મુંબઈ, તા.09 : મની ચેન્જર્સ દ્વારા NRI રેમિટન્સને (વિદેશથી આવતા નાણાં) ભારત ખસેડવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી એક આકર્ષક યોજના અચાનક મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગઈ છે. યુએઈ, યુકે અને યુએસએ જેવા દેશોમાંથી બેંક ટ્રાન્સફરને બદલે સ્ટેબલકોઇન USDT (ટિથર) નો ઉપયોગ કરીને નાણાં ભારતમાં લાવવાની આ વ્યવસ્થા છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગઈ છે, કારણ કે USDTનું પ્રીમિયમ યુએસ ડૉલરની સરખામણીએ તૂટી ગયું છે.
આર્બિટ્રેજની આ યોજના હેઠળ, મની ચેન્જર્સ બેંકો કરતાં વધુ સારા વિનિમય દર ઓફર કરતા હતા. સામાન્ય રીતે, USDT ભારતમાં USD-INR વિનિમય દર કરતાં 5% થી 6% વધુ પ્રીમિયમ પર વેપાર કરે છે. ડીલરો NRI ના પૈસાથી યુએઈ અથવા યુકેમાં USDT ખરીદતા, તેને ક્રિપ્ટો-વૉલેટ દ્વારા ભારતમાં તેમના એજન્ટને ટ્રાન્સફર કરતા. જો બેંક દ્વારા ₹90 પ્રતિ ડૉલર મળે, તો આ રીતે ₹95 કે તેથી વધુ મળી શકતા હતા. આ વધારાના પાંચ રૂપિયા મની ચેન્જર ક્લાયન્ટ સાથે વહેંચતા હતા, જેના કારણે આ ચેનલ ખૂબ આકર્ષક બની હતી.
જોકે, છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી આ પ્રીમિયમ અચાનક અદૃશ્ય થઈ ગયું છે. ઘણા ઓપરેટરો ઊંચા દરે ક્વોટ કર્યા પછી હવે ફંડમાં અટવાયા છે, અથવા ફંડ ટ્રાન્સફર કરવામાં કલાકોને બદલે દિવસો લાગી રહ્યા છે, અથવા નુકસાન ભોગવી રહ્યા છે. શુક્રવારે જ્યાં ડૉલર સામે રૂપિયો 88.98 પર બંધ થયો, ત્યાં રવિવારે USDT માત્ર 89.99 પર ટ્રેડ થયો, જેના કારણે આ આર્બિટ્રેજ વેપાર અચાનક બંધ થઈ ગયો છે.
ક્રિપ્ટો ઉદ્યોગના નિષ્ણાતો માને છે કે પ્રીમિયમમાં ઘટાડો એ કામચલાઉ ઘટના હોઈ શકે છે. આ ઘટાડો તાજેતરમાં બિટકોઈન (BTC) માં થયેલા ઘટાડા પછી ગભરાટના વેચાણને કારણે થયો છે. જ્યારે BTC ના ભાવ વધે છે (પંપ), ત્યારે આર્બિટ્રેજર્સ વિદેશમાં સસ્તા BTC વેચીને USDT મેળવે છે, જેને ભારતમાં વેચવામાં આવતાં USDT નો પુરવઠો વધે છે અને પ્રીમિયમ ઘટી જાય છે. વેપારીઓ માને છે કે પ્રીમિયમ પાછું આવતાની સાથે જ સ્ટેબલકોઇન્સ દ્વારા રેમિટન્સ ફરી શરૂ થશે.
નોંધનીય છે કે આ પદ્ધતિ વિદેશી વિનિમય નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરી શકે છે, જે સૂચવે છે કે રેમિટન્સ બેંકો દ્વારા અને વિદેશી ચલણમાં જ થવું જોઈએ. જોકે, આ USDT રેમિટન્સ હજુ સુધી આરબીઆઈ અને બેંકોના ધ્યાન પર આવ્યું નથી, કારણ કે પ્રાપ્તકર્તાઓના બેંક ખાતામાં અંતિમ ટ્રાન્સફરની રકમ સામાન્ય રીતે મની લોન્ડરિંગ વિરોધી સોફ્ટવેર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા થ્રેશોલ્ડ કરતાં ઓછી હોય છે.