શ્રીનગર: કાશ્મીર ખીણમાં ગઈ મધરાત બાદ એટલે કે ૨૧ ડિસેમ્બરથી ૪૦ દિવસના સૌથી કઠોર શિયાળાના સમયગાળા 'ચિલ્લઈ કલાં'ની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. હવામાન વિભાગે આગામી સપ્તાહે ભારે હિમવર્ષાની આગાહી કરી છે. કાશ્મીરીઓ આ આકરી ઠંડીનો સામનો કરવા માટે ખાસ વાનગી 'હરીસા' અને સૂકી શાકભાજીના સહારે શિયાળો વિતાવશે.

કાશ્મીર ખીણમાં હાડ થીજવતી ઠંડીનો દૌર એટલે કે 'ચિલ્લઈ કલાં' શરૂ થઈ ગયો છે. ૨૧ અને ૨૨ ડિસેમ્બરની રાતથી શરૂ થતો આ સમયગાળો ૪૦ દિવસ સુધી ચાલે છે. આ દરમિયાન તાપમાન માઈનસમાં જતું રહે છે અને બરફના કારણે જનજીવન પ્રભાવિત થાય છે.

 * તાપમાન અને ઈતિહાસ: સામાન્ય રીતે આ સમયગાળામાં તાપમાન શૂન્યથી ૫ થી ૬ ડિગ્રી નીચે જાય છે. જોકે, ૧૯૮૬માં 'ચિલ્લઈ કલાં' દરમિયાન પારો માઈનસ ૯ ડિગ્રી સુધી ગગડી ગયો હતો અને દલ સરોવર બીજી વાર થીજી ગયું હતું.

 * શિયાળાના ત્રણ તબક્કા: ૪૦ દિવસના 'ચિલ્લઈ કલાં' બાદ 'ચિલ્લઈ ખુર્દ' અને છેલ્લે 'ચિલ્લઈ બચ્ચા'નો સમયગાળો આવે છે. જોકે ક્લાઈમેટ ચેન્જના કારણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મુખ્ય સમયગાળાને બદલે પાછળના તબક્કામાં વધુ હિમવર્ષા જોવા મળી છે.

 * કાશ્મીરીઓની તૈયારી અને ખાનપાન:

   * હરીસાની જયાફત: શિયાળામાં શરીરને ગરમી અને કેલરી પૂરી પાડવા માટે કાશ્મીરમાં 'હરીસા' (ગોશ્ત, ચોખા અને મસાલાનું મિશ્રણ)ની માંગ વધી જાય છે. ઠેર-ઠેર હરીસાની દુકાનો સજી ગઈ છે.

   * સૂકી શાકભાજી: રસ્તાઓ બંધ થઈ જાય ત્યારે ખાવા માટે સ્થાનિક લોકો ઉનાળામાં જ શાકભાજી સુકવીને ભંડાર કરી લે છે. હાલ બજારમાં સૂકા કરેલા, ટામેટા, શલગમ, કોબીજ, રીંગણા અને સૂકી માછલી ઉપલબ્ધ છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર આગામી સપ્તાહે જબરદસ્ત હિમવર્ષા અને વરસાદની શક્યતા છે, જેના કારણે લઘુત્તમ અને મહત્તમ તાપમાનમાં હજુ વધુ ઘટાડો થશે.