કેલિફોર્નિયા  : આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ની દુનિયામાં વર્ચસ્વ જમાવવા માટે ટેક જાયન્ટ્સ વચ્ચેની સ્પર્ધા તેજ બની છે. ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામની પેરેન્ટ કંપની મેટા (Meta) હવે ગૂગલ અને OpenAI જેવા હરીફોને પછડાટ આપવા માટે તેની રણનીતિ બદલી રહી છે. મેટાની ‘સુપરઇન્ટેલિજન્સ લેબ’ હાલમાં અત્યંત ગુપ્ત રીતે બે નવા પ્રોજેક્ટ્સ ‘Mango’ (મેંગો) અને ‘Avocado’ (એવોકાડો) પર કામ કરી રહી છે, જે આગામી વર્ષે રિલીઝ થવાની શક્યતા છે.
શું છે ‘Mango’ અને ‘Avocado’ પ્રોજેક્ટ?
મેટાની ઇન્ટરનલ મીટિંગમાં લીક થયેલા રોડમેપ મુજબ, કંપની બે અલગ-અલગ ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે:
 * મેંગો (Mango): આ એક હાઈ-એન્ડ ઇમેજ અને વિડિયો મોડલ છે. તેને ખાસ કરીને ગૂગલના અત્યાધુનિક ‘Nano Banana’ મોડલને પડકારવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. તે વિઝ્યુઅલ કન્ટેન્ટ ક્રિએશનમાં નવી ઊંચાઈઓ સર કરશે.
 * એવોકાડો (Avocado): આ એક ટેક્સ્ટ-બેઝ્ડ સિસ્ટમ છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કોડિંગ અને લોજિકલ (તાર્કિક) કાર્યોમાં સુધારો કરવાનો છે. ડેવલપર્સ અને મોટી કંપનીઓમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવા મેટા કોડિંગ ક્ષમતા પર ભાર મૂકી રહી છે.
‘વર્લ્ડ મોડલ્સ’ પર મોટો દાવ
મેટા હવે માત્ર ડેટા પ્રેડિક્ટ કરવાને બદલે ‘વર્લ્ડ મોડલ્સ’ વિકસાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે. આ સિસ્ટમ મનુષ્યોની જેમ આસપાસની વિઝ્યુઅલ માહિતીને સમજી શકશે, પ્લાનિંગ કરી શકશે અને તેને અમલમાં પણ મૂકી શકશે. ભવિષ્યમાં આ ટેકનોલોજી એવા AI ટૂલ્સ બનાવવામાં મદદ કરશે જે બદલાતા વાતાવરણમાં પોતાની જાતે નિર્ણયો લઈ શકે.
મેટા સામેના પડકારો
ભલે મેટાના AI આસિસ્ટન્ટનો ઉપયોગ કરોડો લોકો કરી રહ્યા હોય, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે કંપની હજુ પણ ગૂગલ અને OpenAI કરતા પાછળ છે. મેટાના AI ટૂલ્સ અત્યારે તેના સોશિયલ એપ્સમાં ‘ડિફોલ્ટ’ તરીકે આવે છે, પરંતુ લોકો પોતાની મરજીથી વાપરે તેવું કોઈ અલગ ‘સ્ટેન્ડઅલોન’ પ્રોડક્ટ કંપની હજુ બનાવી શકી નથી. છેલ્લા એક વર્ષમાં કંપનીના ઘણા મોટા રિસર્ચર્સે પણ સાથ છોડ્યો છે.
મેટા અત્યારે AI પાછળ અબજો ડોલરનો ખર્ચ કરી રહી છે, જેનું હજુ સુધી કોઈ સ્પષ્ટ આર્થિક વળતર દેખાયું નથી. આ સંજોગોમાં ‘મેંગો’ અને ‘એવોકાડો’ પ્રોજેક્ટ્સ કંપનીના ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વના સાબિત થશે.