પટણા, તા. ૧૬ : બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારના મહત્વાકાંક્ષી કાર્યક્રમ 'સાત નિશ્ચય યોજના 3.0' ને મંગળવારે તેમની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં ઔપચારિક રીતે મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ યોજના હંમેશા CM નીતિશની ટોચની પ્રાથમિકતા રહી છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય જનતાને સીધો લાભ આપવાનો છે. પરંતુ, આ યોજનાના જન્મ પાછળની રાજકીય રણનીતિ અને ચૂંટણી રણનીતિકાર પ્રશાંત કિશોર (PK) નું જોડાણ એક દાયકા જૂની રસપ્રદ વાર્તા ધરાવે છે.

૨૦૧૪ના પરાજયનો બદલો અને PK કનેક્શન

'સાત નિશ્ચય'ની આંતરિક વાર્તા ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણીથી શરૂ થાય છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિરોધમાં NDAથી અલગ થઈને લડેલા નીતિશ કુમારની પાર્ટી JDU ને માત્ર બે બેઠકો મળી, જે કારમી હાર હતી. આ અપમાનજનક હારનો બદલો લેવા માટે નીતિશ કુમાર ૨૦૧૫ની બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીની રાહ જોઈ રહ્યા હતા.

આ જ સમયે, ૨૦૧૪માં PM મોદીના બ્રાન્ડિંગમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવનાર ચૂંટણી રણનીતિકાર પ્રશાંત કિશોરે ભાજપ છોડી દીધું હતું. પીએમ મોદી સામે પોતાનો રાજકીય હિસાબ ચૂકવવા માટે, નીતિશ કુમારે પ્રશાંત કિશોર સાથે હાથ મિલાવ્યા. ૨૦૧૫ની ચૂંટણીમાં લાલુ પ્રસાદ યાદવ અને કોંગ્રેસ સાથે મળીને મહાગઠબંધન બનાવ્યું.

મોદીના ₹૧.૨૫ લાખ કરોડના પેકેજ સામે PKનું 'સાત નિશ્ચય'

ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આરામાં એક જાહેર રેલીમાં બિહાર માટે રૂ. ૧.૨૫ લાખ કરોડના જંગી વિશેષ પેકેજની જાહેરાત કરીને મહાગઠબંધન છાવણીમાં તણાવ પેદા કર્યો હતો. આ જાહેરાતનો જડબાતોડ જવાબ આપવા માટે નીતિશ કુમારે પ્રશાંત કિશોર પાસેથી સલાહ માંગી.

ત્યારે જ પ્રશાંત કિશોરે બિહારના લોકો સમક્ષ પહેલીવાર "સાત નિશ્ચય" શબ્દ રજૂ કર્યો. સત્ય એ છે કે, આ 'સાત નિશ્ચય યોજના' PM મોદીના રૂ. ૧.૨૫ લાખ કરોડના પેકેજના સીધા રાજકીય વિરોધમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી. PK એ બિહારના લોકોને ખાતરી આપી કે જો નીતિશ કુમાર સત્તામાં આવશે, તો ઓછામાં ઓછા આ સાત કામો ચોક્કસપણે કરવામાં આવશે. આ જ સંકલ્પોથી પ્રેરિત થઈને, પાછળથી "પીએમ મોદીની ગેરંટી" શબ્દ રાજકારણમાં ખૂબ લોકપ્રિય બન્યો.

'સાત નિશ્ચય'ની સફળતા અને નવી સફર

'સાત નિશ્ચય યોજના' ૨૦૧૫ની ચૂંટણીમાં મહાગઠબંધનની પ્રચંડ જીત માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ હતી. આ જ કારણે, ચૂંટણી પછી નીતિશ કુમારે પ્રશાંત કિશોરને બિહાર વિકાસ મિશનના ગવર્નિંગ બોડીના સભ્ય તરીકે મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી સોંપી. જોકે, નીતિશ કુમાર NDA તરફ પાછા ફર્યા પછી પ્રશાંત કિશોરને JDU માંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા, પરંતુ 'સાત નિશ્ચય યોજના' CM નીતિશ માટે સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા રહી. ૨૦૨૦ની ચૂંટણીમાં તેમણે 'સાત નિશ્ચય ૨' નું વચન આપ્યું અને હવે તેમણે 'સાત નિશ્ચય ૩.૦' ને મંજૂરી આપી છે.

'સાત નિશ્ચય 3.0' ના મુખ્ય મુદ્દાઓ:

નવીનતમ તબક્કામાં, મુખ્ય ધ્યાન આ બાબતો પર કેન્દ્રિત છે:

• માથાદીઠ આવક બમણી કરવી: આગામી પાંચ વર્ષમાં ૧ કરોડ યુવાનોને નોકરીઓ અને સ્વરોજગાર માટે નાણાકીય સહાય.
• ઔદ્યોગિક સશક્તિકરણ: મોટા પાયે સમૃદ્ધ ઉદ્યોગો અને ખાદ્ય પ્રક્રિયાનો વિકાસ.
• શિક્ષણ અને આરોગ્ય: પ્રતિષ્ઠિત શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને શ્રેષ્ઠતાના કેન્દ્રોમાં વિકસાવવી. બ્લોક સ્તરે હેલ્થ સેન્ટરોને સ્પેશિયલાઇઝ્ડ મેડિકલ સેન્ટરોમાં રૂપાંતરિત કરવા.
• શહેરી વિકાસ: શહેરી વિસ્તારોનું વિસ્તરણ, નાગરિક સુવિધાઓને મજબૂત બનાવવી અને તમામ એક્સપ્રેસવેનું નિર્માણ.