નવી દિલ્હી, તા. ૦૪: ભારતના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારે બુધવારે ઔપચારિક રીતે વર્ષ ૨૦૨૬ માટે ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ડેમોક્રેસી એન્ડ ઇલેક્ટોરલ આસિસ્ટન્સ (ઇન્ટરનેશનલ IDEA) ના સભ્ય રાજ્યોની કાઉન્સિલનું અધ્યક્ષપદ સંભાળ્યું છે. આ ઘટના ભારતના ચૂંટણી પંચ (ECI) માટે એક મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક માન્યતા દર્શાવે છે, જે તેને વિશ્વની સૌથી વિશ્વસનીય અને નવીન ચૂંટણી વ્યવસ્થાપન સંસ્થાઓ (EMBs) માંની એક તરીકે સ્વીકારે છે.
CEC કુમારે સ્વીડનના સ્ટોકહોમમાં તેમના સ્વીકૃતિ ભાષણમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, "ભારતનું અધ્યક્ષપદ નિર્ણાયક, મહત્વાકાંક્ષી અને કાર્યલક્ષી હશે." તેમણે વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી તરીકે ભારતની વૈશ્વિક ચૂંટણી અખંડિતતા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂક્યો હતો.
મુખ્ય થીમ અને લક્ષ્યો
ભારત આંતર-સરકારી સંગઠન ઇન્ટરનેશનલ IDEA ના સ્થાપક સભ્ય તરીકે, હવે તેના વ્યાપક અનુભવનો ઉપયોગ કરીને વૈશ્વિક કાર્યસૂચિને આકાર આપશે.
CEC કુમારે અધ્યક્ષપદ માટે ભારતની એકંદર થીમ જાહેર કરી: "સમાવિષ્ટ, શાંતિપૂર્ણ, સ્થિતિસ્થાપક અને ટકાઉ વિશ્વ માટે લોકશાહી". આ કાર્યકાળમાં મુખ્યત્વે બે સ્તંભો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે:
ટકાઉ લોકશાહી માટે સ્વતંત્ર અને વ્યાવસાયિક ચૂંટણી વ્યવસ્થાપન સંસ્થાઓ (EMBs).
વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહીના અનુભવને અન્ય દેશો સાથે શેર કરવો.
________________________________________
ભારતીય લોકશાહીના કદ પર પ્રકાશ
CEC કુમારે સભા સમક્ષ ભારતના લોકશાહી કવાયતના કદ (સ્કેલ) પર પ્રકાશ પાડતા, ખાસ કરીને તાજેતરની ૨૦૨૪ની સામાન્ય ચૂંટણીઓ દરમિયાન ચૂંટણી પંચ દ્વારા સંચાલિત સ્મારક કાર્યની વિગતવાર માહિતી આપી હતી.
તેમણે જણાવ્યું કે "લોકશાહીની માતા" અને વિશ્વના સૌથી મોટા લોકશાહી ભારત, "૨૮ રાજ્યો અને ૮ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ૯૦૦ મિલિયનથી વધુ મતદારો" ધરાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે તાજેતરની સામાન્ય ચૂંટણીમાં ૨૦,૦૦૦ થી વધુ ઉમેદવારોએ ભાગ લીધો હતો અને તેમાં ૨૦ મિલિયનથી વધુ ચૂંટણી કર્મચારીઓની સંડોવણીની જરૂર પડી હતી.
CEC કુમારે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારત ફક્ત લોજિસ્ટિકલ અને વહીવટી શિક્ષણ જ નહીં, પરંતુ તેના સભ્યતા વારસાના ઊંડા મૂળવાળા લોકશાહી મૂલ્યોને પણ વિશ્વ સાથે શેર કરશે.
તેમણે ખાતરી આપી કે, "મારા કાર્યકાળ દરમિયાન, બધા લોકશાહી રાષ્ટ્રો વચ્ચેના સહયોગથી, અમે વિશ્વભરમાં લોકશાહી અને લોકશાહી પ્રક્રિયાઓમાં પારદર્શિતાને વધુ મજબૂત અને વધારવા માટે અનુકરણીય રીતે કામ કરીશું."
આ પ્રસંગે CEC જ્ઞાનેશ કુમાર સાથે સ્વીડનમાં ભારતના રાજદૂત અનુરાગ ભૂષણ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. CEC કુમારે તેમના આગમન પર ઇન્ટરનેશનલ IDEAના સેક્રેટરી-જનરલ, ડૉ. કેવિન કાસાસ-ઝામોરા સાથે પણ ચર્ચા કરી હતી.
નોંધનીય છે કે મોરેશિયસ અને મેક્સિકો વર્ષ ૨૦૨૬ માટે ભારત સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય IDEA કાઉન્સિલના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપશે.