બેનિન : પશ્ચિમ આફ્રિકન દેશ બેનિનમાં રવિવારે સૈનિકોના એક જૂથે રાષ્ટ્રપતિ પેટ્રિસ ટેલોનને સત્તા પરથી હટાવવાનો અને રાજ્યની સંસ્થાઓને વિસર્જન કરવાનો દાવો કરીને રાષ્ટ્રીય ટેલિવિઝન પર કબજો જમાવી લીધા બાદ સત્તાપલટાનો પ્રયાસ નિષ્ફળ ગયો હોવાનું સરકારે જણાવ્યું છે. અધિકારીઓએ બાદમાં પુષ્ટિ કરી કે રાષ્ટ્રપતિ ટેલોન સલામત છે અને સશસ્ત્ર દળોએ મુખ્ય સ્થળો પર ફરીથી નિયંત્રણ મેળવી લીધું છે.
સવારના વહેલા કલાકોમાં કોટોનોઉમાં રાષ્ટ્રપતિના નિવાસસ્થાન નજીક ગોળીબાર થયો હોવાના અહેવાલ મળ્યા હતા, જેના પગલે શહેરના કેટલાક ભાગોમાં કામચલાઉ સુરક્ષા પ્રતિબંધો મૂકવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ અધિકારીઓએ પરિસ્થિતિ સામાન્ય થવાની ખાતરી આપી હતી.
ટીવી પર કબ્જો કરીને ઘોષણા
સૈનિકોના એક જૂથે પોતાને "મિલિટરી કમિટી ફોર રિફાઉન્ડેશન" તરીકે ઓળખાવતા રાષ્ટ્રપતિને હટાવવાની અને બેનિનના બંધારણને સસ્પેન્ડ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. આ જૂથે લેફ્ટનન્ટ કર્નલ પાસ્કલ ટિગરીને નવી લશ્કરી સત્તાનું નેતૃત્વ કરવા માટે નિયુક્ત કર્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું.
જોકે, આંતરિક મંત્રી અલાસાન સેઇદૌએ બાદમાં એક નિવેદન બહાર પાડીને પુષ્ટિ કરી કે બળવો નિષ્ફળ ગયો છે. તેમણે જણાવ્યું કે, "સૈનિકોના એક નાના જૂથે રાજ્ય અને તેની સંસ્થાઓને અસ્થિર કરવાના ઉદ્દેશ્યથી બળવો કર્યો હતો," અને પ્રજાસત્તાક પ્રત્યે વફાદાર રહેવા બદલ લશ્કરી નેતૃત્વની પ્રશંસા કરી. વિદેશ મંત્રી ઓલુશેગુન અજાદી બકરીએ કહ્યું કે કાવતરાખોરો માત્ર સરકારી ટીવી પર નિયંત્રણ મેળવવામાં સફળ રહ્યા હતા.
રાજકીય તણાવ અને ક્ષેત્રીય અસર
આ નિષ્ફળ બળવાખોરી એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં યોજાનારી બેનિનની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીની તૈયારીઓ વચ્ચે થઈ છે, જે ટેલોનના બીજા અને અંતિમ કાર્યકાળનો અંત દર્શાવે છે. સંસદે તાજેતરમાં રાષ્ટ્રપતિના કાર્યકાળને પાંચ વર્ષથી વધારીને સાત વર્ષ કર્યો છે, જોકે બે ટર્મની મર્યાદા જાળવી રાખી છે, જેનો વિપક્ષી જૂથો દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો.
ટેલોનના પસંદગીના ઉત્તરાધિકારી ભૂતપૂર્વ નાણા મંત્રી રોમ્યુઆલ્ડ વાડાગ્ની છે, જ્યારે મુખ્ય વિપક્ષી ઉમેદવાર રેનોડ એગ્બોડજો રાજકીય સમર્થન (Endorsements)ના અભાવે ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ ટેલોન, જેઓ તેમના વ્યવસાયિક પૃષ્ઠભૂમિને કારણે "કોટોનોઉના કપાસ રાજા" તરીકે ઉપનામ ધરાવે છે, તેમણે મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિનું નેતૃત્વ કર્યું છે. પરંતુ તેમના પર વિરોધીઓને હાંસિયામાં ધકેલવા અને લોકશાહી સ્વતંત્રતાઓને નબળી પાડવાનો પણ આરોપ છે.
બેનિન હવે પશ્ચિમ આફ્રિકાના એવા દેશોની વધતી જતી યાદીમાં જોડાયું છે જે સત્તાપલટાના પ્રયાસો અથવા લશ્કરી શાસનનો સામનો કરી રહ્યા છે, જેમાં નાઇજર, બુર્કિના ફાસો, માલી, ગિની અને તાજેતરમાં ગિની-બિસાઉનો સમાવેશ થાય છે.