કાઠમંડુ : વિશ્વનું સૌથી ઊંચું શિખર માઉન્ટ એવરેસ્ટ, જે માનવીય સાહસ અને કુદરતી ભવ્યતાનું પ્રતીક મનાય છે, તે અત્યારે માનવીય બેદરકારીને કારણે પ્રદૂષણના ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘Everest Today’ દ્વારા શેર કરવામાં આવેલા આઘાતજનક વિડિયોએ એવરેસ્ટના નાજુક ઇકોસિસ્ટમ પર વધતા જતા જોખમની પોલ ખોલી દીધી છે.
ઉંચાઈ પર ગંદકીના ગંજ
વાયરલ થયેલા વિડિયોમાં એવરેસ્ટના ઊંચાઈ પર આવેલા કેમ્પ વિસ્તારોમાં ચારેતરફ કચરો વેરાયેલો જોવા મળે છે. ખાસ કરીને કેમ્પ-૪, જે પર્વતારોહકો માટે અત્યંત મહત્વનો ઝોન છે, ત્યાં પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ, ખાદ્યપદાર્થોના પેકેટ, ફાટેલા કપડાં, ત્યજી દેવાયેલા ટેન્ટ અને ખાલી ઓક્સિજન સિલિન્ડરોનો ખડકલો જોવા મળ્યો છે. આ દ્રશ્યો સાબિત કરે છે કે દુનિયાના સૌથી દુર્ગમ વિસ્તારો પણ હવે માનવીય પ્રદૂષણથી સુરક્ષિત રહ્યા નથી.
“પર્વતનું ગળું રૂંધાઈ રહ્યું છે”
વિડિયો શેર કરનાર પ્લેટફોર્મે ભાવુક અને કડક સંદેશમાં જણાવ્યું છે કે, જ્યારે પર્વતારોહકો જીવ બચાવવા ઓક્સિજન સિલિન્ડરનો ઉપયોગ કરે છે, ત્યારે તેઓ એવરેસ્ટને કચરાના ઢગલા નીચે ‘ગૂંગળામણ’ અનુભવવા માટે છોડી દે છે. એવરેસ્ટ (નેપાળમાં સાગરમાથા તરીકે ઓળખાય છે) પર વર્ષે દહાડે સેંકડો પર્વતારોહકો આવે છે, પરંતુ તેમની પાછળ છૂટતો કચરો એક મોટી પર્યાવરણીય હોનારત નોતરી રહ્યો છે.
લોકોનો રોષ અને ઉકેલની માંગ
આ વિડિયો સામે આવ્યા બાદ ઇન્ટરનેટ પર લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. અનેક યુઝર્સે પર્વતારોહણ પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ મૂકવાની અથવા તો સફાઈ અભિયાનને ફરજિયાત બનાવવાની માંગ કરી છે. કેટલાક લોકોએ સૂચન આપ્યું છે કે એક્સપિડિશન ફીમાં જ સફાઈનો ખર્ચ ઉમેરી દેવો જોઈએ જેથી સ્થાનિક કામદારો દ્વારા કચરો નીચે લાવી શકાય.
તંત્રની નિષ્ફળતા?
નેપાળ સરકારે ભૂતકાળમાં ‘ગાર્બેજ ડિપોઝિટ સ્કીમ’ (કચરો જમા કરવાની યોજના) અને પર્વતારોહકો માટે કચરો પાછો લાવવાના નિયમો બનાવ્યા છે. જોકે, પીક સીઝન દરમિયાન પર્વતારોહકોની સંખ્યા એટલી મોટી હોય છે કે હાલની વ્યવસ્થા ટૂંકી પડી રહી છે અને નિયમોનું પાલન કરાવવામાં તંત્ર નિષ્ફળ જતું હોય તેમ જણાય છે.