ટકરાવ

કેરળમાં CPI દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે ચૂંટણી પંચને SIR હેઠળ ગણતરી ફોર્મ સબમિટ કરવાની સમયમર્યાદા લંબાવવા વિચારણા કરવા જણાવ્યું છે.

મુદ્દો: કેરળમાં 9 અને 11 ડિસેમ્બરે સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ યોજાઈ રહી છે અને પરિણામ 13 ડિસેમ્બરે છે. SIR ફોર્મ સબમિટ કરવાની અંતિમ તારીખ 11 ડિસેમ્બર છે.

SC ની ચિંતા: રાજ્યના 1.76 લાખ સરકારી કર્મચારીઓ ચૂંટણી ફરજ પર હોવાથી, તેમના માટે 11 ડિસેમ્બર સુધીમાં SIR પ્રક્રિયા પૂરી કરવી મુશ્કેલ છે. CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે સરકારે કર્મચારીઓ પર વધુ પડતો બોજ ન મૂકવો જોઈએ અને જો તારીખ 13 ડિસેમ્બરથી આગળ વધારવામાં આવે તો કર્મચારીઓ માટે સરળતા રહેશે.

નિર્દેશ: કોર્ટે કેરળ સરકાર અને અરજદારોને 3 ડિસેમ્બરે સાંજે 5 વાગ્યા સુધીમાં ચૂંટણી પંચને ઔપચારિક વિનંતી કરવા જણાવ્યું છે, અને EC ને આ વિનંતી પર "સહાનુભૂતિપૂર્વક અને વ્યક્તિગત રીતે" વિચાર કરીને બે દિવસમાં નિર્ણય લેવા જણાવ્યું છે.

તમિલનાડુમાં BLO આત્મહત્યાના આક્ષેપો

અભિનેતામાંથી રાજકારણી બનેલા વિજયની પાર્ટી, તમિલગા વેત્રી કઝગમ (TVK) દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર SC 4 ડિસેમ્બરે સુનાવણી કરશે. આ અરજીમાં બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ (BLO) પરના અત્યંત દબાણનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે.

ગંભીર આરોપ: TVKના વકીલે દાવો કર્યો કે આંગણવાડી કાર્યકરો અને શાળાના શિક્ષકો, જે BLO તરીકે કામ કરે છે, તેઓ લક્ષ્યો પૂરા કરવા માટે ભારે દબાણ હેઠળ છે. લક્ષ્યો પૂરા ન થતાં લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમની કલમ 32 હેઠળ જેલ કે નોકરી ગુમાવવાની નોટિસ મળે છે.

ચોંકાવનારી માહિતી: અહેવાલો મુજબ, અત્યાર સુધીમાં 21 BLO એ આત્મહત્યા કરી છે.

બંગાળમાં CAA શરણાર્થીઓના મત અધિકારનો મુદ્દો

સુપ્રીમ કોર્ટે પશ્ચિમ બંગાળમાં બાંગ્લાદેશી શરણાર્થીઓ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર પણ નોટિસ જારી કરી છે. આ શરણાર્થીઓ 2019 ના નાગરિકતા સુધારા કાયદા (CAA) હેઠળ પ્રમાણપત્ર આપવામાં વિલંબને કારણે મતદાનના અધિકારથી વંચિત રહેવાનો ડર અનુભવે છે.

અરજીકર્તા: NGO આત્મદીપ. તેઓ હિન્દુ, બૌદ્ધ, ખ્રિસ્તી અને જૈન શરણાર્થીઓ માટે સુરક્ષા માંગી રહ્યા છે જેઓ 2014 પહેલા ભારતમાં આવ્યા હતા પરંતુ હજી સુધી તેમને નાગરિકતા મળી નથી.

SC નો મત: બેન્ચે કહ્યું કે આ મામલે 9 ડિસેમ્બરે વિગતવાર સુનાવણી થશે. CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે નાગરિકતાના મુદ્દાની તપાસ કેસ-બાય-કેસના આધારે થવી જોઈએ અને ધર્મના આધારે ભેદભાવ ન હોવો જોઈએ.

અંતે, ચૂંટણી પંચે 12 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR પ્રક્રિયા માટે સમયમર્યાદા 4 ડિસેમ્બરથી લંબાવીને 11 ડિસેમ્બર કરી દીધી છે, અને અંતિમ મતદાર યાદી 14 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.