વારાણસી : કેન્દ્ર સરકાર રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP)ને અનુરૂપ ઉચ્ચ શિક્ષણ અને વ્યાવસાયિક જીવનમાં ભારતીય ભાષાઓના મહત્ત્વને નવા સ્તરે લઈ જવા માટે તૈયાર છે. માતૃભાષામાં શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે, યુવાનોને હવે તેમની માધ્યમ ભાષા ઉપરાંત ઓછામાં ઓછી એક અન્ય ભારતીય ભાષા શીખવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.
આ મહત્ત્વપૂર્ણ વિઝનને વિસ્તારવા માટે, સેન્ટ્રલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયન લેંગ્વેજીસ (CIIL), મૈસુર અને ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સાયન્સ (IIS), બેંગલુરુ દ્વારા સંયુક્તપણે 'ભાષા સાગર' એપ્લિકેશન વિકસાવવામાં આવી છે.
'ભાષા સાગર' એપ્લિકેશનનો વ્યાપક ઉપયોગ
'ભાષા સાગર' એપ દ્વારા, કોઈપણ વ્યક્તિ ઘરે બેઠા બંધારણની આઠમી અનુસૂચિમાં સમાવિષ્ટ તમામ ૨૨ ભારતીય ભાષાઓ શીખી શકે છે. આ એપ્લિકેશન એન્ડ્રોઇડ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ છે અને તે વપરાશકર્તાને તેમની માતૃભાષા અથવા તેમને અનુકૂળ હોય તેવી ભાષાના માધ્યમથી અન્ય કોઈપણ ભારતીય ભાષા વાંચવાનું, લખવાનું અને બોલવાનું શીખવાની સુવિધા આપે છે.
એપમાં ફોનેટિક રેકોર્ડર પણ છે, જે ઉચ્ચારણનો અભ્યાસ કરવા માટે ઉપયોગી છે. દરેક ભાષામાં ૩૦-૪૦ પાઠ હોય છે, જે લગભગ ૧૫૦૦-૧૬૦૦ સામાન્ય શબ્દો અને વાક્ય રચનાઓને આવરી લે છે.
લુપ્તપ્રાય ભાષાઓનું સંરક્ષણ અને ઉચ્ચ શિક્ષણમાં પ્રોત્સાહન
મૈસુરના CIILના ડિરેક્ટર પ્રો. શૈલેન્દ્ર મોહન અનુસાર, આ પહેલનો હેતુ "એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત"ના વિઝન હેઠળ દેશની વિવિધ ભાષાઓ વચ્ચે સરહદ વિનાની એકતાની ભાવનાને મજબૂત કરવાનો છે.
CIIL મુખ્ય ૨૨ ભાષાઓ ઉપરાંત લુપ્તપ્રાય અને આદિવાસી ભાષાઓના સંરક્ષણ માટે પોર્ટલ, અભ્યાસક્રમ અને બાળકોના પુસ્તકો (જેમ કે NCERT સાથે મળીને 'બાલવાણી' જેવા દ્વિભાષી પુસ્તકો) પણ વિકસાવી રહ્યું છે. કાશી-તમિલ સંગમમ જેવા કાર્યક્રમોમાં પણ સંસ્થા સક્રિયપણે ભાગ લઈ રહી છે.
સ્વયમ પોર્ટલ પર ક્રેડિટ આધારિત અભ્યાસક્રમો
નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP) હેઠળ, ઘણી ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં વધારાની ભારતીય ભાષા શીખવાનું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સ્વયમ પોર્ટલ પર ક્રેડિટ આધારિત અભ્યાસક્રમો પણ શરૂ કરવામાં આવ્યા છે:
•    કોર્સની વિગતો: ૧૨-અઠવાડિયાના ક્રેડિટ-આધારિત અભ્યાસક્રમો.
•    ઉપલબ્ધ ભાષાઓ: હાલમાં કન્નડ, મલયાલમ, ઉડિયા, બંગાળી, મરાઠી અને પંજાબીમાં ઉપલબ્ધ છે.
•    નવી ભાષાઓ: જાન્યુઆરીથી તમિલ, તેલુગુ, સંથાલી, આસામી, મણિપુરી, ડોગરી, ગુજરાતી અને મૈથિલી સહિત આઠ નવી ભાષાઓ ઉમેરવામાં આવશે.
વિદ્યાર્થીઓ આ અભ્યાસક્રમો દ્વારા ભાષાની મૂળભૂત રચના, વાંચન, લેખન અને બોલવાનું શીખી શકે છે અને સફળતાપૂર્વક પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી શૈક્ષણિક ક્રેડિટ મેળવી શકે છે, જે તેમની ડિગ્રીમાં ઉમેરવામાં આવશે.