ટોકયો, તા.૯: જાપાનના ઉત્તરપૂર્વીય દરિયાકાંઠાને ૭.૬ની તીવ્રતાના શક્‍તિશાળી ભૂકંપે હચમચાવી દીધો છે, જેણે સમગ્ર પ્રદેશમાં ગભરાટ અને ભયનું વાતાવરણ સર્જ્‍યું છે. ભૂકંપનું કેન્‍દ્ર મિસાવા શહેરથી ઉત્તરપૂર્વમાં આશરે ૭૦-૭૩ કિમી દૂર અને ૫૦ કિમીની નોંધપાત્ર ઊંડાઈએ સ્‍થિત હતું. આ ભયાનક ભૂકંપના આંચકા એટલા જોરદાર હતા કે ઓનલાઈન શેર કરાયેલા વીડિયોમાં ઘરો, ઓફિસો અને વાહનોને ધ્રુજતા સ્‍પષ્ટ જોઈ શકાય છે, જેના કારણે લોકો આશ્રય માટે દોડતા અને પોતાને બચાવવાના પ્રયાસો કરતા જોવા મળ્‍યા હતા. ભૂકંપના તાત્‍કાલિક પગલે, જાપાની અધિકારીઓએ ૩ મીટર (૧૦ ફૂટ) સુધીની ઊંચી સુનામીની ગંભીર ચેતવણી જારી કરી હતી, જેના પગલે દરિયાકાંઠાના રહેવાસીઓને તાત્‍કાલિક ધોરણે ઊંચી અને સુરક્ષિત જમીન તરફ ભાગી જવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.

હકીકતમાં, દરિયામાં આશરે અઢી ફૂટ ઊંચા મોજા ઉછળી રહ્યા છે. આનાથી દરિયાકાંઠા પર રહેતા આશરે ૯૦,૦૦૦ લોકો બેઘર થઈ ગયા છે. ભૂકંપને કારણે નાણાકીય નુકસાન પણ થયું છે. ટ્રેન સેવાઓ અને પરિવહન સેવાઓ ખોરવાઈ ગઈ છે. ૨૦ થી વધુ લોકો ઘાયલ થયાના અહેવાલ છે, જેમાંથી એકની હાલત ગંભીર છે. ભૂકંપને કારણે અનેક શહેરોમાં વીજળીના થાંભલા અને વીજળીના વાયર તૂટી પડ્‍યા છે, જેના કારણે લોકો અંધારામાં ડૂબી ગયા છે. ભૂકંપ પછી તરત જ, હોક્કાઈડો, આઓમોરી અને ઇવાતે પ્રીફેક્‍ચર માટે ૩ મીટર (૧૦ ફૂટ) ઊંચા સુનામીની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી હતી. શક્‍તિશાળી ભૂકંપ બાદ આફ્‌ટરશોકથી લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો છે.

દેશમાં બગડતી પરિસ્‍થિતિ વચ્‍ચે, વડા પ્રધાન સના તાકાઈચીએ જનતાને સંબોધન કર્યું. ભૂકંપથી પ્રભાવિત નાગરિકોને સંબોધતા, તેમણે ભૂકંપ માટે તૈયાર રહેવા વિનંતી કરી, જેમ કે ફર્નિચરને યોગ્‍ય રીતે સુરક્ષિત કરવું અને જો તેઓ ભૂકંપ અનુભવે તો તાત્‍કાલિક તેમના ઘર છોડવા માટે તૈયાર રહેવું.

રોઇટર્સ અનુસાર, આશરે ૯૦,૦૦૦ લોકોને વિસ્‍તાર ખાલી કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્‍યો છે. મુખ્‍ય કેબિનેટ સચિવ મિનોરુ કિહારાએ જણાવ્‍યું હતું કે પરિસ્‍થિતિનો સામનો કરવા માટે એક કટોકટી ટીમ બનાવવામાં આવી છે. તેમણે ઉમેર્યું, અમે નુકસાનનું મૂલ્‍યાંકન કરવા અને બચાવ અને રાહત કામગીરી સહિત કટોકટી આપત્તિ પ્રતિભાવ પગલાં અમલમાં મૂકવા માટે અમારા શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કરી રહ્યા છીએ.

સુનામીની આ ઉચ્‍ચ ચેતવણી ખાસ કરીને હોક્કાઈડો, આઓમોરી, ઇવાતે, મિયાગી અને ફુકુશિમા જેવા પ્રીફેક્‍ચરો માટે જારી કરવામાં આવી હતી, જેણે દરિયાકાંઠાના વિસ્‍તારોમાં રહેતા હજારો લોકોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાવ્‍યો હતો. ભૂકંપ પછી તુરંત જ, રહેણાંક વિસ્‍તારોમાં લોકો તેમના ઘરો છોડીને સુરક્ષિત સ્‍થાનો તરફ ભાગી નીકળ્‍યા હતા, કારણ કે સુનામીનો ભય માથા પર તોળાઈ રહ્યો હતો. સ્‍થાનિક અધિકારીઓ અને બચાવ દળો દ્વારા પરિસ્‍થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને લોકોને શાંતિ જાળવવા તેમજ સરકારી માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે. આ કુદરતી આફતની સંભવિત વિનાશક અસરને ઘટાડવા માટે તાત્‍કાલિક સ્‍થળાંતરે સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ પગલું બની ગયું છે.

હાલમાં, અધિકારીઓ દ્વારા નુકસાન અને જાનહાનિના સંપૂર્ણ અહેવાલોની રાહ જોવામાં આવી રહી છે, પરંતુ સુનામીની ચેતવણી હજુ પણ એક ગંભીર ખતરો છે. ઓક્‍ટોબરમાં હોન્‍શુના પૂર્વ કિનારા નજીક આવેલા ૬.૦ના ભૂકંપ બાદ આ વધુ શક્‍તિશાળી આંચકો આવ્‍યો છે, જે દર્શાવે છે કે આ વિસ્‍તારમાં સિસ્‍મિક પ્રવળત્તિઓ સતત ચાલુ છે. ચાર પ્‍લેટો વચ્‍ચેના ઘર્ષણથી માત્ર ભૂકંપ જ નહીં, પરંતુ જ્‍વાળામુખી ફાટી નીકળવાની ઘટનાઓ પણ થઈ શકે છે. જો ભૂકંપની સાથે જ્‍વાળામુખી ફાટી નીકળે તો, સુનામીનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. જાપાને તેના અત્‍યાધુનિક ભૂકંપ પ્રતિરોધક બાંધકામ અને સુનામી ચેતવણી પ્રણાલીઓ હોવા છતાં, આટલી ઊંચી તીવ્રતાનો ભૂકંપ અને ૧૦ ફૂટની સુનામીની સંભાવનાએ દેશની તૈયારીઓને કસોટી પર મૂકી દીધી છે. (રર.૩)