પીલીભીત, તા.10 : ઉત્તર પ્રદેશના પીલીભીત શહેરમાં આવેલું માતા યશવંતરી દેવી મંદિર માત્ર ધાર્મિક સ્થળ જ નહીં, પરંતુ એક સમૃદ્ધ ઇતિહાસ અને પૌરાણિક કથાનું કેન્દ્ર પણ છે. નકાટદાના સ્ક્વેર નજીક આવેલું આ મંદિર, આસપાસના રાજ્યોના ભક્તો માટે આસ્થાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે, જ્યાં નવરાત્રિ દરમિયાન હજારો શ્રદ્ધાળુઓ મા યશવંતરીના દર્શન કરવા આવે છે. મંદિરના મહંત, પંડિત રાજેશ બાજપાઈના મતે, આ મંદિર લગભગ 800 વર્ષ જૂનું છે, જોકે ઉત્તર પ્રદેશ ગેઝેટિયર તેને 400 વર્ષથી વધુ પ્રાચીન ગણાવે છે.
મંદિરનો ઇતિહાસ એક રસપ્રદ અને વીરગાથા સાથે જોડાયેલો છે. પ્રાચીન સમયમાં, પીલીભીત શહેર પીળી માટીની દિવાલથી ઘેરાયેલું હતું. આ શહેરના ઉત્તરીય દરવાજા પર નકાટ નામનો એક ભયંકર રાક્ષસ રહેતો હતો, જે લોકોને અને પશુઓને મારી નાખતો હતો અને ભારે ત્રાસ વર્તાવતો હતો. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, દેવી કાલીનું સ્વરૂપ ગણાતા માતા યશવંતરી દેવીએ આ અત્યાચારી રાક્ષસ નકાટનો વધ કર્યો હતો.
પૌરાણિક કથા મુજબ, જે જગ્યાએ માતાએ આરામ કર્યો હતો અને પાણી પીધું હતું, તે જ પવિત્ર સ્થળ પર આ યશવંતરી દેવી મંદિરની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. આ મંદિર સુધી પહોંચવાનો મુખ્ય રસ્તો આજે પણ નકટડાણા ચોક તરીકે ઓળખાય છે, જે આ પ્રાચીન ઘટનાની યાદ અપાવે છે. આ ઐતિહાસિક ધામ આજે પણ ભક્તોને શક્તિ, શાંતિ અને આશીર્વાદ પ્રદાન કરતું રહે છે.