નવી દિલ્હી : સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે એક મહત્ત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે, જેમાં જણાવ્યું છે કે હાઈકોર્ટ જાહેર હિતની અરજી (PIL) દ્વારા મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓના નાણાકીય નીતિગત નિર્ણયો પર સવાલ ઉઠાવી શકે નહીં, સિવાય કે તે નિર્ણયો મનસ્વી અથવા ગેરબંધારણીય સાબિત થાય. ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચે બોમ્બે હાઈકોર્ટના 2019ના આદેશને રદ કર્યો હતો, જેણે અકોલા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના પ્રોપર્ટી ટેક્સ સુધારાને રદ કર્યો હતો.
કોર્પોરેશનની સ્વાયત્તતા પર ભાર
સુપ્રીમ કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે મિલકત કરમાં સુધારા જેવા આર્થિક અને રાજકોષીય નિર્ણયો સ્થાનિક સ્વ-સરકારી સંસ્થાઓના કાર્યક્ષેત્રમાં આવે છે. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે નગરપાલિકાઓ કચરો વ્યવસ્થાપન, સ્વચ્છતા અને અન્ય નાગરિક માળખાગત સુવિધાઓ જેવી આવશ્યક જાહેર ફરજો કરવા માટે આવા આવક પર આધાર રાખે છે. કરના નિયમિત સુધારા વિના, મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓ "નિષ્ક્રિય અને બિન-કાર્યક્ષમ" બની જશે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર દ્વારા બંધારણીય જવાબદારીઓના ઉલ્લંઘનને કારણે જનતાને નુકસાન થાય તો જ PIL દ્વારા ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ શક્ય છે.
હાઈકોર્ટના હસ્તક્ષેપની ટીકા
સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટની ટીકા કરતાં કહ્યું કે તેણે ન્યાયિક સમીક્ષાની સુસ્થાપિત મર્યાદાઓ ઓળંગી છે. હાઈકોર્ટે નીતિગત નિર્ણયના ગુણોનું પુનર્મૂલ્યાંકન ન કરવું જોઈએ, જેમ કે તે અપીલમાં બેઠી હોય. બેન્ચે નોંધ્યું કે અકોલા કોર્પોરેશને 2001 થી કર દરો સ્થિર રાખ્યા પછી, 16 વર્ષમાં મિલકતના મૂલ્યોનું પુનઃમૂલ્યાંકન કરીને સુધારો કરવો વાજબી હતો. કોર્ટે તારણ કાઢ્યું કે આ વધારો લાંબા સમયથી બાકી હતો અને જો નિયમિત સુધારા થયા હોત તો સંચિત વધારો 40% કરતા ઘણો વધારે હોત.
હાઈકોર્ટનો હસ્તક્ષેપ ટકાઉ ન હોવાનું માનીને, સુપ્રીમ કોર્ટે અપીલને મંજૂરી આપી અને અકોલા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના મિલકત કર સુધારાના ઠરાવોને પુનઃસ્થાપિત કર્યા.