નવી દિલ્હી : રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ૫ ડિસેમ્બરે નવી દિલ્હીની તેમની બે દિવસીય મુલાકાત પૂરી કર્યા બાદ, ભારત હવે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમિર ઝેલેન્સકીની ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં સંભવિત મુલાકાત માટેની તારીખો શોધી રહ્યું છે. વરિષ્ઠ અધિકારીઓને ટાંકીને 'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ મુજબ, આ પગલું રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધના બંને પક્ષો સાથે સંવાદ અને શાંતિને પ્રોત્સાહન આપવાના ભારતના વલણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
મોસ્કો અને કીવ સાથે સંતુલિત સંબંધો
અહેવાલ મુજબ, પુતિન ભારતમાં આવે તે પહેલાં પણ ભારતીય અને યુક્રેનિયન અધિકારીઓ વચ્ચે સંદેશાવ્યવહારની ચેનલો સક્રિય રહી હતી. આ પ્રસ્તાવિત મુલાકાતથી ભારતની ગયા વર્ષની રાજદ્વારી વ્યૂહરચનાનું પુનરાવર્તન થશે: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જુલાઈ ૨૦૨૪ માં મોસ્કોમાં પુતિનને મળ્યા હતા અને ત્યારબાદના મહિને યુક્રેનની મુલાકાત લીધી હતી.
ઝેલેન્સકીની મુલાકાતનો સમય કીવની આંતરિક રાજકીય અનિશ્ચિતતા, જેમ કે ભ્રષ્ટાચારના આરોપોને લઈને ઝેલેન્સકીના ટોચના સહાયક એન્ડ્રે યર્માકના તાજેતરના રાજીનામા જેવા પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે. અત્યાર સુધી માત્ર ત્રણ યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિઓએ (૧૯૯૨, ૨૦૦૨ અને ૨૦૧૨માં) ભારતનો પ્રવાસ કર્યો છે.
ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ: તટસ્થ નહીં, શાંતિના પક્ષમાં
વડાપ્રધાન મોદીએ શુક્રવારે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિનને યુક્રેનમાં યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાના નવીનતમ પ્રયાસોને મજબૂત સમર્થન આપ્યું હતું. મોદીએ પુતિનને સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે ભારત તમામ શાંતિ પ્રયાસોમાં ખભે ખભા મિલાવીને ઊભું રહેશે.
મોદીએ કહ્યું હતું, "મેં હંમેશા કહ્યું છે કે ભારત તટસ્થ નથી; ભારત એક પક્ષે છે, અને તે પક્ષ શાંતિનો છે. અમે તમામ શાંતિ પ્રયાસોને સમર્થન આપીએ છીએ."
યુએસ-કેન્દ્રિત શાંતિ પ્રયાસો પર ભાર
ઝેલેન્સકીની મુલાકાત, જો અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે, તો તે યુએસ-બ્રોકર્ડ વાટાઘાટો અને યુદ્ધના મેદાનની બદલાતી પરિસ્થિતિ પર પણ નિર્ભર રહેશે. ૫ ડિસેમ્બરે મોદી સાથેની વાતચીત પછી પુતિને કહ્યું હતું કે તેઓએ યુક્રેનની પરિસ્થિતિ અને વોશિંગ્ટનના નેતૃત્વ હેઠળ ચાલી રહેલી શાંતિ પહેલ વિશે વિગતવાર વાત કરી હતી.
વડાપ્રધાન મોદીએ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે, "ભારતે હંમેશા યુક્રેન અંગે શાંતિની હિમાયત કરી છે. અમે આ મુદ્દાના શાંતિપૂર્ણ અને કાયમી નિરાકરણ માટે કરવામાં આવી રહેલા તમામ પ્રયાસોનું સ્વાગત કરીએ છીએ."
નોંધનીય છે કે, તાજેતરની વાર્તાઓમાં એક ફેરફાર જોવા મળ્યો છે: બંને નેતાઓએ "યુદ્ધ" અથવા "સંઘર્ષ" જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળ્યું હતું, તેના બદલે યુક્રેનને "સંકટ" તરીકે સંબોધિત કર્યું હતું, જે ૨૦૨૨ માં મોદીના "આ યુદ્ધનો યુગ નથી" નિવેદનથી રાજદ્વારી ભાષામાં પરિવર્તન દર્શાવે છે.