* યમનમાં સંઘર્ષ: યુએઈ સમર્થિત જૂથે દક્ષિણ યમનના તેલ ભંડારો અને શહેરો પર કબજો જમાવતા સાઉદી અરેબિયા નારાજ.

 * મીડિયા વોર: બંને દેશોના મીડિયા હાઉસ એક જ ઘટનાનું અલગ-અલગ રિપોર્ટિંગ કરી રહ્યા છે.

 * ઓપેક માં તિરાડ: તેલ ઉત્પાદન અને નિકાસ મુદ્દે પણ બંને દેશો વચ્ચે મતભેદો સપાટી પર આવ્યા.

 * પ્રાદેશિક વર્ચસ્વ: આફ્રિકા અને લાલ સમુદ્રમાં પ્રભાવ વધારવા બંને દેશો વચ્ચે હરીફાઈ.

 

રિયાધ/અબુ ધાબી: મધ્ય-પૂર્વના બે સૌથી શક્તિશાળી દેશો અને લાંબા સમયથી મિત્ર ગણાતા સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઈ) વચ્ચેના સંબંધોમાં ફરી એકવાર ખટાશ જોવા મળી રહી છે. આ તણાવનું મુખ્ય કારણ યમનમાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ અને તેલ ઉત્પાદક દેશોના સંગઠન 'ઓપેક' માં ઉભા થયેલા મતભેદો છે.

 

યમનમાં નવો ઘટનાક્રમ શું છે?

 

બીબીસી મોનિટરિંગના અહેવાલ મુજબ, તાજેતરમાં યુએઈ સમર્થિત જૂથ 'સધર્ન ટ્રાન્ઝિશનલ કાઉન્સિલ' (એસટીસી) એ યમનના દક્ષિણ-પૂર્વ વિસ્તારમાં આવેલા મહત્વપૂર્ણ શહેરો અને તેલના ભંડારો પર ફરીથી કબજો જમાવી લીધો છે. વર્ષ ૨૦૨૩ ના યુદ્ધવિરામ કરાર બાદ આ મોરચે શાંતિ હતી, પરંતુ આ તાજી કાર્યવાહીએ શાંતિ ભંગ કરી છે અને સાઉદી અરેબિયાની ચિંતા વધારી છે. નોંધનીય છે કે આ વિસ્તારો અગાઉ સાઉદી સમર્થિત સેનાઓ પાસે હતા અથવા તેમના પ્રભાવ હેઠળ હતા.

 

મીડિયા કવરેજમાં સ્પષ્ટ ભાગલા

 

આ ઘટનાક્રમ પર બંને દેશોના મીડિયા રિપોર્ટિંગમાં જમીન-આસમાનનો ફરક જોવા મળ્યો છે, જે તેમના રાજદ્વારી તણાવનો પુરાવો છે:

 

 * યુએઈ નું વલણ: યુએઈ સમર્થિત ચેનલ 'સ્કાય ન્યૂઝ અલ-અરેબિયા'એ htc ની આ કાર્યવાહીને હકારાત્મક ગણાવી છે. તેમણે  એસટીસી નેતા મન્સૂર સાલેહનો ઇન્ટરવ્યુ પ્રસારિત કર્યો, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે આ લડાઈનો હેતુ "સુરક્ષા અને સ્થિરતા" લાવવાનો છે અને તેમણે હુતી બળવાખોરોને હરાવ્યા છે.

 

 * સાઉદી અરેબિયાનું વલણ: બીજી તરફ, સાઉદી સમર્થિત 'અલ-અરેબિયા ન્યૂઝ'એ આ ઘટનાને મર્યાદિત કવરેજ આપ્યું છે. તેમણે યમનની પ્રેસિડેન્શિયલ લીડરશિપ કાઉન્સિલ (જેને સાઉદીનું સમર્થન છે) ના નેતા રશદ અલીમીને ટાંકીને આ કાર્યવાહીની ટીકા કરી છે. અલીમીએ કહ્યું કે આવી એકતરફી કાર્યવાહી યમનની કાનૂની સ્થિતિ અને સાર્વજનિક હિતોને નુકસાન પહોંચાડે છે.

 

ઓપેક (ઓપેક) અને તેલ ઉત્પાદન પર મતભેદ

 

માત્ર યુદ્ધના મેદાનમાં જ નહીં, પરંતુ અર્થવ્યવસ્થાના મોરચે પણ બંને દેશો સામસામે છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ઓપેક પ્લસમાં તેલ ઉત્પાદનના નિર્ણયોને લઈને બંને વચ્ચે તણાવ છે. 'ધ ઇકોનોમિસ્ટ'ના એક લેખમાં એવો પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો કે "શું યુએઈ ઓપેકને તોડી નાખશે?", જેમાં દાવો કરાયો હતો કે યુએઈ એ કાર્ટેલના નિયમો મોટા પાયે તોડ્યા છે. યુએઈ નું માનવું છે કે ઓપેકમાં મતભેદો તેમના અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના ગઠબંધન માટે ખતરો બની રહ્યા છે.

 

ભૌગોલિક રાજનીતિ અને ભવિષ્ય

 

વિશ્લેષકોના મતે, યમન વિવાદ એ માત્ર એક ઉદાહરણ છે. વાસ્તવમાં, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ વચ્ચે ભૌગોલિક, રાજકીય અને જિયો-ઇકોનોમિક બાબતો પર દુરાવ વધી રહ્યો છે. બંને દેશો આફ્રિકા અને લાલ સમુદ્ર (રેડ સી) માં પોતાનો પ્રભાવ વધારવા માટે સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે. જ્યાં સાઉદી અરેબિયા હવે ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનના નેતૃત્વમાં વૈશ્વિક રોકાણનું કેન્દ્ર બનવા માંગે છે, ત્યાં યુએઈ પણ પોતાની તાકાત અને સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને પ્રાદેશિક શક્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. સુદાન અને અન્ય સીમા વિવાદો પર પણ બંનેના સ્ટેન્ડ અલગ-અલગ જોવા મળ્યા છે.

 

 

ટૂંકમાં કહીએ તો સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ વચ્ચે યમન યુદ્ધ અને ઓપેકની નીતિઓને લઈને તણાવ વધ્યો છે. તાજેતરમાં યુએઈ સમર્થિત જૂથે યમનના તેલ સમૃદ્ધ વિસ્તારો કબજે કરતા સાઉદી અરેબિયા નારાજ થયું છે. બંને દેશોના મીડિયા આ ઘટનાને અલગ-અલગ રીતે રજૂ કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, તેલ ઉત્પાદન અને આફ્રિકામાં પ્રભુત્વ જમાવવાની હોડને કારણે મધ્ય-પૂર્વના આ બે મિત્ર દેશો વચ્ચેની મિત્રતામાં તિરાડ પડી રહી છે.