News of Friday, 12th December 2025
પાંચ વર્ષમાં ૯૦૦,૦૦૦ ભારતીયોએ તેમની નાગરિકતાનો ત્યાગ કર્યો
વિદેશી નાગરિકતા અપનાવવાનો આ ટ્રેન્ડ સતત વધી રહ્યો છેઃ સરકારે રાજ્યસભામાં એક લેખિત પ્રશ્નના જવાબમાં આ વાત કહી

નવી દિલ્હી તા.૧૨: છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં લગભગ ૯૦૦,૦૦૦ ભારતીયોએ તેમની નાગરિકતાનો ત્યાગ કર્યો છે. સરકારે રાજ્યસભામાં એક લેખિત પ્રશ્નના જવાબમાં આ વાત કહી. કેન્દ્રીય વિદેશ રાજ્યમંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિહ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન આશરે ૮૯૬,૮૪૩ ભારતીયોએ તેમની નાગરિકતાનો ત્યાગ કર્યો છે.
વિદેશ મંત્રાલયે ગુરુવારે સંસદને માહિતી આપી હતી કે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં લગભગ ૯૦૦,૦૦૦ ભારતીયોએ તેમની નાગરિકતાનો ત્યાગ કર્યો છે. વિદેશી નાગરિકતા અપનાવવાનો આ ટ્રેન્ડ સતત વધી રહ્યો છે.
રાજ્યસભામાં એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં, વિદેશ રાજ્યમંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિહે જણાવ્યું હતું કે સરકાર ભારતીય નાગરિકતાનો ત્યાગ કરનારા લોકોના વર્ષવાર રેકોર્ડ રાખે છે. સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં નાગરિકતાનો ત્યાગ કરનારા લોકોની સંખ્યામાં ઝડપથી વધારો થયો છે.
એવું નોંધાયું હતું કે ૨૦૨૦ માં ૮૫,૨૫૬ લોકોએ ભારતીય નાગરિકતાનો ત્યાગ કર્યો; ૨૦૨૧ માં ૧,૬૩,૩૭૦; ૨૦૨૨ માં ૨,૨૫,૬૨૦; ૨૦૨૩ માં ૨,૧૬,૨૧૯ અને ૨૦૨૪ માં ૨,૦૬,૩૭૮ લોકોએ. વધુમાં, ૨૦૧૧ થી ૨૦૧૯ ની વચ્ચે, ૧૧,૮૯,૧૯૪ ભારતીયોએ તેમની નાગરિકતાનો ત્યાગ કર્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન, ૨૦૧૧ માં ૧,૨૨,૮૧૯; ૨૦૧૨ માં ૧,૨૦,૯૨૩; ૨૦૧૩ માં ૧,૩૧,૪૦૫ લોકોએ નાગરિકતા છોડી દીધી; ૨૦૧૪ માં ૧,૨૯,૩૨૮; ૨૦૧૫ માં ૧,૩૧,૪૮૯; ૨૦૧૬ માં ૧,૪૧,૬૦૩; ૨૦૧૭ માં ૧,૩૩,૦૪૯; ૨૦૧૮ માં ૧,૩૪,૫૬૧ અને ૨૦૧૯ માં ૧,૪૪,૦૧૭ લોકોએ નાગરિકતા છોડી દીધી.
આ દરમિયાન, ૨૦૨૪-૨૫ માં વિદેશમાં રહેતા ભારતીયો તરફથી મળેલી ફરિયાદો અંગેના બીજા પ્રશ્નના જવાબમાં, વિદેશ રાજ્ય મંત્રીએ માહિતી આપી કે વિદેશ મંત્રાલયને કુલ ૧૬,૧૨૭ ફરિયાદો મળી હતી. આમાંથી, ૧૧,૧૯૫ ફરિયાદો મદદ પોર્ટલ દ્વારા નોંધાઈ હતી અને ૪,૯૩૨ ફરિયાદો CPGRAMS દ્વારા નોંધાઈ હતી.
સૌથી વધુ તકલીફ સંબંધિત કેસ સાઉદી અરેબિયા (૩,૦૪૯) માંથી આવ્યા. ત્યારબાદ UAE (૧,૫૮૭), મલેશિયા (૬૬૨), યુએસ (૬૨૦), ઓમાન (૬૧૩), કુવૈત (૫૪૯), કેનેડા (૩૪૫), ઓસ્ટ્રેલિયા (૩૧૮), યુકે (૨૯૯) અને કતાર (૨૮૯) નો સમાવેશ થાય છે.
મંત્રીએ જણાવ્યું કે ભારતે ભારતીય પ્રવાસીઓની ફરિયાદોના નિરાકરણ માટે મજબૂત અને બહુ-સ્તરીય પદ્ધતિૅ સ્થાપિત કરી છે, જેમાં કટોકટી હેલ્પલાઇન, વોક-ઇન સુવિધાઓ, સોશિયલ મીડિયા અને 24x7 બહુભાષી સહાયનો સમાવેશ થાય છે. મોટાભાગના કેસ સીધા સંદેશાવ્યવહાર, નોકરીદાતાઓ સાથે મધ્યસ્થી અને વિદેશી અધિકારીઓ સાથે સંકલન દ્વારા ઝડપથી ઉકેલાય છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં વિલંબ અધૂરી માહિતી, નોકરીદાતાઓ તરફથી સહકારનો અભાવ અને કોર્ટના કેસોમાં ભારતીય મિશનની મર્યાદિત ભૂમિકાને કારણે થયો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય દૂતાવાસો ભારતીય સમુદાય કલ્યાણ ભંડોળ દ્વારા સમર્થિત પેનલ વકીલો દ્વારા કાનૂની સહાય પણ પૂરી પાડે છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે સ્થળાંતરિત કામદારોની સલામતી સરકાર માટે પ્રાથમિકતા છે, અને ઓવરસીઝ ઇન્ડિયન સહાયતા કેન્દ્રો અને કોન્સ્યુલર કેમ્પ સતત માર્ગદર્શન અને સહાય પૂરી પાડે છે.
(10:06 AM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
