નવી દિલ્હી, તા.17: દિલ્હી-NCRમાં શ્વાસ લેવો પણ મુશ્કેલ બની રહ્યો છે ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે આજે પ્રદૂષણના મુદ્દે અત્યંત કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ચીફ જસ્ટિસ (CJI) સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે, અત્યાર સુધી પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા તમામ પગલાં 'ઝીરો' સાબિત થયા છે. કોર્ટે કહ્યું કે આ સમસ્યા કોઈ કામચલાઉ ઉકેલથી નહીં, પરંતુ મજબૂત અને વ્યાપક રણનીતિથી જ ઉકેલી શકાશે.

"વકીલો નિષ્ણાત બની ગયા છે" - CJIનો કટાક્ષ

સુનાવણી દરમિયાન જ્યારે વકીલો પોતપોતાની દલીલો રજૂ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે CJI સૂર્યકાંતે કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે, "અમારી સમસ્યા એ છે કે અમને વાસ્તવિક નિષ્ણાતો તરફથી ઓછી સલાહ મળે છે, અહીં તો વકીલો જ પોતે નિષ્ણાત બની બેસે છે." કોર્ટે દિલ્હી સરકારની શાળાઓ બંધ રાખવાની નીતિને માત્ર એક 'સ્ટોપ-ગેપ' (કામચલાઉ) વ્યવસ્થા ગણાવી હતી અને તેમાં હસ્તક્ષેપ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

ગરીબ બાળકો અને ઓનલાઈન શિક્ષણનો ભેદભાવ

કોર્ટમાં ગરીબ બાળકોના શિક્ષણ અને પોષણનો મુદ્દો પણ જોરશોરથી ઉઠ્યો હતો. વકીલ ગુરુસ્વામીએ દલીલ કરી હતી કે શાળાઓ બંધ થવાને કારણે 85% ગરીબ બાળકો મધ્યાહન ભોજનથી વંચિત રહી જાય છે અને કુપોષણનો શિકાર બને છે. કોર્ટે પણ સ્વીકાર્યું કે 'હાઇબ્રિડ' કે 'ઓનલાઈન' શિક્ષણ માત્ર શ્રીમંત પરિવારો માટે જ અનુકૂળ છે, જ્યારે ગરીબ બાળકો પાસે ઘરે ન તો ઈન્ટરનેટ છે કે ન તો હવા શુદ્ધ કરવા માટે વેક્યુમ ક્લીનર કે પ્યુરિફાયર.

ટોલ પ્લાઝા અને MCDને ઠપકો

વાહનોના પ્રદૂષણને ઘટાડવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે એક મોટો આદેશ આપ્યો છે. CJIએ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (MCD) ને આદેશ આપ્યો કે 31 ડિસેમ્બર સુધી દિલ્હીના ટોલ પ્લાઝા પર કોઈ ફી વસૂલવામાં ન આવે, જેથી વાહનોની લાંબી લાઈનો ન લાગે અને પ્રદૂષણ ઘટે. કોર્ટે આકરા સવાલે પૂછ્યું કે, "શું તમે આવતીકાલે માત્ર પૈસા કમાવવા માટે કનોટ પ્લેસ (CP) ની અંદર પણ ટોલ નાકા ઉભા કરી દેશો?"

મજૂરોના વળતર પર નજર

પ્રદૂષણને કારણે બાંધકામ પર પ્રતિબંધ હોવાથી બેરોજગાર બનેલા 2.5 લાખ મજૂરોને વળતર ચૂકવવા પણ કોર્ટે તાકીદ કરી છે. સરકારે જણાવ્યું કે અત્યાર સુધી 35,000 મજૂરોની ચકાસણી થઈ ગઈ છે અને નાણાં સીધા બેંક ખાતામાં જશે. કોર્ટે તમામ સંબંધિત રાજ્યો પાસે આ અંગે 'સ્ટેટસ રિપોર્ટ' માંગ્યો છે. આ કેસની આગામી સુનાવણી હવે 6 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ થશે.