<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 8th December 2025

૮૦૦,૦૦૦ વકફ મિલકતોમાંથી માત્ર ૨૦૦,૦૦૦ જ નોંધણીઃ બાકીનીનું શું?

વકફ મિલકતોની નોંધણી માટેની અંતિમ તારીખ પસાર થઈ ગઈ : દેશભરની અંદાજે ૮.૮ લાખ વકફ મિલકતોમાંથી, અત્‍યાર સુધી UMEED પોર્ટલ પર માત્ર ૨.૧૬ લાખ મિલકતોની નોંધણી થઈ છે

નવી દિલ્‍હી, તા.૮: કેન્‍દ્ર સરકારે વકફ મિલકતોની ડિજિટલ નોંધણી માટે નક્કી કરેલી અંતિમ તારીખ શનિવારે રાત્રે સમાપ્ત થઈ ગઈ. જોકે, ડેટા દર્શાવે છે કે આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં અત્‍યાર સુધી ખૂબ જ ઓછી પ્રગતિ થઈ છે. દેશભરમાં આશરે ૮.૮ લાખ વકફ મિલકતોમાંથી, અત્‍યાર સુધીમાં ફક્‍ત ૨.૧૬ લાખ મિલકતો જ UMEED પોર્ટલ પર નોંધાઈ છે. આનો અર્થ એ થયો કે કુલ મિલકતોમાંથી માત્ર એક ચતુર્થાંશ મિલકતો ડિજિટલ રીતે નોંધાઈ છે, જ્‍યારે બાકીની લાખો મિલકતોનું ભવિષ્‍ય હવે બાકી છે.

UMEED પોર્ટલ, અથવા યુનિફાઇડ વકફ મેનેજમેન્‍ટ, સશક્‍તિકરણ, કાર્યક્ષમતા અને વિકાસ, કેન્‍દ્ર સરકાર દ્વારા ૬ જૂનના રોજ વકફ (સુધારા) કાયદા હેઠળ શરૂ કરવામાં આવ્‍યું હતું. તેનો હેતુ દેશભરની વકફ મિલકતોને કેન્‍દ્રીય ડિજિટલ ડેટાબેઝમાં લાવવાનો, તેમને જીઓ-ટેગ કરવાનો અને દસ્‍તાવેજીકરણ દ્વારા પારદર્શિતા સુનિヘતિ કરવાનો હતો. સરકારનો દાવો છે કે આનાથી વકફ મિલકતોનું વધુ સારી દેખરેખ, રક્ષણ અને સંચાલન શકય બનશે. જોકે, વાસ્‍તવિકતા એ છે કે નિર્ધારિત સમય સુધીમાં મોટી સંખ્‍યામાં મિલકતો નોંધણી વગરની રહી.

વકફ મિલકતો માટે કેટલી અરજીઓ મળી હતી અને કેટલી અરજીઓ નકારી કાઢવામાં આવી હતી?

પોર્ટલ પર કુલ ૫.૧૭ લાખ અરજીઓ સબમિટ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી ૧૦,૮૭૨ અરજીઓ નકારી કાઢવામાં આવી છે. રાજ્‍યોની કામગીરી પર નજર કરીએ તો, કર્ણાટક સૌથી આગળ રહ્યું, ૬૫,૨૪૨ માંથી ૫૨,૯૧૭ મિલકતો રજીસ્‍ટર થઈ, જે લગભગ ૮૧ ટકા છે. ત્‍યારબાદ પંજાબ ૯૦ ટકા, જમ્‍મુ અને કાશ્‍મીર ૭૭ ટકા અને ગુજરાત ૬૧ ટકા સાથે. બીજી તરફ, પヘમિ બંગાળ સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરતું રાજ્‍ય હતું, જેણે ૮૦,૪૮૦ વકફ મિલકતોમાંથી ફક્‍ત ૭૧૬ નોંધણી કરાવી, જે એક ટકા કરતા પણ ઓછી છે. ત્‍યાંની TMC સરકાર દ્વારા વકફ સુધારા કાયદાને લાગુ કરવાનો લાંબા ગાળાનો ઇનકાર આ ડેટામાં સ્‍પષ્ટપણે દેખાય છે.

દેશમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં સૌથી વધુ વકફ મિલકતો છે, જેમાં સુન્ની અને શિયા બોર્ડ હેઠળ સંયુક્‍ત રીતે આશરે ૨.૪ લાખ મિલકતો નોંધાયેલી છે. આ પછી પヘમિ બંગાળ, પંજાબ, તમિલનાડુ અને કર્ણાટકનો ક્રમ આવે છે. પરિણામે, કરોડો રૂપિયાની કિંમતની આ મિલકતોને ડિજિટલી રેકોર્ડ કરવામાં અસમર્થતા સરકાર માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ પડકાર ઉભો કરે છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ પરિસ્‍થિતિ નિરાશાજનક હતી. સુન્ની વકફ બોર્ડની માત્ર ૧૨,૯૮૨ મિલકતો, અથવા લગભગ ૧૧ ટકા, નોંધાઈ હતી, જ્‍યારે શિયા વકફ બોર્ડની સ્‍થિતિ વધુ ખરાબ હતી, જેમાં ફક્‍ત ૭૮૯ મિલકતો, અથવા ૫ ટકા, નોંધાઈ હતી. મહારાષ્‍ટ્રમાં, ૩૬,૭૦૦ માંથી ૧૭,૯૭૧ મિલકતો નોંધાઈ હતી, જે લગભગ ૪૮ ટકાનું પ્રતિનિધિત્‍વ કરે છે. બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશ એકમાત્ર એવા રાજ્‍યો છે જ્‍યાં અલગ સુન્ની અને શિયા વકફ બોર્ડ છે.

વકફ બોર્ડ અને મુતવલ્લી, અથવા મિલકત નિરીક્ષકોને સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન અસંખ્‍ય વ્‍યવહારુ મુશ્‍કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્‍યો. પોર્ટલ સર્વર ઘણી વખત ક્રેશ થયું, સેંકડો વર્ષો જૂની મિલકતોના દસ્‍તાવેજો શોધવા મુશ્‍કેલ સાબિત થયા, અને વિવિધ રાજ્‍યોમાં અલગ અલગ જમીન માપન ધોરણોએ પણ તકનીકી અવરોધો ઉભા કર્યા. આ પરિબળોના પરિણામે મોટી સંખ્‍યામાં અરજીઓ અધૂરી રહી ગઈ.

વકફ બોર્ડ માટે આગળનો રસ્‍તો શું છે? કેન્‍દ્રીય લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ શુક્રવારે કહ્યું હતું કે ત્રણ મહિનાની અંદર પોતાની મિલકતની નોંધણી ન કરાવનારાઓ પર હાલ કોઈ દંડ લાદવામાં આવશે નહીં. 

(3:18 PM IST)