નવી દિલ્હી : આ મહિનાની શરૂઆતથી, હજારો ફ્લાઇટ્સ રદ થવાને કારણે દેશની સૌથી મોટી એરલાઇન ઇન્ડિગોની કામગીરી ખોરવાઈ ગઈ છે. આ કટોકટીનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે એરલાઇન નવા પાઇલટ આરામ અને ફરજ ધોરણો (તબક્કો II) માટે સમયસર તૈયારી કરવામાં નિષ્ફળ રહી, જે 1 નવેમ્બર, 2025 થી સંપૂર્ણ અમલમાં આવ્યા છે.
આ કડક નિયમો - ખાસ કરીને પાઇલટ્સના સાપ્તાહિક આરામનો સમયગાળો 36 થી વધારીને 48 કલાક અને રાત્રિ લેન્ડિંગ્સ પરના નિયંત્રણો - એરલાઇનને તેના દૈનિક સંચાલનને 2,300 થી ઘટાડીને આશરે 1,800-1,900 ફ્લાઇટ્સ કરવા માટે મજબૂર કરી છે.
પાઇલટ-વર્કલોડની નિશાનીઓ
એરલાઇને અધિકારીઓને જણાવ્યું છે કે આ નિષ્ફળતા "ખોટી ગણતરી અને આયોજનમાં ખામીઓ" ને કારણે થઈ છે. આંકડાકીય વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે 2019-20 અને 2023-24 વચ્ચે ઇન્ડિગોના પાઇલટ વર્કલોડ અને ઓપરેશનલ વિસ્તરણ વચ્ચે અસંતુલન હતું:
વર્ષ    કુલ ઉદ્યોગ પાઇલટ્સમાં ઇન્ડિગોનો હિસ્સો    કુલ ઉડાન કલાકોમાં ઇન્ડિગોનો હિસ્સો
2019-20    44.6%    42.1%
2023-24    43.6%    50.9%
જ્યારે આ સીધી રીતે 'વધુ કામ' સાબિત કરતું નથી, ત્યારે તે સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે પાઇલટ કાર્યબળની સંખ્યાએ ઉડાન કલાકોમાં થયેલી નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ સાથે ગતિ જાળવી નથી.
નફા પર અસર નજીવી
શું વધુ પાઇલટ્સની ભરતી કરવાથી ઇન્ડિગોના નફાને નુકસાન થાત? વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે આ નિષ્ફળતાને ટાળવા માટેની ભરતીનો ખર્ચ નફાની સરખામણીમાં નજીવો હતો.
ઇન્ડિગો આગામી વર્ષ સુધીમાં 900 નવા પાઇલટ્સને ઓનબોર્ડ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જેનો અંદાજિત વાર્ષિક ખર્ચ લગભગ ₹5,500 મિલિયન છે. આ રકમ 2023-24માં ઇન્ડિગોના કરવેરા પછીના નફા (₹81.6 બિલિયન) ના માત્ર 6-8% જેટલી છે. એટલે કે, એરલાઇન તેના સરપ્લસના 8% કરતા ઓછા ખર્ચ કરીને આ કટોકટી ટાળી શકી હોત.
ભૂતપૂર્વ એરલાઇન પ્રશિક્ષક પાઇલટ કેપ્ટન એ. રંગનાથને આની પુષ્ટિ કરી અને જણાવ્યું કે ઇન્ડિગો સારી રીતે જાણતી હતી કે તેમને 1 નવેમ્બર સુધીમાં વધુ પાઇલટ્સની જરૂર પડશે. તેમ છતાં, તેમણે શિયાળુ સમયપત્રક માટે ફ્લાઇટ્સની સંખ્યામાં વધારો કરવા માટે DGCAને મંજૂરી માંગી હતી.
આ કટોકટીથી ઇન્ડિગોને વાસ્તવિક નુકસાન ₹5,500 મિલિયનના અંદાજિત ખર્ચ કરતાં વધુ થશે કે કેમ તે જોવાનું બાકી છે.