નવી દિલ્‍હી તા.૩: ચૂંટણી બોન્‍ડ નાબૂદ થયા છતાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ને ૨૦૨૪-૨૫ માં ચૂંટણી દાનમાં સૌથી મોટો હિસ્‍સો મળ્‍યો. ચૂંટણી પંચની વેબસાઇટ પર અપલોડ કરાયેલા વિવિધ ચૂંટણી ટ્રસ્‍ટ (ETs) ના યોગદાન અહેવાલો દર્શાવે છે કે ટાટા ગ્રુપ દ્વારા નિયંત્રિત પ્રોગ્રેસિવ ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટ (PET) એ આ નાણાકીય વર્ષમાં કુલ રૂા.૯૧૫ કરોડના દાનમાં રૂા.૭૫૭.૬ કરોડ અથવા લગભગ ૮૩% નું દાન કર્યું છે. તેની સરખામણીમાં, કોંગ્રેસનો હિસ્‍સો ફક્‍ત ૮.૪% અથવા રૂા.૭૭.૩ કરોડ હતો.

આ ટ્રસ્‍ટે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ, વાયએસઆર કોંગ્રેસ, શિવસેના (ઉદ્ધવ જૂથ), બીજુ જનતા દળ, ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિ (બીઆરએસ), જેડી(યુ), ડીએમકે અને એલજેપી (રામવિલાસ) ને દરેકને ૧૦-૧૦ કરોડ રૂપિયા આપ્‍યા હતા. અહેવાલો દર્શાવે છે કે ચૂંટણી બોન્‍ડને ગેરબંધારણીય જાહેર કરવા અને યોજના સમાપ્ત કરવા છતાં, ભારતીય જનતા પાર્ટીના ભંડોળ પર કોઈ ખાસ અસર પડી નથી. ભાજપને ટ્રસ્‍ટ દ્વારા રાજકીય દાન તરીકે આશરે ૯૫૯ કરોડ રૂપિયા મળ્‍યા હતા, જેમાં સૌથી મોટો ફાળો આપનાર પ્રોગ્રેસિવ ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટ હતો, જે ટાટા ગ્રુપ દ્વારા નિયંત્રિત હતો.

ન્‍યૂ ડેમોક્રેટિક ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટ (મહિન્‍દ્રા ગ્રુપ દ્વારા સમર્થિત) - રૂા.૧૫૦ કરોડ

હાર્મની ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટ - રૂા.૩૦.૧ કરોડ

ટ્રાયમ્‍ફ ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટ - રૂા.૨૧ કરોડ

જન કલ્‍યાણ ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટ - રૂા.૯.૫ લાખ

એન્‍ઝીગાર્ટિગ ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટ - રૂા.૭.૭૫ લાખ

ટાઈમ્‍સ ઓફ ઇન્‍ડિયાના અહેવાલ મુજબ, ભાજપને અત્‍યાર સુધીમાં આ ટ્રસ્‍ટો તરફથી આશરે રૂા.૯૫૯ કરોડ રૂપિયા મળ્‍યા છે. જોકે, દેશના સૌથી મોટા પ્રુડન્‍ટ ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટનો ૨૦૨૪-૨૫નો રિપોર્ટ હજુ સુધી ચૂંટણી પંચની વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવામાં આવ્‍યો નથી. આ ટ્રસ્‍ટને સૌથી વધુ દાન મળ્‍યું છે, અને ભાજપ સૌથી વધુ લાભાર્થી રહ્યો છે. અગાઉના રેકોર્ડ મુજબ, પ્રુડન્‍ટે ૨૦૨૩-૨૪માં ભાજપને રૂા.૭૨૪ કરોડ આપ્‍યા હતા. તેથી, વાસ્‍તવિક આંકડો રૂા.૯૫૯ કરોડ કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોઈ શકે છે.

કોંગ્રેસને ૨૦૨૪-૨૫માં ટ્રસ્‍ટો તરફથી કુલ રૂા.૩૧૩ કરોડથી વધુ મળ્‍યા, જેમાં મુખ્‍ય યોગદાન આ મુજબ છેઃ

પીઇટી તરફથી - રૂા.૭૭.૩ કરોડ

પ્રુડન્‍ટ તરફથી - રૂા.૨૧૬.૩૩ કરોડ

ન્‍યુ ડેમોક્રેટિક તરફથી - રૂા.૫ કરોડ

અન્‍ય નાના ટ્રસ્‍ટો તરફથી થોડા કરોડ

એકંદરે, ૨૦૨૪-૨૫માં કોંગ્રેસની કુલ આવક રૂા.૫૧૭ કરોડ હતી, જેમાં ૬૦% થી વધુ દાન ટ્રસ્‍ટ રૂટ પરથી આવ્‍યું હતું. આ આંકડો ૨૦૨૩-૨૪માં રૂા.૮૨૮ કરોડ (બોન્‍ડમાંથી) કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે, પરંતુ ૨૦૨૨-૨૩ સિવાયના ચૂંટણી વર્ષ દરમિયાન રૂા.૧૭૧ કરોડ કરતાં વધુ છે.

તૃણમૂલ કોંગ્રેસ - ટ્રસ્‍ટોમાંથી રૂા.૧૫૩.૫ કરોડ (કુલ રૂા.૧૮૪.૫ કરોડ), જે ૨૦૨૩-૨૪માં મળેલા રૂા.૬૧૨ કરોડ (બોન્‍ડ) કરતાં ઘણું ઓછું છે.

બીજેડી - ટ્રસ્‍ટોમાંથી રૂા.૩૫ કરોડ (કુલ રૂા.૬૦ કરોડ), જે ૨૦૨૩-૨૪માં બોન્‍ડમાંથી રૂા.૨૪૫.૫ કરોડ હતા.

બીઆરએસ - ટ્રસ્‍ટોમાંથી માત્ર રૂા.૧૫ કરોડ (બોન્‍ડમાં રૂા.૪૯૫ કરોડઃ ટ્રસ્‍ટમાં રૂા.૮૫ કરોડ ૨૦૨૩-૨૪માં).

ટાટા ગ્રુપની કંપનીઓ PET ને કુલ રૂા.૯૧૫ કરોડમાં ફાળો આપે છેઃ

ટાટા સન્‍સ - રૂા.૩૦૮ કરોડ

TCS - રૂા.૨૧૭.૬ કરોડ

ટાટા સ્‍ટીલ - રૂા.૧૭૩ કરોડ

ટાટા મોટર્સ - રૂા.૪૯.૪ કરોડ

ટાટા પાવર - રૂા.૩૯.૫ કરોડ

ટાટાની અન્‍ય કંપનીઓ - બાકીની રકમ નિષ્‍ણાતો કહે છે કે ચૂંટણી બોન્‍ડ બંધ થવાથી, કોર્પોરેટ ગૃહો હવે ચૂંટણી ટ્રસ્‍ટના જૂના રૂટ પર પાછા ફર્યા છે, જેમાં પારદર્શિતાનું સ્‍તર પણ નીચું છે કારણ કે ટ્રસ્‍ટોને દાતા કંપનીઓના નામ (ફક્‍ત પ્રાપ્તકર્તા પક્ષોના નામ) જાહેર કરવાની જરૂર નથી. પ્રુડન્‍ટ ઇલેક્‍ટોરલ ટ્રસ્‍ટ રિપોર્ટ જાહેર થયા પછી ૨૦૨૪-૨૫ માટે કુલ દાનની સંપૂર્ણ તસવીર સ્‍પષ્ટ થશે, પરંતુ ઉપલબ્‍ધ ડેટા સૂચવે છે કે બોન્‍ડ નાબૂદ કરવાથી સત્તામાં રહેલા પક્ષના ભંડોળ પર કોઈ ખાસ અસર પડી નથી.