જમ્મુ: એક તરફ આતંકવાદ અને બીજી તરફ માર્ગ અકસ્માતોમાં થતા મૃત્યુદરથી પીડાઈ રહેલા જમ્મુ-કશ્મીર માટે કેન્સરના દર્દીઓની વધતી સંખ્યા એક નવી અને ગંભીર ચિંતાનો વિષય બની છે. કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા ચોંકાવનારા સરકારી આંકડા દર્શાવે છે કે આ કેસો ખૂબ જ ઝડપથી વધી રહ્યા છે અને અહીં દરરોજ સરેરાશ ૩૮ નવા કેન્સરના મામલા સામે આવી રહ્યા છે.

કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના ડેટા મુજબ, માત્ર વર્ષ ૨૦૨૪માં જ આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં ૧૪,૧૧૨ કેન્સરના કેસ નોંધાયા છે. આ સાથે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં રિપોર્ટ કરાયેલા કુલ કેસોની સંખ્યા ૬૭,૦૩૭ પર પહોંચી ગઈ છે. કેસમાં વધારાનો ટ્રેન્ડ વર્ષોવર્ષ સતત જોવા મળી રહ્યો છે:

આરોગ્ય વ્યાવસાયિકો આ પેટર્નને અત્યંત ચિંતાજનક ગણાવી રહ્યા છે, મોટાભાગના કેસોનું નિદાન એડવાન્સ સ્ટેજમાં થાય છે.

 * પુરુષોમાં: પેટનું કેન્સર સૌથી સામાન્ય છે, જે કુલ કેસોના લગભગ પાંચમા ભાગ જેટલું છે. ત્યારબાદ ફેફસાનું કેન્સર આવે છે, જે ૧૬ ટકા કેસોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

 * મહિલાઓમાં: બ્રેસ્ટ કેન્સર હજુ પણ મુખ્ય સ્વરૂપ છે, જે તમામ કેસોના ૧૯ ટકા જેટલું છે. પેટનું કેન્સર ૯ ટકા સાથે બીજા ક્રમે સૌથી સામાન્ય કેન્સર બન્યું છે.

 * બંનેમાં: ઇસોફેગસ (અન્નનળીનું) અને કોલોન કેન્સર પણ કુલ કેન્સરના બોજમાં મોટો હિસ્સો ધરાવે છે.

ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ ના મતે, આ સંખ્યામાં વધારો થવાના અનેક કારણો છે: * નિદાનની સુવિધાઓમાં વધારો: ડાયગ્નોસ્ટિક સુવિધાઓ અને રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ્સ સુધારો થવાથી કેસોની વધુ સારી ઓળખ થઈ છે.* વધતી ઉંમર અને વૃધ્ધોની વધતી વસ્તી કેન્સરની ઘટનાઓને વધારે છે. * બદલાયેલી જીવનશૈલી: તમાકુ અને દારૂનું સેવન, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને મીઠું, ખાંડ તેમજ સેચ્યુરેટેડ ફેટવાળા આહારનું સેવન કેન્સરના વ્યાપ સાથે ઝડપથી જોડાયેલું છે.

આરોગ્ય અધિકારીઓનું કહેવું છે કે મોડેથી નિદાન થવાની ઘટનાઓને ઘટાડવા અને દર્દીઓના પરિણામોને સુધારવા માટે લોકોમાં જાગૃતિ અને નિવારક પગલાં જરૂરી છે. નિષ્ણાત ડોકટરોએ ચેતવણી આપી છે કે, કેસોમાં થઈ રહેલા સતત વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને, તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ, સમુદાય સ્તરે સ્ક્રીનિંગ અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર પર વધુ ભાર મૂકવાની જરૂર છે.