ફેફસાનું કેન્સર હવે ફક્ત ધૂમ્રપાન કરનારાઓ સુધી મર્યાદિત નથી
મહાનગરોમાં ધૂમ્રપાન ન કરતી મહિલાઓમાં ફેફસાના કેન્સરના કેસ સતત વધી રહ્યા છે
નવી દિલ્હી, તા. ૧૬: ફેફસાનું કેન્સર હવે ફક્ત ધૂમ્રપાન કરનારાઓ સુધી મર્યાદિત નથી. સરકારી માહિતી અનુસાર, ભારતના મહાનગરોમાં ધૂમ્રપાન ન કરતી મહિલાઓમાં ફેફસાના કેન્સરના કેસ સતત વધી રહ્યા છે. ડોકટરો કહે છે કે આ વલણ હવે ક્લિનિક્સમાં પણ સ્પષ્ટપણે દેખાય છે.
લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં, કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે, ત્ઘ્પ્ય્-નેશનલ કેન્સર રજિસ્ટ્રી પ્રોગ્રામના તારણો ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો કે ૧૯૮૨ થી ૨૦૧૬ દરમિયાન, મહાનગરોમાં ફેફસાના કેન્સરના કેસોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો. નોંધનીય છે કે,સ્ત્રીઓમાં ફેફસાના કેન્સરના લગભગ ૫૩ ટકા કેસ એડેનોકાર્સિનોમા હતા. આ કેન્સર ગ્રંથીઓમાં શરૂ થાય છે અને ધૂમ્રપાન ન કરનારાઓમાં સૌથી સામાન્ય પ્રકાર માનવામાં આવે છે. આ શહેરી ભારતમાં રોગના બદલાતા સ્વભાવ તરફ નિર્દેશ કરે છે.
વિશ્વભરમાં ૧૫-૨૦ ટકા દર્દીઓ ધૂમ્રપાન ન કરનારા છે
પીએસઆરઆઈ ઇન્સ્ટિટયૂટ ઓફ પલ્મોનરી, ક્રિટિકલ કેર અને સ્લીપ મેડિસિનના પલ્મોનોલોજિસ્ટ અને ચેરમેન ડો. જી. સી. ખિલનાનીએ જણાવ્યું હતું કે જ્યારે ફેફસાના કેન્સરના ૮૦-૯૦ ટકા દર્દીઓ ધૂમ્રપાન કરતા હતા, ત્યારે હવે વિશ્વભરમાં ફક્ત ૧૫-૨૦ ટકા દર્દીઓ ધૂમ્રપાન ન કરનારા છે, જે ભારતમાં પણ વધુ છે. તેમણે સમજાવ્યું કે જ્યારે ડીઝલ એક્ઝોસ્ટ એક સાબિત કારણ છે, ત્યારે કેરોસીનનો ધુમાડો પણ જોખમ વધારે છે. બાયોમાસ ઇંધણ, સેકન્ડ હેન્ડ ધુમાડો અને સામાન્ય વાયુ પ્રદૂષણ પણ જોખમ વધારે છે.
ઝેરી હવાને કારણે
કેન્સર વધી રહ્યું છે
અન્ય ડોકટરો માને છે કે આ એક ‘શાંત રોગચાળાનું પરિવર્તન' છે. એક્શન કેન્સર હોસ્પિટલના સિનિયર ડિરેક્ટર (સર્જિકલ ઓન્કોલોજી) ડો. કપિલ કુમારે જણાવ્યું હતું કે એડેનોકાર્સિનોમા હવે ધૂમ્રપાન ન કરતીસ્ત્રીઓમાં કેન્સરનો મુખ્ય પ્રકાર બની ગયો છે અને તે તમાકુ કરતાં પર્યાવરણીય અને જૈવિક કારણો સાથે વધુ જોડાયેલો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે શહેરી મહિલાઓ સતત ઝેરી પ્રદૂષકોના સંપર્કમાં રહે છે, પરંતુ ફેફસાના કેન્સરને ફક્ત ધૂમ્રપાન સાથે જોડાયેલી ધારણા ઘણીવાર શરૂઆતના લક્ષણોને અવગણવામાં આવે છે અને રોગનું નિદાન મોડું થાય છે.
વિલંબિત તપાસ
ડોક્ટરોએ એ પણ નોંધ્યું હતું કે ટયુબરકયુલોસિસ (ટીબી) જેવા લક્ષણો વિલંબિત તપાસમાં ફાળો આપે છે. સર ગંગા રામ હોસ્પિટલના સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ (ચેસ્ટ મેડિસિન) ડો. ઉજ્જવલ પરીખે જણાવ્યું હતું કે ઉધરસ, વજન ઘટાડવું અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવા લક્ષણો ઘણીવાર ટયુબરકયુલોસિસ માટે ભૂલથી લેવામાં આવે છે, જેના કારણે ફેફસાના કેન્સરનું નિદાન મોડું થાય છે, ખાસ કરીનેસ્ત્રીઓમાં. વર્તમાન ટીબી સ્ક્રીનીંગ અને રેફરલ સિસ્ટમ ફેફસાના કેન્સરનું પ્રારંભિક નિદાન કરવા માટે યોગ્ય નથી. તેમણે ઉચ્ચ સ્તરની તકેદારી અને ઇમેજિંગ પરીક્ષણોની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકયો હતો, જો જરૂરી હોય તો, ધૂમ્રપાનનો ઇતિહાસ ન હોય તેવા દર્દીઓમાં પણ.
નિદાનમાં વિલંબને દૂર
કરવાના પ્રયાસો
આરોગ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ટીબી-મુક્ત ભારત અભિયાન હેઠળ નિદાનમાં વિલંબને દૂર કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. ટીબી સ્ક્રીનીંગ દરમિયાન શોધાયેલા શંકાસ્પદ ફેફસાના કેન્સરના કેસોને ઉચ્ચ તબીબી કેન્દ્રોમાં રીફર કરવામાં આવી રહ્યા છે. સારવાર ક્ષમતા વધારવા માટે, કેન્દ્ર સરકાર રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને રાજ્ય કેન્સર સંસ્થાઓ અને તળતીય સંભાળ કેન્સર કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં, આવા ૩૯ કેન્દ્રોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. પર્યાવરણીય મોરચે, સરકારે રાષ્ટ્રીય સ્વચ્છ હવા કાર્યક્રમનો ઉલ્લેખ કર્યો, જે હેઠળ ૧૩૦ બિન-પ્રાપ્તિ શહેરો અને દસ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં સંકલિત હવા ગુણવત્તા સુધારણા કાર્ય યોજનાઓ લાગુ કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં મુખ્ય મહાનગરોનો સમાવેશ થાય છે
(3:45 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
