નવી દિલ્‍હી,તા.૦૫: ભારત હાઇવેની પરંપરાગત વ્‍યાખ્‍યાથી આગળ વધી રહ્યું છે અને રાષ્ટ્રીય હાઇવેને રીઅલ-ટાઇમ ડિજિટલ ગ્રીડમાં રૂપાંતરિત કરી રહ્યું છે. સરકારે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે ભવિષ્‍યમાં, દેશના રસ્‍તાઓ ફક્‍ત મુસાફરીનું સાધન બનશે નહીં, પરંતુ દેશનું સૌથી મોટું ડિજિટલ નેટવર્ક પણ બનશે, જે રીઅલ-ટાઇમ ડેટા પ્રદાન કરશે. આ ગ્રીડ દરેક વાહન, દરેક ઘટના, દરેક ગતિ અને દરેક ટોલ વ્‍યવહારના રીઅલ-ટાઇમ રેકોર્ડ જાળવશે.

આ દિશામાં, રોડ ટ્રાન્‍સપોર્ટ મંત્રાલય દેશના તમામ ચાર-લેન અને તેનાથી ઉપરના હાઇવે પર એડવાન્‍સ્‍ડ ટ્રાફિક મેનેજમેન્‍ટ સિસ્‍ટમ્‍સ (ATMS) ઇન્‍સ્‍ટોલ કરવા જઈ રહ્યું છે. હાલમાં, આ સિસ્‍ટમ દિલ્‍હી મેરઠ એક્‍સપ્રેસવે, ઇસ્‍ટર્ન પેરિફેરલ અને ટ્રાન્‍સ-હરિયાણા જેવા ઉચ્‍ચ ટ્રાફિકવાળા રૂટ પર કાર્યરત છે, પરંતુ પહેલીવાર, તેને સમગ્ર રાષ્ટ્રીય હાઇવે નેટવર્કમાં વિસ્‍તૃત કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે ભારતના હાઇવે પર ઘટના રિપોર્ટિગ અને ટ્રાફિક મેનેજમેન્‍ટ હવે સંપૂર્ણપણે ટેકનોલોજી પર આધારિત હશે, માનવો પર નહીં.

ATMS એ એક સરળ કેમેરા સિસ્‍ટમ નથી. તેમાં ગેન્‍ટ્રી પર લગાવેલા સેન્‍સર, સ્‍પીડ ડિટેક્‍શન કેમેરા, ઇન્‍ટેલિજન્‍ટ વિડિયો એનાલિટિક્‍સ અને સેન્‍ટ્રલ કંટ્રોલ રૂમનો સમાવેશ થાય છે. આ સિસ્‍ટમ આપમેળે અકસ્‍માતો, ગતિ, તૂટેલા વાહન, ખોટી દિશામાં મુસાફરી કરતા વાહન અથવા હાઇવે પર ગેરકાયદેસર પાર્કિગ શોધી કાઢે છે. આનાથી જમીન પરની ટીમો તાત્‍કાલિક પહોંચી શકે છે, જેનાથી બચાવ વિલંબ દૂર થાય છે. ભારતમાં પહેલીવાર, હાઇવે પર આટલા ડિજિટલ રીતે દેખરેખ રાખવામાં આવશે.

સરકાર મલ્‍ટી-લેન ફ્રી ફલો (MLFF) ટોલિગ લાગુ કરવા જઈ રહી છે. આનો અર્થ એ છે કે શક્‍તિશાળી કેમેરા અને નંબર પ્‍લેટ ઓળખાણ AI તમારા ટોલને રોકાયા વિના કાપી લેશે. ર્જ્‍ખ્‍લ્‍વ્‍ી અને ANPR ને જોડવાથી એક હાઇબ્રિડ સિસ્‍ટમ બનશે જે અવરોધોની જરૂરિયાતને દૂર કરશે. જો આ પ્રયોગ સફળ થશે, તો દેશભરના ડ્રાઇવરોને હવે ટોલ ચૂકવ્‍યા વિના રોકાવું પડશે નહીં.

આ પ્રોજેક્‍ટ ફક્‍ત ટ્રાફિક મેનેજમેન્‍ટ વિશે નથી. તેનો ધ્‍યેય એક બુદ્ધિશાળી ગતિશીલતા કોરિડોર બનાવવાનો છે જ્‍યાં દરેક મિનિટનો ડેટા શાસન, માળખાગત આયોજન અને માર્ગ સલામતી માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે. આ વિશ્વના સૌથી મોટા લાઇવ રોડ ડેટા નેટવર્કમાંનું એક બની શકે છે. સરકારનો દાવો છે કે આનાથી માર્ગ મૃત્‍યુમાં ઘટાડો થશે, ટ્રાફિક ભીડ ઓછી થશે અને દેશભરમાં હાઇવે ડ્રાઇવિગ વધુ સરળ બનશે.(૪૦.૩)