લોથલ (અમદાવાદ) : ભારતના ભવ્ય અને પૌરાણિક દરિયાઈ વારસાને વૈશ્વિક ફલક પર મૂકવા માટે ગુજરાતના લોથલમાં બની રહેલા 'નેશનલ મેરીટાઇમ હેરિટેજ કોમ્પ્લેક્સ' (NMHC) માટે એક નવો અધ્યાય શરૂ થયો છે. ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ વચ્ચે દરિયાઈ સંસ્કૃતિ અને સંશોધન ક્ષેત્રે સહયોગ સાધવા માટે મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને નેધરલેન્ડ્સના વિદેશ મંત્રી ડેવિડ વાન વીલની બેઠક બાદ આ કરારની આપ-લે કરવામાં આવી હતી. આ જોડાણથી એમ્સ્ટરડેમના વિશ્વવિખ્યાત નેશનલ મેરીટાઇમ મ્યુઝિયમની કુશળતા હવે ગુજરાતના આંગણે જોવા મળશે.

આ ઐતિહાસિક સમજૂતી હેઠળ બંને દેશો દરિયાઈ સંગ્રહાલયની ડિઝાઇન, સંરક્ષણ અને આધુનિક ક્યુરેશનમાં ટેકનિકલ જ્ઞાનનું આદાનપ્રદાન કરશે. લોથલ જે એક સમયે વિશ્વનું સૌથી જૂનું બંદર હતું, તેના ૪,૫૦૦ વર્ષ જૂના ઇતિહાસને હવે આધુનિક ટેકનોલોજી અને વૈશ્વિક સંશોધનના માધ્યમથી પ્રવાસીઓ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે. કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે આ પગલાને ઐતિહાસિક ગણાવતા કહ્યું કે, આ ભાગીદારી માત્ર પ્રવાસનને જ નહીં, પરંતુ ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક અને આર્થિક સંબંધોને પણ નવી ઊંચાઈ પર લઈ જશે.

લોથલ ખાતે નિર્માણ પામી રહેલું આ કોમ્પ્લેક્સ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિઝન મુજબનું એક 'વર્લ્ડ ક્લાસ હેરિટેજ ડેસ્ટિનેશન' બનવા જઈ રહ્યું છે. નેધરલેન્ડ્સ સાથેના આ સહયોગથી સંયુક્ત પ્રદર્શનો, વિદેશી સંશોધન પ્રોજેક્ટ્સ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો પણ શરૂ કરવામાં આવશે. તે ખાસ કરીને સ્થાનિક સમુદાયો અને વંચિત જૂથો માટે પરવડે તેવી ઍક્સેસ અને સમાવિષ્ટ શિક્ષણ પર ભાર મૂકશે. આ પ્રોજેક્ટના પૂર્ણ થવાથી લોથલ ફરી એકવાર વિશ્વના નકશા પર દરિયાઈ વેપાર અને સંસ્કૃતિના કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવશે.

આ બેઠક દરમિયાન માત્ર વારસા જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યના 'ગ્રીન શિપિંગ' અને જહાજ નિર્માણ જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ સહયોગ વધારવા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ બંને લાંબો દરિયાઈ ઇતિહાસ ધરાવે છે, અને હવે આ આધુનિક ભાગીદારીથી બંને દેશો પર્યાવરણને અનુકૂળ જળમાર્ગો વિકસાવવા માટે પણ સાથે મળીને કામ કરશે. લોથલનું આ મ્યુઝિયમ આવનારા સમયમાં ભારતની દરિયાઈ શક્તિનું પ્રતીક બનશે અને દુનિયાભરના ઇતિહાસપ્રેમીઓ અને પ્રવાસીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર સાબિત થશે.