અનિયમિત જીવનશૈલીનો અંત: આયુર્વેદના નવરત્નો છે સ્વસ્થ અને સુખી જીવનની ચાવી, આ નવ નિયમો અપનાવશો તો શારીરિક અને માનસિક રોગો દૂર રહેશે


નવી દિલ્હી : આજના અનિયમિત દિનચર્યા, ખરાબ ખાવાની આદતો અને વ્યસ્ત જીવનશૈલીના કારણે શારીરિક અને માનસિક સમસ્યાઓ સતત વધી રહી છે. જોકે, ભારત સરકારના આયુષ મંત્રાલય દ્વારા પ્રચલિત પ્રાચીન આયુર્વેદ પાસે આ સમસ્યાઓ દૂર કરવાનો એક સરળ માર્ગ છે: "આયુર્વેદના નવરત્નો". આ નવ કિંમતી રત્નો દવાઓ નથી, પરંતુ દૈનિક આદતો છે જેને અપનાવીને શરીર અને મન બંનેને સ્વસ્થ અને રોગમુક્ત રાખી શકાય છે.

આયુર્વેદના 9 અમૂલ્ય રત્નો

આયુર્વેદિક નિષ્ણાતો દ્વારા ભલામણ કરાયેલા આ નવ નિયમોનું પાલન કરવું આવશ્યક છે:
નંબર રત્ન (નિયમ) ફાયદો/મહત્વ
1 સારી અને સંપૂર્ણ ઊંઘ સ્વાસ્થ્ય અને ખુશીનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત.
2 દરરોજ તેલ માલિશ (અભ્યંગ) સ્વસ્થ ત્વચા જાળવવી અને શરીરને ઊર્જા પૂરી પાડવી.
3 નિયમિત કસરત/યોગ        શરીરને ફિટ રાખવું અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત કરવી.
4 નસ્ય કર્મ સવારે દરેક નાસિકામાં તલનું તેલ કે ગાયનું ઘી નાખવું (માથા, વાળ અને શ્વસન રોગોથી બચાવ).
5 સમય અને માત્રામાં ભોજન  હંમેશા યોગ્ય સમયે અને યોગ્ય માત્રામાં જ ખાવું (ન તો વધુ, ન તો ઓછું).
6 શારીરિક ઇન્દ્રિયોને દબાવવી નહીં પેશાબ કે શૌચની ઇચ્છાને ક્યારેય બળજબરીથી દબાવવી નહીં (ગંભીર રોગોથી બચાવ).
7 દિનચર્યા અને ઋતુચર્યાનું પાલન વહેલા ઉઠવું, વહેલા સૂવું અને ઋતુઓ અનુસાર આહારમાં ફેરફાર કરવો.
8 રસાયણનું સેવન  નિયમિતપણે ચ્યવનપ્રાશ, અશ્વગંધા, શિલાજીત જેવા પોષક તત્ત્વોનું સેવન કરવું (આયુષ્ય અને ઊર્જા માટે).
9 ઋતુ અનુસાર જીવનશૈલી  બદલાતી ઋતુઓ (ઉનાળો, ચોમાસુ, શિયાળો) અનુસાર આહાર અને જીવનશૈલી અપનાવવી.

આયુર્વેદિક નિષ્ણાતોનો દાવો છે કે જો તમે આ નવ બાબતોને તમારી દિનચર્યામાં ઉતારો, તો ઘણી શારીરિક અને માનસિક સમસ્યાઓ આપમેળે દૂર રહેશે.