યુનો,તા.૦૫: વિશ્વ આરોગ્‍ય સંસ્‍થા(WHO)એ  મેલેરિયા અંગેનો એક ચોંકાવનારો રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે. તેમાં કહેવાયું છે કે, મેલેરિયા સામેની લડાઈમાં રસીઓ અને જાળીનો ઉપયોગ કરવાના કારણે ૨૦૨૪માં આશરે ૧૭ કરોડ કેસ અને ૧૦ લાખ લોકોના મોત થતાં અટકાવી શકાયા છે. ૨૦૨૪માં અંદાજિત ૨૮.૨ કરોડ નવા કેસ નોંધાયા અને કુલ ૬,૧૦,૦૦૦ લોકોના મોત થયા, જે અગાઉના વર્ષ કરતાં વધુ છે. WHOએ ગંભીર ચેતવણી આપી છે કે, દવાઓ સામેનો પ્રતિકાર અને ભંડોળની અછત ચિતાનો વિષય બન્‍યો છે. WHO એ જણાવ્‍યું છે કે, આફ્રિકાના ૮ દેશોમાં મુખ્‍ય સારવાર નિષ્‍ફળ જઈ રહી છે, જે એક મોટી ચિંતાનો વિષય છે.

સંસ્‍થાએ જણાવ્‍યું છે કે, મેલેરિયા સામેની લડાઈમાં બે ઘટકોવાળી જાળી અને WHO દ્વારા માન્‍યતા પ્રાપ્ત રસીઓનો વ્‍યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવ્‍યા બાદ મેલેરિયાને વધુ ફેલાવો અટકાવવામાં મોટી સફળતા મળી છે. આ જ કારણે અનેક કેસ થતાં અટકાવવાની સાથે અનેક લોકોના જીવ પણ બચ્‍યા છે. WHO દ્વારા ૨૦૨૧માં પ્રથમ મેલેરિયા રસીને મંજૂરી આપવામાં આવ્‍યા બાદ અત્‍યાર સુધીમાં ૨૪ દેશોમાં નિયમિત રસીકરણનો કાર્યક્રમ ચાલી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત મોસમ મુજબ ફેલાતા મેલેરિયાને અટકાવવા માટે દવાઓનો વ્‍યાપક ઉપયોગ વધારાયો છે, જેમાં ૨૦૨૪માં કુલ ૫.૪૦ કરોડ (૫૪ મિલિયન) બાળકોને દવાઓ અપાઈ છે.

WHOના અથાગ પ્રયાસોના કારણે મેલેરિયા મુક્‍ત દેશોની સંખ્‍યામાં વધારો થયો છે. ૨૦૨૪માં કાબો વર્ડે અને ઈજિપ્તને જ્‍યારે ૨૦૨૫માં જ્‍યોર્જિયા, સુરીનામ અને તિમોર-લેસ્‍ટે મેલેરિયા મુક્‍ત જાહેર કરાયા હતા.

WHOના ડાયરેક્‍ટર-જનરલ ડો. ટેડ્રોસ અધનોમ ઘેબ્રેયેસસે ચેતવણી આપી છે કે, ‘વિશ્વભરમાં કેસ વધી રહ્યા છે અને ડ્રગ રેઝિસ્‍ટન્‍સનો ખતરો પણ વધી રહ્યો છે, સાથે જ ભંડોળ પણ ઘટાડવામાં આવી રહ્યા છે. આ કારણે મેલેરિયા સંકટ ટાળવાની કામગીરીને અસર પડી શકે છે.' સંસ્‍થાના રિપોર્ટ મુજબ, મેલેરિયાના કારણે ૨૦૨૪માં ૨૮.૨૦ કરોડ કેસ નોંધાયા હતા, જ્‍યારે ૬.૧૦ લાખ લોકોના મૃત્‍યુ થયા હતા, જે અગાઉના વર્ષ કરતાં ૯૦ લાખ વધુ છે. ભંડોળ ઘટવાના કારણે આરોગ્‍ય પ્રણાલીઓને ગંભીર અસર થઈ રહી છે અને મેલેરિયા સામે લડવાના પ્રોગ્રામની અસરને નબળી પાડી રહી છે, તેથી ડો. ટેડ્રોસે તમામ અસરગ્રસ્‍ત દેશોને ભંડોળ વધારવા સહિતના પગલા લેવા માટે વિનંતી કરી છે.(૪૦.૪)