નવી દિલ્હી : ભારતના ન્યાયતંત્રમાં નિવૃત્તિની નજીક પહોંચેલા ન્યાયાધીશો દ્વારા અચાનક "વધારે પડતા અને શંકાસ્પદ" આદેશો આપવાના વધતા વલણ સામે સુપ્રીમ કોર્ટે સખત નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે આ વલણને ક્રિકેટની મેચ સાથે સરખાવતા કહ્યું કે, ન્યાયાધીશો નિવૃત્તિ પહેલા એવી રીતે આદેશો પસાર કરવાનું શરૂ કરે છે જાણે કોઈ બેટ્સમેન મેચની છેલ્લી ઓવરમાં ‘છગ્ગા’ મારી રહ્યો હોય!

શું છે સમગ્ર મામલો?

મધ્યપ્રદેશના એક જિલ્લા ન્યાયાધીશ ૩૦ નવેમ્બરે નિવૃત્ત થવાના હતા. જોકે, તેમની નિવૃત્તિના માત્ર ૧૦ દિવસ પહેલા જ હાઈકોર્ટે તેમને સસ્પેન્ડ કરી દીધા હતા. હાઈકોર્ટનો આરોપ હતો કે આ ન્યાયાધીશે નિવૃત્તિ પહેલા કેટલાક એવા ન્યાયિક આદેશો આપ્યા હતા જે શંકાસ્પદ હતા. આ સસ્પેન્શન સામે ન્યાયિક અધિકારીએ સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા હતા.

CJIની કડક ટિપ્પણી: "આ એક દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ટ્રેન્ડ"

સુનાવણી દરમિયાન CJI સૂર્યકાંતે અવલોકન કર્યું કે, "નિવૃત્તિ પહેલા અરજદારે છગ્ગા મારવાનું શરૂ કર્યું હતું. આ એક દુર્ભાગ્યપૂર્ણ વલણ છે જે આજકાલ વધી રહ્યું છે." જ્યારે ન્યાયાધીશના વકીલે દલીલ કરી કે સારા રેકોર્ડ ધરાવતા જજને માત્ર આદેશો આપવા બદલ સસ્પેન્ડ ન કરી શકાય, ત્યારે બેન્ચે પ્રશ્ન કર્યો કે, "ભૂલભરેલા આદેશો માટે સજા ન હોય શકે, પણ જો આદેશો સ્પષ્ટપણે ‘અપ્રમાણિક’ (Dishonest) હોય તો શું કરવું?"

RTI નો ઉપયોગ કરવા બદલ પણ ઠપકો

સસ્પેન્શનની વિગતો મેળવવા માટે ન્યાયિક અધિકારીએ RTI (માહિતી અધિકાર) નો સહારો લીધો હતો, જેના પર પણ સુપ્રીમ કોર્ટે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું કે એક વરિષ્ઠ ન્યાયિક અધિકારી પાસેથી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે તેઓ રજૂઆત કરે, નહીં કે RTI દ્વારા માહિતી માંગે.

હાઈકોર્ટમાં જવાની સલાહ

સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે સીધી દખલ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને ન્યાયિક અધિકારીને છૂટ આપી હતી કે તેઓ હાઈકોર્ટ સમક્ષ પોતાનો પક્ષ રાખે. કોર્ટે મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટને નિર્દેશ આપ્યો છે કે ચાર અઠવાડિયામાં આ રજૂઆત પર વિચાર કરી યોગ્ય નિર્ણય લેવામાં આવે.

ન્યાયતંત્રમાં નૈતિકતા અને પારદર્શિતા જાળવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટનું આ નિવેદન અત્યારે કાયદાકીય વર્તુળોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.